Portal Orzeczeń Sądu Okręgowego w Nowy Sączu

UZASADNIENIE

wyroku z dnia 12.11.2021 roku

Pozwem z dnia 10.07.2014 roku inicjującym niniejsze postępowanie skierowanym przeciwko (...) SA w W. powódki domagały się :

M. G. (1) zasądzenia od ubezpieczyciela kwoty 300.000 zł zadośćuczynienia za krzywdę po śmierci męża M. G. (3) oraz kwoty 50.000 zł tytułem odszkodowania za pogorszenie sytuacji życiowej po śmierci męża, 5.000 zł zwrotu kosztów pogrzebu wraz z odsetkami ustawowymi od dnia 1.04.2013 roku,

A. G. zasądzenia od ubezpieczyciela kwoty 350.000 zł zadośćuczynienia za krzywdę po śmierci ojca M. G. (3), 50.000 zł tytułem odszkodowania za pogorszenie sytuacji życiowej po śmierci ojca wraz z odsetkami ustawowymi od dnia 1.04.2013 rok, renty po śmierci ojca w wysokości po 700 zł miesięcznie wraz z odsetkami ustawowymi na wypadek opóźnienia w płatności od dnia wytoczenia powództwa tj. 10.07.2014, oraz kwoty 10.500 zł tytułem skapitalizowanej renty (od kwietnia 2013 do czerwca 2014 roku tj. 15 miesięcy * 700 zł/miesięcznie),

M. G. (2) zasądzenia od ubezpieczyciela kwoty 350.000 zł zadośćuczynienia za krzywdę po śmierci ojca M. G. (3), 50.000 zł tytułem odszkodowania za pogorszenie sytuacji życiowej po śmierci ojca wraz z odsetkami ustawowymi od dnia 1.04.2013 rok, renty po śmierci ojca w wysokości po 700 zł miesięcznie wraz z odsetkami ustawowymi na wypadek opóźnienia w płatności od dnia wytoczenia powództwa tj. 10.07.2014, oraz kwoty 10.500 zł tytułem skapitalizowanej renty (od kwietnia 2013 do czerwca 2014 roku tj. 15 miesięcy * 700 zł/miesięcznie),

L. G. zasądzenia od ubezpieczyciela kwoty 300.000 zł zadośćuczynienia za krzywdę po śmierci ojca M. G. (3) z odsetkami ustawowymi od dnia 1.04.2013 do dnia zapłaty, 20.000 zł tytułem odszkodowania za pogorszenie sytuacji życiowej po śmierci ojca wraz z odsetkami ustawowymi od dnia wytoczenia powództwa tj. 10.07.2014 roku,

E. G. (2) zasądzenia od ubezpieczyciela kwoty 200.000 zł zadośćuczynienia za krzywdę po śmierci syna M. G. (3) z odsetkami ustawowymi od dnia 1.04.2013 do dnia zapłaty, 20.000 zł tytułem odszkodowania za pogorszenie sytuacji życiowej po śmierci syna z odsetkami ustawowymi od dnia wytoczenia powództwa tj. 10.07.2014 roku.

