Portal Orzeczeń Sądu Okręgowego w Nowy Sączu

UZASADNIENIE

wyroku z dnia 6.12.2022 roku

Powód B. K. w ostatecznie sprecyzowanym żądaniu pozwu domagał się uznania za bezskuteczną, wobec niego umowy sprzedaży nieruchomości, dla której Sąd Rejonowy w Limanowej prowadzi księgę wieczystą o nr (...), zawartą dnia 28 maja 2019 r. przez (...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w S. (KRS : (...)), reprezentowaną przez Prezesa Zarządu K. K. z pozwaną, reprezentowaną przez A. K., przed notariuszem M. B. z Kancelarii Notarialnej w N. (Rep A Nr 5282/2019), a to w celu zaspokojenia przysługującej powodowi wierzytelności wobec (...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w S. (KRS: (...)) w łącznej wysokości 100 550,00 zł, wynikającej z prawomocnego nakazu zapłaty w postępowaniu nakazowym wydanym przez Sąd Okręgowy w Nowym Sączu dnia 31 stycznia 2019r., sygn. akt I Ne 22/29 (k. 1-6 i k. 422). Wniósł również o zasądzenie od pozwanej na jego rzecz kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

Motywując pozew powód podniósł, że dnia 28 maja 2019r. (...) sp. z o.o. zawarła z pozwaną, tj. (...) sp. z o.o., umowę sprzedaży nieruchomości obj. Kw o nr (...). Sprzedającego reprezentował Prezes Zarządu K. K. natomiast kupującą jedyny wspólnik i Prezes Zarządu A. K.. Powód jest wierzycielem (...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością. Komornik Sądowy przy Sądzie Rejonowym w Limanowej Ł. W., prowadził postępowanie zabezpieczające z wniosku powoda przeciwko ww. Spółce pod sygn. akt Km (...), w trakcie którego zabezpieczył jedynie kwotę 56 000,00 zł, mimo przeprowadzenia licznych czynności. (...) sp. z o.o., w ocenie powoda, podejmuje czynności zmierzające do bezskuteczności zabezpieczenia, a następnie bezskuteczności egzekucji. Dnia 6 czerwca 2019r. podczas czynności Komornika w siedzibie (...) sp. z o.o., jej jedyny wspólnik W. K. oraz P. D. przeciwstawili się tym czynnościom, wskazując na zbycie nieruchomości na rzecz (...) sp. z o.o., której jedynym wspólnikiem oraz Prezesem Zarządu jest siostra W. K. A. K.. Osoba ta jest też spokrewniona z Prezesem (...) sp. z o.o. K. K., który jest synem W. K.. Nadto W. K. jest osobistym dłużnikiem powoda. Komornik Sądowy przy Sądzie Rejonowym w (...) Ł. W. prowadzi bezskutecznie postępowanie sądowe z wniosku powoda przeciwko W. K.. Powód zaznaczył, że w postępowaniu o sygn. akt Km (...), komornik dokonywał także zajęcia ruchomości, w tym samochodu ciężarowego, naczepy cysterny z zawartością w postaci oleju, wózka oraz linii rozlewu oleju i wózka paletowego, pozostawiając je w siedzibie (...) sp. z o.o. jednak plomby komornicze zostały zerwane, a olej usunięty z cysterny. Komornik Sądowy zasygnalizował powodowi złożenie zawiadomienia o podejrzeniu popełnienia przestępstwa w tym zakresie. Dnia 11 czerwca 2019r. powód otrzymał wezwanie do zwolnienia ww. zajętych ruchomości z Banku Spółdzielczego w Ł., który wskazał że został ich właścicielem na podstawie umowy z dnia 29 maja 2019r . o przeniesieniu prawa własności (przewłaszczenia) rzeczy oznaczonych co do tożsamości nr (...), zabezpieczającej umowę kredytu inwestycyjnego w wysokości 1 200 000 zł udzielonego (...) sp. z o.o. Ruchomości zostały wycenione na kwotę 294 600 zł i zostały przekazane pozwanej do bezpłatnego używania. Według informacji pochodzących od Komornika na chwilę obecną brak składników majątku, wierzytelności (...) sp. z.o.o. pozwalających na zaspokojenie, egzekucję kwoty 100 549,61 zł wraz z odsetkami oraz kosztami procesu i postępowania zabezpieczającego. Dłużnik w wyniku zawarcia umowy sprzedaży nieruchomości stał się niewypłacalny. W ocenie powoda zostały spełnione przesłanki uznania umowy sprzedaży z dnia 28 maja 2019r. za bezskuteczną na podstawie art. 527 i nast. kc. Zawarcie umowy nastąpiło z pokrzywdzeniem powoda jako wierzyciela, ponieważ w/w nieruchomość była jedynym wartościowym składnikiem majątku (...) sp. z o.o., na którym mógł się zabezpieczyć i zaspokoić powód. Dłużniczka była świadoma swojej sytuacji finansowej i zadłużenia ponieważ uczestniczyła w postępowaniu sądowym o zapłatę o sygn. akt I Nc (...) a przed jego wszczęciem odbierała wezwania do zapłaty kierowane do niej przez powoda. Miała wiedzę o dokonywanych przez Komornika zajęciach rachunków bankowych oraz wierzytelności. Dłużna spółka mając pełną wiedzę o zadłużeniu wyzbyła się wszystkich wartościowych składników majątku, a tym samym działała z pokrzywdzeniem wierzyciela. Ponadto z mocy art. 529 kc jeśli w skutek dokonania czynności prawnej dłużnik stał się niewypłacalny tak jak miało to miejsce w niniejszej sprawie należy domniemywać, że działał on ze świadomością pokrzywdzenia wierzyciela. Ponadto jedyny wspólnik i Prezes Zarządu pozwanej Spółki (...) jest siostrą jedynego wspólnika (...) sp. z o.o. W. K., który wyraził zgodę na zbycie nieruchomości w formie uchwały nr 1 Nadzwyczajnego Zgromadzenia Wspólników z dnia 28 maja 2019r. Ponadto jest ciotką Prezesa Zarządu K. K., który reprezentował spółkę (...) zawierając ww. umowę. Zdaniem powoda czynność prawna dokonywana przez reprezentantów stron blisko spokrewnionych pomiędzy sobą, zamieszkującymi w bliskiej odległości jest czynnością dokonaną pomiędzy osobami pozostającymi ze sobą w bliskim stosunku, a tym samym pozwana wiedziała o dokonaniu czynności z pokrzywdzeniem powoda (art. 527 § 3 k.c).