Motywując pozew powódki podniosły, że M. G. (3) został przyjęty do Szpitala (...) w N. w dniu 26.01.2009 roku na oddział neurologiczny z rozpoznaniem krwotoku podpajęczynówkowego, krwiaka płata skroniowego lewego. Na leczenie operacyjne skierowano go do Szpitala (...) w K., gdzie przebywał od 26.01.2009 roku do dnia 12.02.2009 roku. W dniu 3.02.2009 roku przeszedł kraniotomię czołowo-ciemieniowo-skroniową po stronie lewej. W okresie 3 dniowej śpiączki farmakologicznej doznał odleżyny kości krzyżowej. Udany przebieg operacji i bardzo dobry stan zdrowia oraz wykonane badania uzasadniały wypisanie M. G. (3) do Szpitala (...) w N. na oddział neurologiczny, gdzie przebywał w okresie 12.02-24.02.2009 roku. W tym szpitalu zaczął gorączkować, co ustąpiło początkowo po podaniu antybiotyku. Lekarze poinformowali go, że jest zainfekowany gronkowcem najprawdopodobniej z odleżyny. Stan zdrowia M. G. (3) pogorszył się gwałtownie. Od dnia 25.02.2009 roku przeniesiono go na oddział internistyczno kardiologiczny Szpitala (...) w N. gdzie trafił w stanie ciężkim, a następnie dnia 24.03.2009 roku do Kliniki (...) w K. z rozpoznaniem ogólnoustrojowego zakażenia, wyniszczenia i pogarszania stanu zdrowia. M. G. (3) zmarł w dniu 12.04.2009 roku z powodu wstrząsu kardiogennego. Przyczyna śmierci M. G. (3) została określona przez biegłych lekarzy Zakładu Medycyny Sądowej w opinii wykonanej na potrzeby prokuratury pod sygn. akt 3 Ds. 228/11. Biegli lekarze określili, że do zakażenia gronkowcem złocistym z bardzo wysokim prawdopodobieństwem doszło w Klinice (...) w K.. Zdaniem powódek odpowiedzialność Szpitala (...) w K. ma charakter mieszany, jest odpowiedzialnością deliktową wywołaną na skutek wadliwego wykonania kontraktu, który powstał pomiędzy pacjentem a szpitalem co wynika z przepisu art. 443 kc. Zaś odpowiedzialność pozwanego ubezpieczyciela wynika z art. 19 ust 1 ustawy z dnia 22 maja 2003 roku o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych. Powódki wywiodły swoje roszczenia z kilku niezależnych podstaw prawnych powołując się na art. 446 k.c. Powódki podkreśliły, że zmarły M. G. (3) był mężem M. G. (1), ojcem A. G., M. G. (2) i L. G., oraz synem E. G. (2). Prowadził gospodarstwo rolne o powierzchni 7,19 ha, z którego utrzymywał rodzinę. Opiekował się także swoją matką E. G. (2). Wszystkich łączyła niezwykle silna więź emocjonalna, byli bardzo ze sobą zżyci, tworzyli udaną i szczęśliwą rodzinę. M. G. (3) był głową rodziny, opiekunem, ale przede wszystkim troskliwym mężem i tatą.

Śmierć męża była dla M. G. (1) dramatem, bo małżonkowie darzyli się miłością oraz zaufaniem. Świadczyli sobie wzajemną pomoc, uzupełniali się w obowiązkach rodzinnych. Wiedli bardzo szczęśliwe i udane życie, wspólnie wychowywali dzieci. Po śmierci męża M. G. (1) zdała sobie sprawę, że jest osobą niesamodzielną, wymagającą pomocy. Nie potrafi samodzielnie prowadzić gospodarstwa rolnego, musi korzystać z pomocy najbliższych, a do prac zatrudniać sąsiadów i znajomych. Nie jest w stanie wykonać większości prac związanych z prowadzeniem gospodarstwa. Dlatego też gospodarstwo podupadło, a trzoda została zmniejszona do niezbędnego minimum. Powódka musiała utrzymać rodzinę z płodów rolnych i niewielkiej renty jaką otrzymały dzieci. M. G. (1) popadła w depresję, stała się nerwowa. Obecnie sytuacja materialna powódki drastycznie się pogorszyła, a dochody zmusiły rodzinę do ograniczenia wydatków wyłącznie do najistotniejszych i niezbędnych rzeczy. Żądany zwrot kosztów pogrzebu powódka oparła na treści art. 322 kpc, bo będąc w traumie związanej ze śmiercią męża nie była w stanie rozsądnie zbierać rachunków za wydatki związane z pogrzebem, jednakże dochodzona kwota wynika z doświadczenia życiowego i mieści się w rozsądnych granicach.