Pozwana (...) sp. z o.o. w odpowiedzi na pozew (k. 162-164) wniosła o oddalenie powództwa w całości i zasądzenie od powoda na jej rzecz zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych. Pozwana podniosła, że powództwo jest bezzasadne. Zawarcie przez dłużnika (...) sp. z o.o. umowy sprzedaży z dnia 28 maja 2019 r. nie skutkowało w żaden sposób pokrzywdzeniem wierzyciela powoda. Pozwana zaznaczyła, że w październiku 2018 r. zostały wycofane dwa kredyty kupieckie dla (...) Sp. z o.o. z siedzibą w S., udzielone jej przez Zakłady (...) z siedzibą w K. oraz Zakłady (...). W tej sytuacji dłużnik prowadził rozmowy z Bankiem Spółdzielczym w Ł. oraz z Bankiem Spółdzielczym w L. w przedmiocie możliwości uzyskania dodatkowego finansowania, które pozwoliłoby dłużnikowi zrekompensować brak tych wycofanych kredytów kupieckich. Dłużnik starał się o kwotę 500.000 zł w Banku Spółdzielczym w Ł.. W tym czasie dłużnik miał w Banku Spółdzielczym w Ł. linię kredytową na 800.000,00 zł oraz w Banku Spółdzielczym w L. kredyt inwestycyjny na 300.000,00 zł, zabezpieczony hipoteką na nieruchomości w S.. Przedmiotowe rozmowy toczyły się do przełomu lat 2018/2019 bez jakichkolwiek pozytywnych efektów. W trakcie jednego z spotkań Zarząd Banku w Ł. zasugerowali dłużnikowi następujące rozwiązanie: nowa spółka, nowy wspólnik i nowy prezes i sami wskazali dłużnikowi firmę, która przygotuje całą transakcję. Firma ta była reprezentowana przez M. F., który od tej pory stał się pośrednikiem w rozmowach pomiędzy dłużnikiem a bankiem, zaś następnie pomiędzy dłużnikiem a obydwoma bankami. Później Bank Spółdzielczy w Ł. doszedł do porozumienia z Bankiem Spółdzielczym w L., które to oba Banki de facto reprezentował radca prawny P. O.. Porozumienie to było potrzebne, z uwagi na fakt, iż Bank Spółdzielczy w L. był wierzycielem hipotecznym dłużnika. Dłużnik skontaktował się z M. F., który przedstawił dłużnikowi całą wizję operacji finansowej i warunki konieczne do spełnienia, aby zdobyć finansowanie i wrócić do bieżącej działalności przedsiębiorstwa. Pierwszym warunkiem był zakup nowej spółki - musiała być to przynajmniej spółka istniejąca dwa lata. Zaproponowana kandydatura na wspólnika i Prezesa Zarządu tej spółki w osobie A. K. spotkała się z pełną akceptacją i aprobatą ze strony obydwu Banków. Następnie została zakupiona spółka zaproponowana przez (...) Sp. z o. o. z siedzibą w S., (KRS (...)). Bank Spółdzielczy w Ł. przewłaszczył na zabezpieczenie cały niezabezpieczony majątek (...) Sp. z o.o. Wszelkie informacje, zarówno ze strony dłużnika, jak i ze strony wyżej wskazanych Banków przekazywane były przez M. F., z którym podpisano stosowną umowę pośrednictwa finansowego. Przedstawiono dłużnikowi następujące informacje: Bank Spółdzielczy w Ł. - udzieli nowej spółce kredyt inwestycyjny na zakup nieruchomości i ruchomości na kwotę 1,2 mln zł, czym nowa spółka miała spłacić w całości wszelkie należności dłużnika wobec obydwu banków. Bank Spółdzielczy w L. - udzielił nowej spółce kredyt obrotowy na bieżącą działalność w wysokości 250.00 0zł Dłużnik zaaprobował wyżej wskazane warunki finansowe, znajdując się w sytuacji przymusowej, gdyż brak uzyskania finansowania ze strony Banków uniemożliwiałby mu dalsze prowadzenie działalności gospodarczej, co z kolei pozbawiłoby go szans na spłatę należności wobec wierzycieli. Kwota w wysokości 250.000 zł udzielona (...) Sp. z o.o. tytułem kredytu obrotowego miała jedynie początkową transzą tego kredytu, zaś po około dwóch miesiącach, według zapewnień M. F., na rzecz nowej spółki miały zostać uruchomione kolejne środki finansowe w znacznej wysokości, umożliwiające rozwój firmy i uzyskiwanie przez niej dochodów, pozwalających na stopniową, systematyczną spłatę zobowiązań na rzecz wierzycieli O. (...) Sp. o.o. Z nieznanych pozwanej i dłużnikowi przyczyn Bank Spółdzielczy w L. nie udzielił (...) Sp. z o.o. dalszego finansowania w ramach udzielonego kredytu obrotowego, chociaż spółka ta spełniała wszelkie przedstawione przez obydwa Banki warunki otrzymania tego finansowania. Przedmiotowa transakcja, zgodnie z zapewnieniami zarówno M. F., P. O. jak i członków Zarządu Banku Spółdzielczego w Ł. - Prezesa Zarządu J. Z. i Wiceprezesa Zarządu P. M., miała być w pełni zgodna z interesem zarówno dłużnika jak i wszystkich jego ówczesnych wierzycieli. Dzięki tej transakcji zostało spłaconych dwóch największych wierzycieli (wszystkie wierzytelności bankowe, w tym wierzytelność hipoteczna). Przedmiotowa transakcja była bezgotówkowa, (...) Sp. z o.o. nie otrzymała żadnych pieniędzy z tej transakcji. W dniu 28 maja 2019 r. u notariusza wskazanego przez obydwa Banki w obecności P. O. z Banku Spółdzielczego w L. oraz członków Zarządu Banku Spółdzielczego w Ł. J. Z. oraz P. M., została sfinalizowana transakcja w pełni zaplanowana i przygotowana przez Bank Spółdzielczy w Ł. i Bank Spółdzielczy w L.. W związku z wyżej przytoczonymi okolicznościami faktycznymi przedmiotowej sprawy nie sposób przyjąć, by czynność umowy sprzedaży nastąpiła z pokrzywdzeniem któregokolwiek z wierzycieli (...) Sp. z o.o., w tym powoda.