Powódki A. i M. G. (2), w chwili śmierci ojca miały 11 i 12 lat. Miały z ojcem bardzo dobry kontakt. Był dla nich autorytetem, wzorem do naśladowania a przede wszystkim ukochaną osobą. Ojciec zabierał wszystkich na wspólne wycieczki, dzieci jeździły z nim na zakupy. Tylko on miał prawo jazdy, gdyż żona M. G. (1) nigdy nie podjęła się zdobycia uprawnień do kierowania pojazdów. Śmierć ojca był dla nich szokiem, z którego do dnia dzisiejszego nie mogą się otrząsnąć. Miały stany lękowe, bały się spać same w swoich pokojach, dlatego też przez 2 lata od śmierci spały z matką. W nocy często budziły się z płaczem i nawet w chwili obecnej koszmary nocne związane ze śmiercią ojca budzą je w nocy i często płaczą przez sen. Rodzinna tragedia sprawiła z radosnych pełnych życia dziewczynek stały się ciche, zamknięte w sobie. Przez okres pierwszych dwóch lat unikały wychodzenia z domu, a uśmiech na ich twarzach był rzadkością. W tych trudnych chwilach, najbliższa rodzina, sąsiedzi starali się otoczyć je szczególną opieką i zrozumieniem. Matka chcąc im pomóc, a także z obawy przed dalszymi konsekwencjami dla psychiki dziewczynek, konsultowała się w szkole do której uczęszczały, jak postępować, jak rozmawiać. Dopiero po okresie ponad 2 lat matka zaczęła dostrzegać poprawę u dziewczynek. Upływ czasu oraz młody wiek sprawił, że dzieci zaczęły powoli oswajać się z nową rzeczywistością, z brakiem taty. Jednakże każde wspomnienie o nim, rocznica śmierci, uroczystości rodzinne czy Święta Bożego Narodzenia odnawiają ból i cierpienie, niosąc za sobą wiele łez. Ponadto ojciec prowadząc gospodarstwo rolne zapewniał małoletnim utrzymanie, dzieciom nie brakowało niczego. Po śmierci ojca ich sytuacja materialna uległa pogorszeniu, ponieważ choć otrzymywały skromną rentę rodzinną to przeznaczano ją na wspólne utrzymanie i często starczała ona zaledwie na podstawowe rzeczy związane z życiem codziennym.

Zmarły był też ojcem 24 letniej L. G.. Zamieszkiwała razem z rodzicami w domu rodzinnym i była związana z ojcem. Śmierć ojca była dla niej dramatycznym przeżyciem, przez dłuższy czas, w ogóle nie przyjmowała do wiadomości że jej ukochanego taty już nie ma. Miała stany depresyjne. Ogarniała ją wielka pustka. Nagła i niespodziewana śmierć ojca wywołała ogromny ból i rozpacz.

Powódka E. G. (2) w momencie śmierci syna miała 82 lata. Powódkę łączyła bardzo głęboka więź emocjonalna z synem, w szczególności, że zawsze mieszkali razem. Dla niej śmierć ukochanego dziecka była największym dramatem jaki może przeżyć matka. Po śmierci syna, jej stan zdrowia znacznie się pogorszył, leżała praktycznie nie mogąc się poruszać. Kompletnie opadła z sił, ogarnął ją stan przygnębienia i żalu.

Pozwany (...) SA wniósł o oddalenie powództw i zasądzenie kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego wg. norm przepisanych (k. 113-117). Pozwany ubezpieczyciel powołując się na zapisy umów ubezpieczenia z ostrożności zarzucił, że wszelkie roszczenia powodów ponad sumę ubezpieczenia na jedno zdarzenie są bezzasadne. Łączne roszczenia powodów do ubezpieczyciela (gdyby przyjąć, że zachodzi podstawa do przyjęcia odpowiedzialności szpitala, czemu pozwany (...) S.A. przeczył) nie mogły przekraczać kwoty 500.000 zł. Ponadto pozwany zarzucił, że zgodnie z § 4 ust. 5 pkt e umowy ubezpieczenia dobrowolnego odpowiedzialności cywilnej zakładu opieki zdrowotnej z dnia 5.12.2008 r nr (...) - nr rejestru (...)- ubezpieczony Szpital (...) w K. ponosi 10% udział własny w każdej szkodzie. Do przyjęcia odpowiedzialności gwarancyjnej ubezpieczyciela konieczne jest ustalenie, że istnieje odpowiedzialność cywilna ubezpieczonego, a ta w przedmiotowej sprawie nie zachodzi. W przedmiotowej sprawie na gruncie art. 415 k.c. koniecznymi przesłankami,które winny wykazać powódki w zakresie odpowiedzialności odszkodowawczej Szpitala są: szkoda, zawinione zachowanie (działanie lub zaniechanie personelu placówki medycznej) oraz łączący je normalny, adekwatny związek przyczynowy. Natomiast z opinii wydanej w sprawie karnej, na którą powołują się powódki bezspornie wynika, że zakażenie M. G. gronkowcem złocistym nie było spowodowane niewłaściwym postępowaniem personelu medycznego. Biegli nie dopatrzyli się nieprawidłowości w postępowaniu lekarskim, zarówno w procesie diagnostyki jak i prowadzonego leczenia. Z opinii wynika, że gronkowiec złocisty jest powszechnie obecny w oddziałach szpitalnych, mimo przestrzegania procedur higieniczno – sanitarnych. Skoro do zakażenia M. G. bakterią gronkowca złocistego nie doszło z winy personelu medycznego ani wskutek naruszenia procedur higieniczno- sanitarnych brak podstaw do przyjęcia, iż zachodzą podstawy do przyjęcia odpowiedzialności (...). Z powołanej opinii wynika, że zakażenie bakterią gronkowca złocistego nastąpiło z powodu stanu zdrowia zmarłego, powstania trudnej do uniknięcia odleżyny, a zatem było nie dającym się uniknąć powikłaniem a nie powstało z winy lub nienależytego wykonania obowiązków w procesie diagnostyki i leczenia. Z ostrożności procesowej pozwany zarzucił, iż dochodzone przez powódki kwoty zadośćuczynienia są rażąco wygórowane. Pozwany zarzucił nadto, iż powodowie w żaden sposób nie wykazali dochodzonych roszczeń z tytułu odszkodowania. Nie wskazali jakie szkody obejmuje odszkodowanie ani nie wskazali dowodów potwierdzających poniesienie szkód z tego tytułu. Dochodzona kwota 5.000 zł tytułem kosztów pogrzebu nie została poparta przedstawieniem dowodów poniesienia kosztów z tego tytułu. Nadto powódki dochodzą renty w sytuacji gdy w pozwie nie przedstawiły dowodów potwierdzających wysokość dochodów osiąganych przez M. G.. Powódki nie przedłożyły żadnego wyliczenia dochodzonych kwot renty miesięcznej. W pozwie pominięto, iż obowiązek utrzymania dzieci M. G. (3) obciążał nie tylko ojca ale także matkę.

Na wniosek powódek postanowieniem z dnia 21.10.2014 roku wezwano do udziału w sprawie w charakterze pozwanego Samodzielny Publiczny Zakład Opieki Zdrowotnej Szpitala (...) w K. (k.187 i 206). W piśmie z dnia 18.08.2014 roku (k.187) powódki sprecyzowały, że domagają się wskazanych w pozwie kwot in solidum od (...) SA i Szpitala (...) w K..