Sąd ustalił następujący stan faktyczny:

Powód B. K. jest wierzycielem (...) sp. z o.o. z tytułu umowy pożyczki na kwotę 250 000 zł zabezpieczonej wekslem. Nakazem zapłaty z dnia 31.01.2019 roku do sygn. I Nc (...) Sąd Okręgowy w Nowym Sączu nakazał (...) sp. z o.o. z siedzibą w S. aby w terminie dwóch tygodni od doręczenia niniejszego nakazu zapłaciła z weksla powodowi B. K. kwotę 157 328,99 zł z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 1 stycznia 2019r. do dnia zapłaty nadto kwotę 5.584 zł tytułem kosztów procesu albo wniosła w tymże terminie zarzuty do tut. Sądu.

( dowód: odpis nakazu zapłaty k.38 i k. 193, wezwania do zapłaty z 31.05.2017 i k. 51 i z dnia2.07.2018 roku k. 52, wezwanie do wykupu weksla z dnia 18.12.2018 roku k. 53, umowa pożyczki k. 60, umowa dotycząca spłaty pożyczki k. 61-63, zeznania powoda B. K. k. 358 – 359 00:04:56 – 00:27:52 )

Powód złożył do Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w Limanowej Ł. W. wniosek o wszczęcie postępowania zabezpieczającego przeciwko spółce (...) Spółka z o.o. W toku postępowania do sygn. Km (...) udało się komornikowi zabezpieczyć 56 000 zł. Komornik zajął ruchomości dłużnika jednak w dniach 5-6 czerwca 2019 r. należące do dłużnika w postaci: 360 szt. 5 litrowych butelek oleju rzepakowego (...) oraz 8140 litrów oleju rzepakowego znajdującego się w cysternie model. LAG o nr. rej. (...), które to zostały oddane pod dozór D. P. - prokurent w spółce (...) Sp. z o.o. i ustanowiono go dozorcą, zostały usunięte spod egzekucji, o czym została zawiadomiona Prokuratura w L.. Pismem z dnia 10 czerwca 2019 r. Bank Spółdzielczy w Ł. wezwał Komornika Sądowego do zwolnienia spod egzekucji 360 szt., 5 litrowych butelek oleju rzepakowego (...) oraz 8140 litrów oleju rzepakowego znajdującego się w cysternie model. LAG o nr. rej. (...) uzasadniając że jest on własnością Banku zgodnie z umową przeniesienia praw własności z dnia 29 maja 2019 r. sporządzoną między Bankiem a firmą (...) sp. z o.o. z siedzibą w S..

Komornik zajął też inne ruchomości dłużnika tj. naczepę cysterny nr rej (...), wózek widłowo-czołowy wersji TFGL jednak Bank Spółdzielczy w Ł. wezwał Komornika Sądowego do zwolnienia spod egzekucji tych ruchomości, powołując się umowę przewłaszczenia z dnia 29.05.2019 roku. Przedmioty te zwolniono spod egzekucji.

Dnia 25.11.2019 roku powód złożył u komornika wniosek o wszczęcie postępowania egzekucyjnego, domagając się wyegzekwowania kwot 157 328,99 zł i 5 584 zł. Postanowieniem z dnia 13.02.2020 roku komornik postępowanie zabezpieczające umorzył wobec przedłożenia przez powoda tytułu wykonawczego i wszczęcia postępowania egzekucyjnego. Egzekucja ta – zarejestrowana do sygn. Km (...) okazała się jednak bezskuteczna. Postanowieniem z dnia 4.09.2020 Komornik Sądowy umorzył postępowanie do sygn. Km (...) wobec bezskutecznej egzekucji na podstawie art. 824 par 1 pkt 3 kpc. W toku postępowania egzekucyjnego komornik ustalił, że obecnie prowadzonych jest 11 postępowań egzekucyjnych wobec (...) SA na łączną kwotę 870 000 zł.

( dowód: zajecie wierzytelności z rachunku bankowego k. 39 i 242 - 243, wezwanie do uzupełnienia wniosku k. 40, zajecie wierzytelności k. 41, informacja k. 42, zawiadomienie k. 44, wezwanie do zwolnienia zajętych ruchomości k. 45 – 46, umowa przewłaszczenia z załącznikiem k. 47 – 51, wniosek o wszczęcie postępowania egzekucyjnego k. 194, postanowienie z dnia 13.01.2020 k. 195, informacja k. 196, zawiadomienie wierzyciela o stanie egzekucji k. 197-198, postanowienie z dnia 4.09.2020 k. 199, protokół zajęcia ruchomości k. 200, pozew do sygn. I C (...) k. 201-203, odpowiedź na pozew w sprawie I C (...) k. 204-208, zawiadomienia z dnia 11.06.2019 roku k. 208-209, cofnięcie pozwu k. 210-211, postanowienie z dnia 22.07.2019 k. 212, postanowienie z dnia 31.12.2019 roku k. 213, wyrok nakazowy z dnia 22.10.2020 roku k. 214, zawiadomienie oskarżyciela posiłkowego k. 215, zajęcie wierzytelności k. 242-243, zeznania powoda B. K. k. 358 – 359 00:04:56 – 00:27:52 )

(...) Spółka z o.o. z siedzibą w S., której jedynym wspólnikiem był W. K., prezesem zarządu uprawnionym do reprezentacji jednoosobowo jego syn K. K. zajmowała się prowadzeniem działalności gospodarczej związanej m.in. z produkcją oleju. W latach 2018-2019 popadła w trudności finansowe, miała licznych wierzycieli bankowych i prywatnych, szukała kredytowania dalszej działalności gospodarczej.

(...) spółka z o.o. posiadała przede wszystkim zadłużenie w stosunku do Banku Spółdzielczego w Ł. oraz w stosunku do Banku Spółdzielczego w L. wynikające z udzielonych spółce kredytów, które posiadały zabezpieczenie hipoteczne na nieruchomości położonej w S.. W konsultacji z doradcą finansowym banków zaproponowano (...) sp. z o.o. sprzedanie tej nieruchomości, aby oddłużyć spółkę, przez zaspokojenie wierzycieli bankowych i rozpocząć działalność gospodarczą w ramach innej współpracującej z nią spółki, co miało na celu stopniowe zaspokojenie pozostałych wierzycieli (...) sp. z o.o. z wypracowanych zysków. W tym celu zgodnie z namowami doradcy (...) – siostra W. K. ( zatrudniona jako kierownik kuchni w Urzędzie Gminy w C. ) dnia 23.04.2019 nabyła udziały w spółce (...) sp. z o.o., a następnie reprezentując spółkę (...) sp. o.o. kupiła nieruchomość w S. od (...) sp. z o.o.

( dowód: odpis KRS k. 15 - 20, umowa sprzedaży udziałów k. a 130-132, KRS k. 133-136 i k. 148-155, zeznania świadka M. F. k. 297 – 298 00:31:39 – 01:04:47, zeznania świadka W. K. k. 337 – 339 00:06:39 – 01:19:55, zeznania świadka P. O. k. 338 – 339 00:44:29 – 01:19:55, zeznania powoda B. K. k. 358 – 359 00:04:56 – 00:27:52 )

Dnia 28 maja 2019 r. (...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w S. (KRS: (...)) zawarła z pozwaną, tj. (...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w S. ( obecnie (...) sp. z o.o. z siedzibą w S.) umowę sprzedaży z dnia 28.05.2019 r. sporządzoną w Kancelarii Notarialnej w N. przed notariuszem M. B., Rep A nr (...), na mocy której (...) sp. z o. o. z siedzibą w S. sprzedała (...) sp. z o. o. (obecnie (...) sp. z o.o. z siedzibą w S.) nieruchomość położoną w S. składającą się z działek (...) o łącznej pow. 0,2600, dla której Sąd Rejonowy w Limanowej Wydział V Ksiąg Wieczystych prowadzi KW (...), za cenę 708 808,32 zł netto, powiększoną o VAT w kwocie 163 025,91 zł czyli za cenę w kwocie 871 834,23 zł brutto, na cele prowadzenia przez (...) Sp. z o.o. działalności gospodarczej. Z tej ceny kwota 363 969,30 zł miała zostać wpłacona na rachunek (...), kwota 326 755,14 zł na rachunek (...), a kwota 18 063,88 zł na rachunek (...), a podatek VAT w wysokości 163 025,91 zł na rachunek (...).