Szpital (...) w K. w odpowiedzi na pozew wniósł o oddalenie powództw w całości, zasądzenie od powodów kosztów postępowania według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego (k.259-270). Pozwany Szpital na początku podniósł zarzut przedawnienia roszczenia powódek. Powódki o wystąpieniu u M. G. (3) zakażenia dowiedziały się w dniu 13 lutego 2009 r. po wykonaniu w Szpitalu w N. posiewu krwi, w którym ujawniono wystąpienie gronkowca złocistego, a najpóźniej w dniu 24 lutego 2009 r. tj w dniu wydania karty informacyjnej z Oddziału Neurologii. Zatem w chwili wniesienia pozwu minął 3 letni termin przedawnienia roszczenia. Z ostrożności procesowej, pozwany Szpital podniósł, że M. G. (3) został przyjęty ze Szpitala (...) w N. do Oddziału Klinicznego Neurochirurgii i Neurotraumatologii pozwanego Szpitala w dniu 26 stycznia 2009 r. w stanie ciężkim, z powodu krwiaka śródmózgowego i naczyniaka tętniczo­ żylnego. U pacjenta nie stwierdzono cech infekcji. Pacjent został przygotowany do zabiegu operacyjnego, który wykonano w dniu 3 lutego 2009 r. W przebiegu pooperacyjnym, był sztucznie wentylowany przez 3 doby, następnie został wybudzony. Po miejscowym zagojeniu rany i usunięciu szwów, pacjenta w dniu 12 lutego 2009 r. wypisano do Szpitala w N.. U M. G. (3) podczas pobytu na oddziale intensywnej terapii stosowano profilaktykę przeciwodleżynową. Niestety w piątym dniu pobytu w (...) pojawiło się u niego zaczerwienienie w okolicach kości krzyżowej. Odleżyna ograniczała się do naskórka, bez otwartej rany, zastosowano zatem tylko specjalistyczny opatrunek antyseptyczny. W przypadku odleżyny II stopnia brak jest wskazań do zastosowania antybiotykoterapii. W trakcie wszystkich czynności medycznych podejmowanych wobec M. G. (3) w okresie jego hospitalizacji w Oddziale Klinicznym Neurochirurgii i Neurotraumatologii stosowano bądź to sprzęt jednorazowego użytku taki jak jednorazowe rękawiczki, strzykawki, igły, cewnik Foleya, dreny, rurki intubacyjne, specjalistyczne opatrunki. Natomiast w trakcie zabiegu operacyjnego w przypadku narzędzi wielokrotnego użycia narzędzia te były poddane specjalistycznej sterylizacji o prawidłowości, której świadczą prawidłowo wybarwione testy sterylizacji. Sterylizacji poddane były też pakiety opatrunkowe. Do dezynfekcji skóry używano w pozwanym szpitalu, również wobec pacjenta M. G. (3) specjalistycznych środków o szerokim spektrum działania przeciwwirusowego i przeciwbakteryjnego. Ponadto M. G. (3) m.in. dnia 6.02.2009 roku poddano badaniom bakteriologicznym, wymazom i posiewom, które dały wynik ujemny. W dniu wypisania pacjenta z pozwanego Szpitala nie występowały u niego cechy infekcji. Pozwany zaznaczył, że M. G. (3), nie będąc hospitalizowanym w pozwanym Szpitalu, był poddawany dializom prowadzonym przez stację dializ Oddziału Kliniki (...) w dniach 25,26,27,28,30,31 marca oraz w dniach 1,2,3,4,6,8,11 kwietnia 2009 r. Były to tzw. dializy wyjazdowe, prowadzone w Szpitalu (...) w K.. Wobec powyższego zdaniem pozwanego szpitala wszelkie działania medyczne podjęte wobec M. G. w okresie jego hospitalizacji były prawidłowe i zgodne z wiedzą medyczną. Twierdzenie, że do zakażenia M. G. (3) doszło w pozwanym Szpitalu w jego ocenie jest całkowicie bezpodstawne. W trakcie hospitalizacji wykonywano u pacjenta badania mające na celu kontrolę potencjalnych ognisk zakażenia, w wynikach których nie stwierdzono procesu zapalnego. W trakcie pobytu nie stosowano antybiotykoterapii a pobrane posiewy były pozbawione flory bakteryjnej (z drzewa oskrzelowego) lub jałowe (z krwi i z moczu). W sytuacji braku stosowania antybiotyku nie ma też możliwości że antybiotyk np. hamował czynnik wzrostu bakterii w warunkach laboratoryjnych. Pobranie w innym szpitalu wymazu i wykonanie jego badania z odleżyny jest bezprzedmiotowe z uwagi na fakt, że spodziewać się można w tym miejscu flory bakteryjnej pochodzącej z otoczenia. Również wynik jednorazowego posiewu z krwi bez badań białka ostrej fazy zapalnej u pacjenta po operacji z powodu krwiaka z przebiciem do przestrzeni podpajęczynówkowej i naczyniaka tętniczo-żylnego lewego piata skroniowego musi być traktowane z najwyższą ostrożnością i wymaga odpowiednio rozbudowanej diagnostyki wskaźników analitycznych stanu zapalnego. Przedłożona wraz z pozwem karta informacyjna ze Szpitala w N. nie zawiera takich wyników natomiast wyniki badań mikrobiologicznych mogą być zaburzone zanieczyszczeniami pochodzącymi ze skóry pacjenta. W ocenie pozwanego przytaczane wyniki badań mikrobiologicznych w kontekście braku wskaźników stanu zapalnego nie przesądzają, iż do przedmiotowego zakażenia w ogóle doszło i spowodowało to ogólny ciężki stan pacjenta M. G. (3). Ponadto rozwój zakażenia u chorych z ciężkimi schorzeniami czaszkowo - mózgowymi, pozostających w leczeniu szpitalnym, poddawanym intensywnym czynnościom ratującym życie, stosowaniem u nich leków stanowi istotne powikłanie we wszystkich ośrodkach neurochirurgicznych, niezależnie od prawidłowo prowadzonego leczenia. Już w pierwszych dniach od przyjęcia chorego do szpitala następuje kolonizacja śluzówek przewodu pokarmowego, układu oddechowego, powierzchni skóry bakteriami potencjalnie chorobotwórczymi. M. G. (3) został hospitalizowany w pozwanym Szpitalu z powodu krwiaka śródmózgowego i naczyniaka tętniczo-żylnego. W okresie od 3 lutego 2009 r. do dnia 9 lutego 2009 r. przebywał w Oddziale IOM. Krwotok domózgowy jaki wystąpił u M. G. (3) jak i wykonany u niego zabieg operacyjny były ciężkim wstrząsem metabolicznym. Przez cały okres hospitalizacji był w ciężkim stanie ogólnym, poddawany intensywnym czynnościom ratującym życie, z wielodniową sztuczną wentylacją oddechową, stosowano u niego leki. Wobec M. G. (3) w trakcie całej hospitalizacji stosowano postępowanie mające zapobiec wystąpieniu zakażenia. Stosowano sprzęt jednorazowy sterylny bądź też sprzęt wielokrotnego użytku poddany specjalistycznej, prawidłowej sterylizacji. W trakcie tych czynności personel medyczny Szpitala zachował wszelkie związane z tym procedury medyczne. Personel pozwanego Szpitala przy wykonywaniu wszelkich czynności przy pacjentach w tym również wobec M. G. (3) zachowywał wszelkie obowiązujące w zakresie prawidłowej pielęgnacji procedury. W trakcie procedur tego wymagających stosowane były odpowiednie środki dezynfekcji skóry i błon śluzowych o szerokim spektrum działania. Również powierzchnie Oddziałów Szpitala w tym Oddziału Neurochirurgii i Neurotraumatologii odkażane są i były w okresie hospitalizacji M. G. (3), dezynfekowano je odpowiednimi specjalistycznymi środkami. Ponadto w populacji ludzkiej około 30%-40% zdrowych, nie chorujących ludzi jest nosicielami gronkowca, a ok.10% opornego na metycylinę. Nawracające stany podgorączkowe jakie wystąpiły u M. G. miały miejsce dopiero w trakcie kolejnej hospitalizacji w innym szpitalu. Z ostrożności pozwany podważył też wysokość roszczeń powódek, uznając je za wygórowane. Ewentualne odsetki należy liczyć od dnia wyrokowania. Pozwany podniósł także, od śmierci M. G. (3) minęło wiele lat, a zatem odszkodowanie z art. 446 k.c. utraciło swój cel. W odniesieniu do żądania kwoty 5.000 zł z tytułu kosztów pogrzebu, to powódka nie przedstawiła żadnych dowodów potwierdzających fakt ich poniesienia, a ponadto część kosztów pogrzebu, co do zasady pokrywana jest z zasiłku pogrzebowego. Nadto wysokość renty zasądzanej na podstawie art. 446§2 k.c. uzależniona jest nie tylko od potrzeb uprawnionego, ale także od możliwości zarobkowych i majątkowych zmarłego przez czas prawdopodobnego trwania obowiązku alimentacyjnego. Tymczasem powódki wbrew obowiązkowi wynikającemu z art. 6 k.c., w żaden sposób nie wykazały jakie faktycznie dochody osiągał przed śmiercią M. G. (3), jakie miał też możliwości zarobkowe i majątkowe ani też w jaki sposób obliczyły wysokość dochodzonej renty oraz termin liczenia odsetek.