W dacie tej umowy w/w nieruchomość była obciążona:

1. hipoteką umowną do kwoty 765 000 zł zabezpieczającą kredyt inwestycyjny z umowy kredytowej nr (...) z dnia 29 grudnia 2016r. oraz kredyt obrotowy z umowy kredytowej nr (...) z dnia 29 grudnia 2016r. na rzecz Banku Spółdzielczego w L., przy czym hipoteka ta w zakresie kwoty 765 000 zł została przeniesiona na opróżnione miejsce hipoteczne i przysługuje jej pierwszeństwo hipoteki nr 1 wpisanym pod nr bieżącym 5

2. hipoteką umowną do kwoty 750 000 zł zabezpieczającą kredyt z umowy nr

(...)/s/ob z dnia 29 czerwca 2018r. na rzecz Banku Spółdzielczego w Ł..

( dowód: odpis księgi wieczystej nr (...) k. 21-25, fotokopia umowa sprzedaży nieruchomości z dnia 28 maja 2019r. k. 26 – 37, KRS k. 54, 244 – 253, zeznania świadka M. F. k. 297 – 298 00:31:39 – 01:04:47, zeznania świadka W. K. k. 337 – 339 00:06:39 – 01:19:55, zeznania świadka P. M. k. 339 01:20:48 – 01:31:05, zeznania świadka J. Z. k. 339 – 340 01:31:05 – 01:55:36 )

Cena zapłacona przez nabywcę spółkę (...) sp z o.o. została wpłacona na rzecz tych Banków, celem pokrycia zadłużenia zbywcy oraz uregulowanie powstałych w związku z tą sprzedażą zobowiązań publicznoprawnych w podatku VAT. Następnie Banki złożyły wnioski o wykreślenie wpisanych w księdze wieczystej hipotek, które to zostały wykreślone. (...) sp. z o.o. (aktualnie (...) sp. z o.o.) posiadała środki na zapłatę ceny z kredytu uzyskanego przez te spółkę w Banku Spółdzielczym w Ł. w kwocie 1.200.000zł.

W dacie zawierania umowy sprzedaży nieruchomości (...) spółka z o.o., tj. jej Prezes Zarządu K. K. znał sytuację finansową spółki, wiedział, że zapadł przeciwko spółce nakaz zapłaty w postepowaniu upominawczym z weksla do sygn. I Nc (...). Spółka ta próbowała zaskarżyć ten nakaz zapłaty ale nieskutecznie. Nakaz zapłaty uprawomocnił się dnia 24.10.2019 roku.

( dowód: fotokopia umowa sprzedaży nieruchomości z dnia 28 maja 2019r. k. 26 - 37, postanowienie z dnia 26.06.2020 k. 216-220, zeznania świadka W. K. k. 337 – 339 00:06:39 – 01:19:55, zeznania świadka W. K. k. 337 – 339 00:06:39 – 01:19:55, zeznania świadka P. M. k. 339 01:20:48 – 01:31:05, świadka J. Z. k. 339 – 340 01:31:05 – 01:55:36 )

Wartość nieruchomości położonej w S. składającą się z działek (...) o łącznej pow. 0,2600, dla której Sąd Rejonowy w Limanowej Wydział V Ksiąg Wieczystych prowadzi KW (...) na dzień jej sprzedaży tj. 28.05.2019r. wynosiła 742.400zł.

( dowód: opinia biegłego rzeczoznawcy majątkowego R. K. k.376 – 389 )

(...) sp. z o.o. z siedzibą w S. zmieniła przedmiot działalności – po zmianie działalność związana była z pakowaniem oraz transportem drogowym towarów. Spółka wskazywała jako aktywa jedynie nieruchomość położoną w S. składającą się z działek (...) o łącznej pow. 0,2600, dla której Sąd Rejonowy w Limanowej Wydział V Ksiąg Wieczystych prowadzi KW (...). Na dzień 31.12.2019r. strata spółki wynosi 33 054,40zł. Spółka nie złożyła sprawozdania finansowego od 2019r. Kredyt w wysokości 1.200.000zł. nie jest przez spółkę spłacany, umowa kredytu została wypowiedziana.

Pełnomocnikiem spółki (...) jest W. K..

( dowód: odpis z KRS k. 249 – 253, sprawozdanie finansowe k. 254 – 256, bilans k. 257 – 258, rachunek zysków i strat k. 259 – 260, informacja dotycząca podatku dochodowego k. 261 – 275, sprawozdanie z działalności k. 276 – 281, zeznania świadka W. K. k. 337 – 339 00:06:39 – 01:19:55 )

Zainicjowane postępowanie karne w sprawie udaremniania przez W. K., A. K. oraz K. K. działającego w imieniu i na rzez (...) spółka z o.o. wykonania orzeczeń sądu m. in. w postaci nakazu zapłaty w postępowaniu nakazowym Sądu Okręgowego w Nowym Sączu I Wydziału Cywilnego, sygn. akt I Nc (...) z dnia 31.01.2019r. zostało umorzone wobec stwierdzenia, iż czyn nie zawiera znamion czynu zabronionego, ponieważ sprzedaż nieruchomości nie miała wpływu na zaspokojenie wierzycieli. Pierwszeństwo zaspokojenia miałby Bank Spółdzielczy w Ł. oraz Bank Spółdzielczy w L. jako wierzyciele hipoteczni. Wierzytelności banków zostały spłacone, dlatego nie można przypisać działania na szkodę pozostałych wierzycieli.

( dowód: postanowienie z dnia 26.06.2020 k. 216-220, zażalenie k. 221 – 228, postanowienie z uzasadnieniem k. 229 – 231, postanowienie k. 232 – 237, zażalenie k. 238 – 241 )

Wyrokiem Sądu Rejonowego w Limanowej z dnia 12.05.2022r. sygn. akt IIK 422/20 P. D. został uznany winnym tego, że w okresie od 6 do 10 czerwca 2019r. w S. powiatu (...) działając jako prokurent spółki (...) sp. z o.o. w celu udaremnienia wykonania orzeczenia nakazu zapłaty w postępowaniu nakazowym Sądu Okręgowego w Nowym Sączu z dnia 31 stycznia 2019r. o sygn. akt INc (...) uszczuplił zaspokojenie wierzyciela w/w spółki (...) w ten sposób, że usunął składniki majątku spółki (...) sp. z o.o. w postaci 6152 litrów oleju rzepakowego, zajęty w dniu 6 czerwca 2019r. przez komornika S. przy Sądzie Rejonowym w Limanowej Ł. W. w toku postepowania egzekucyjnego prowadzonego pod sygn. akt Km (...) i skazany na karę 5 miesięcy pozbawienia wolności i grzywnę w wysokości 3.000zł.

( dowód: wyrok nakazowy k. 364, wyrok z dnia 12.05.2022r. k. 429, wyrok SO z 26.09.2022r. z uzasadnieniem k. 430 – 436 )

Postanowieniem 15.03.2021r. Sąd Rejonowy dla Krakowa – Śródmieścia w Krakowie, VIII Wydział Gospodarczy do spraw upadłościowych i restrukturyzacyjnych sygn. akt VIII GU (...) ogłosił upadłość K. K. jako osoby nieprowadzącej działalności gospodarczej. Postępowanie toczy się do sygn. akt VIII GUp (...).

( dowód: zawiadomienie o ogłoszeniu upadłości k. 284 – 288 )

Powód B. K. jest wierzycielem W. K. z tytułu umowy pożyczki na kwotę 147 857,94 zł zabezpieczonej wekslem. Nakazem zapłaty z dnia 11.02.2019 roku do sygn. I Nc (...) Sąd Okręgowy w Nowym Sączu nakazał W. K. aby w terminie dwóch tygodni od doręczenia niniejszego nakazu zapłacił z weksla powodowi B. K. kwotę 147 857,94 zł z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 1 stycznia 2019r. do dnia zapłaty nadto kwotę 3.617 zł tytułem kosztów procesu albo wniósł w tymże terminie zarzuty do tut. Sądu.

Powód złożył u komornika wniosek o wszczęcie postępowania egzekucyjnego, domagając się wyegzekwowania kwot 147 857,94 zł i 3.617 zł. Egzekucja ta – zarejestrowana do sygn. Km (...) okazała się jednak bezskuteczna. Postanowieniem z dnia 27.07.2020 Komornik Sądowy umorzył postępowanie do sygn. Km (...) wobec bezskutecznej egzekucji na podstawie art. 824 par 1 pkt 3 kpc.

( dowód: odpis nakazu zapłaty k. 43, zawiadomienie k. 282, postanowienie k. 283, zeznania świadka W. K. k. 337 – 339 00:06:39 – 01:19:55, zeznania powoda B. K. k. 358 – 359 00:04:56 – 00:27:52 )

Powyższy stan faktyczny sąd ustalił na podstawie dokumentów przedłożonych do akt sprawy oraz zalegających w aktach sprawy I Nc (...) i aktach komorniczych do sygn. akt Km (...), których treść nie była kwestionowana przez strony.

Ustaleń faktycznych dokonano także na podstawie osobowych źródeł dowodowych - zeznań świadków: M. F., W. K., P. O.. P. M., J. Z. oraz powoda B. K., które dla okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia były zbieżne, znajdowały oparcie w dowodach z dokumentów.

Wartość nieruchomości położonej w S. na dzień jej sprzedaży sąd ustalił na podstawie opinii biegłego rzeczoznawcy majątkowego R. K.. Do opinii tej zarzuty złożył powód. Biegły wyczerpująco odniósł się do złożonych zarzutów. Sad uznał złożoną opinię za rzetelną, nie znajdując podstaw do dalszego jej uzupełniania.

Na podstawie art. 235 par 1 pkt 2 k.p.c. pominięto dowód z zeznań świadka P. D. wobec cofnięcia powyższego dowodu przez pozwaną ( k. 358 )

Sąd zważył, co następuje

Powództwo nie zasługiwało na uwzględnienie.

Z mocy art. 527 § 1 kc: gdy wskutek czynności prawnej dłużnika dokonanej z pokrzywdzeniem wierzycieli osoba trzecia uzyskała korzyść majątkową, każdy z wierzycieli może żądać uznania tej czynności za bezskuteczną w stosunku do niego, jeżeli dłużnik działał ze świadomością pokrzywdzenia wierzycieli, a osoba trzecia o tym wiedziała lub przy zachowaniu należytej staranności mogła się dowiedzieć.

Instytucja skargi pauliańskiej stanowi pomoc dla wierzyciela w uzyskaniu zaspokojenia z majątku dłużnika pomimo rozdysponowania tym majątkiem w czasie, kiedy dłużnik winien liczyć się z koniecznością spłaty należności, a poprzez dokonaną czynność stał się niewypłacalny w ogóle lub w stopniu wyższym niż był przed dokonaniem czynności.

Uznanie za bezskuteczną czynności prawnej dłużnika dokonanej z pokrzywdzeniem wierzycieli następuje w drodze powództwa lub zarzutu przeciwko osobie trzeciej, która wskutek tej czynności uzyskała korzyść majątkową (art. 531 § 1 kc).

Na podstawie art. 527 § 1 k.c. można wyróżnić następujące przesłanki warunkujące możliwość skorzystania przez uprawnionego z ochrony pauliańskiej: istnienie godnego ochrony interesu wierzyciela w postaci wierzytelności; dokonanie przez dłużnika czynności prawnej z osobą trzecią; pokrzywdzenie wierzyciela wskutek czynności prawnej dokonanej przez dłużnika; dokonanie przez dłużnika czynności ze świadomością pokrzywdzenia wierzyciela; uzyskanie wskutek tej czynności korzyści majątkowej przez osobę trzecią; działanie osoby trzeciej w złej wierze. Dla zastosowania skargi pauliańskiej wszystkie wymienione przesłanki muszą wystąpić kumulatywnie, a ciężar ich udowodnienia co do zasady – zgodnie z regułą dowodową wyrażoną w art. 6 KC – obciąża wierzyciela, który jest uprawniony do zaskarżenia czynności prawnej dłużnika.

Pierwszą przesłanką zastosowania skargi pauliańskiej jest istnienie po stronie wierzyciela zaskarżalnej, a zatem i wymagalnej wierzytelności pieniężnej wobec osoby, która dokonała czynności prawnej objętej żądaniem (wyrok SN z 15.07.2007 r., II CSK 452/06, OSNC – ZD 2008/1/20). W toku tego postępowania powód wykazał, że posiada względem dłużnika (...) sp. z o. o. z siedzibą w S. wierzytelność wynikającą z prawomocnego nakazu zapłaty wydanego przez Sąd Okręgowy w Nowym Sączu z dnia 31.01.2019 roku do sygn. I Nc (...) w wysokości 157 328,99 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi od 1.01.2019 roku oraz kosztami procesu, którą aktualnie ograniczył do 100 550,00 zł.

Powód wykazał też dokonanie przez dłużnika (...) sp. z o. o. z siedzibą w S. czynności prawnej z osobą trzecią tj. pozwanym (...) sp. z o.o. z siedzibą w S. (poprzednio (...) sp. z o.o. z siedzibą w S.) polegającej na sprzedaży nieruchomości obj KW (...) dnia 28.05.2019 r.

Powód udowodnił też stan niewypłacalności dłużnika, który nie posiada aktualnie żadnych wartościowych praw majątkowych, z których powód mógłby prowadzić skuteczną egzekucję. Powadzona z wniosku powoda egzekucja na podstawie w/w tytułu egzekucyjnego wobec dłużnika tj. (...) S.A. okazała się bezskuteczna.

Jednakże w tym procesie powód nie udowodnił, aby w wyniku czynności prawnej – umowy sprzedaży z dnia 28.05.2019 pozwany (...) sp. z o.o. z siedzibą w S. (poprzednio (...) sp. z o.o. z siedzibą w S. KRS (...)) uzyskał korzyść majątkową, a zatem by doszło do pokrzywdzenia wierzyciela. Z uwagi na brak udowodnienia tej przesłanki powództwo podlegało oddaleniu.

Zważyć należy, że z mocy art. 527 § 2 k.c. ze stanem pokrzywdzenia wierzycieli mamy do czynienia wówczas, gdy wskutek czynności prawnej dłużnik stał się niewypłacalny, albo stał się niewypłacalny w wyższym stopniu, aniżeli był przed dokonaniem tej czynności. Jeżeli natomiast czynność prawna jest równocześnie źródłem świadczeń powodujących zubożenie i przysporzenie w majątku dłużnika, skutek których to ekwiwalentnych świadczeń charakteryzuje się stabilnością majątku dłużnika w sensie ekonomicznym, którego wartość nie ulega zmianie, to wówczas nie występuje stan pokrzywdzenia w rozumieniu art. 527 § 2 k.c. jako skutek dokonania czynności. W orzecznictwie wyraźnie stwierdzono, że nie powoduje pokrzywdzenia wierzycieli czynność prawna dłużnika zmniejszająca jego majątek, jeżeli dłużnik w zamian za swoje świadczenie uzyskał ekwiwalent, który nadal znajduje się w jego majątku lub posłużył mu do zaspokojenia wierzycieli (wyrok SN z dnia 7 grudnia 1999 r., I CKN 287/98, niepubl.). Dla stwierdzenia wystąpienia stanu pokrzywdzenia niezbędne jest bowiem wykazanie tego, że zaskarżona czynność spowodowała rezultat w postaci niewypłacalności dłużnika lub powiększenia jego niewypłacalności (wyrok SN z dnia 22 października 2004 r., II CK 128/04, niepubl.). Wykazanie wystąpienia takiego rezultatu nie jest możliwe wówczas, jeżeli czynność prawna jest źródłem świadczeń o ekwiwalentnym charakterze, z których jedno powoduje zubożenie majątku dłużnika, a drugie skutkuje przysporzeniem do tego majątku, wskutek których to świadczeń wartość majątku nie ulega zmianie.

Pozwany jako osoba trzecia na skutek zaskarżonej umowy sprzedaży nieruchomości w S. nie odniósł korzyści majątkowej, bowiem zapłacił za zakupywaną nieruchomość cenę w kwocie 871 834,23 zł brutto, która według polecania sprzedającego została w całości przeznaczona na spłatę zobowiązań kredytowych (...) sp. z o.o. wobec banków Spółdzielczych w Ł. i L., zabezpieczonych hipotecznie na tej nieruchomości. Mając na uwadze istniejące w dacie zawarcia umowy sprzedaży obciążenia hipoteczne sprzedawanej nieruchomości trudno przyjąć, że doszło do pokrzywdzenia powoda jako wierzyciela.

O tym, że wskutek zakażonej czynności prawnej pozwany nie uzyskał korzyści majątkowej, świadczy też i to, że określona w umowie cena nabycia nieruchomości nie została zaniżona ani nie odbiegała w sposób rażący od ówczesnych cen rynkowych. W toku tej sprawy w związku z zarzutem powoda przeprowadzono dowód z opinii biegłego rzeczoznawcy na okoliczność ceny rynkowej nieruchomości w S. obj KW (...) według stanu i wartości na dzień zawarcia umowy sprzedaży tj. 28.05.2019 roku. Według wniosków tej opinii wartość rynkowa w/w nieruchomości wg stanu nieruchomości na datę zawarcia umowy sprzedaży tj. 28.05.2019 roku wynosiła 742 400 zł. Natomiast strony kwestionowanej umowy cenę nabycia nieruchomości określiły na 871 834,23 zł brutto i taką kwotę pozwana uiściła na wskazane rachunki bankowe wierzycieli bankowych (...) sp. z o.o. i tytułem podatku VAT. Cena ta, zważywszy na wnioski biegłego rzeczoznawcy nie była zatem zaniżona w stosunku od cen rynkowych. Ponadto cena nabycia zaoferowana przez pozwanego w spornej umowie wynikała z wysokości kredytu jaki na jej zakup uzyskał w banku.

Na potrzeby tego postępowania powód nie wykazał, aby na skutek zaskarżonej skargą paulińską umowy sprzedaży z dnia 28.05.2019 roku jego dłużnik tj. (...) sp. z o.o. stał się niewypłacalny lub niewypłacalny w wyższym stopniu niż przed zawarciem tej umowy. Inaczej mówiąc nie wykazał, że gdyby nie zawarcie tej umowy sprzedaży jego wierzytelność podlegałaby zaspokojeniu. Powód całkowicie pomija fakt, że w dacie spornej umowy sprzedaży nieruchomość w S. była obciążona hipotecznie na rzecz Banków Spółdzielczych w L. i Ł.. Wartość hipotek umownych łącznie na dzień 28.05.2019 wynosiła 1 515 000 zł. O pokrzywdzeniu w rozumieniu art. 527 § 2 k.c. można mówić, gdy na skutek objętej skargą pauliańską czynności prawnej dłużnik stał się w stosunku do tego wierzyciela rzeczywiście niewypłacalny, albo stał się niewypłacalny w wyższym stopniu, niż przed jej dokonaniem. Jak wynika z orzeczenia SN z dnia 28.06.2007 IV CSK 115/07, którego wnioski tut Sąd podziela „jeżeli przedmiot umowy sprzedaży był obciążony hipoteką w chwili zawierania tej umowy, to okoliczność ta nie może pozostać bez znaczenia dla stwierdzenia działania dłużnika z pokrzywdzeniem wierzycieli w rozumieniu art. 527 § 1 k.c. W tej sytuacji może pojawić się kwestia, czy doszło do pokrzywdzenia wierzyciela, skoro wierzyciel nie mógłby liczyć na preferencyjne zaspokojenie swojej wierzytelności ze sprzedanej nieruchomości. (…) Nie dochodzi do pogłębienia niewypłacalności w rozumieniu art. 527 § 2 k.c., jeżeli dłużnik wyzbył się składnika majątkowego, który ze względu na ustanowienie na nim zabezpieczenie rzeczowe był dla wierzyciela pauliańskiego niedostępny.

Jak wynika z oszacowanej przez biegłego rzeczoznawcy wartości rynkowej nieruchomości obj KW (...) i obciążeń hipotecznych tej nieruchomości na rzecz wierzycieli bankowych, które zabezpieczały roszczenia kredytodawców wobec dłużnika powoda, brak podstaw by można było przyjąć, że powód realnie zaspokoiłby się z przedmiotowej nieruchomości.

W tych okolicznościach z uwagi na bark kumulatywnego spełnienia przesłanek z art. 527 k.c. powództwo oddalono.

O kosztach postępowania, mając na uwadze, że powód przegrał proces orzeczono na podstawie art. 102 k.p.c. Sąd odstąpił od obciążania powoda kosztami procesu. Powód mógł być subiektywnie przekonany o zasadności swojego roszczenia. Dopiero w wyniku tego postępowania i przeprowadzenia licznych dowodów ustalono w jakich okolicznościach doszło do zawarcia kwestionowanej umowy sprzedaży i że cena sprzedaży nieruchomości nie była zaniżona do jej rynkowej wartości, a to determinowało wynik postępowania.

SSO Monika Świerad