Z uwagi na śmierć powódki E. G. (2) postanowieniem z dnia 3.03.2021 roku postępowanie w stosunku do niej zawieszono, a postanowieniem z dnia 8.09.2021 roku podjęto z udziałem spadkobierców L. G., A. G., M. G. (2), E. G. (1), H. K..

Sąd ustalił następujący stan faktyczny:

M. G. (3) został przyjęty do Szpitala (...) w N. w dniu 26.01.2009 roku na oddział neurologiczny z powodu nagłego silnego bólu głowy z zaburzeniami mowy i osłabieniem kończyn prawych. Na podstawie wykonanych badań rozpoznano krwotok podpajęczynówkowy, krwiak płata skroniowego lewego i tego samego dnia skierowano pacjenta do pozwanego - Szpitala (...) w K. celem leczenia operacyjnego.

W Szpitalu (...) przebywał od 26.01.2009 roku do dnia 12.02.2009 roku z rozpoznaniem naczyniaka tętniczo-żylnego lewego płata skroniowego zaopatrywanego przez tętnicę mózgu środkową i tylną lewą, krwiak śródmózgowy. Przy przyjęciu do tego szpitala nie stwierdzono u pacjenta jakichkolwiek cech infekcji, a w posiewie krwi z 6.02.2009 nie stwierdzono zakażenia krwi. W dniu 3.02.2009 roku wykonano zabieg operacyjny - kraniotomię czołowo-ciemieniowo-skroniową po stronie lewej, usunięcie krwiaka śródmózgowego i wycięcie naczyniaka. Po operacji M. G. (3) przebywał trzy doby w śpiączce farmakologicznej. Po wybudzeniu M. G. (3) znajdował się w bardzo dobrym stanie bez niedowładów, rozmawiał z żoną, zachowywał się normalnie, chodził samodzielnie koło łóżka.

Podczas przebywania M. G. (3) na Oddziale Intensywnej Terapii, po zabiegu operacyjnym tj. od dnia 3 lutego 2009 r. do 9 lutego 2009 r. stosowano u niego między innymi profilaktykę przeciwodleżynową, która polegała na zmianie pozycji pacjenta, stosowaniu udogodnień w postaci podpórek, poduszek i wałków, toalecie ciała, nacieraniu i natłuszczaniu skóry maścią sporządzaną w aptece szpitalnej na bazie lanoliny, wody borowej, wazeliny. Dnia 8.02.2009 roku pojawiło się u pacjenta zaczerwienienie w okolicach kości krzyżowej, dodatkowo pacjenta zaopatrzono kremem sudokrem. Stwierdzono odleżynę II stopnia, ograniczającą się do naskórka bez otwartej rany, którą zaopatrzono opatrunkiem antyseptycznym.

W trakcie tej hospitalizacji M. G. (3) wykonywano badania biochemiczne krwi, posiewy z krwi. Raport z badania z dnia 6 lutego 2009 r. wykazał posiew jałowy po 7 dniach inkubacji w warunkach tlenowych oraz raport z badania z dnia 6 lutego 2009 r. posiew jałowy po 7 dniach inkubacji w warunkach beztlenowych. Posiew moczu z dnia 6 lutego 2009 r. dał wynik jałowy, posiew z wydzieliny oskrzelowej z dnia 6 lutego 2009 r. dał wynik jałowy, mocz - badania mykologiczne­ wynik ujemne, wydzielina z drzewa oskrzelowego -mykologiczne nie stwierdzono elementów grzybów pleśniowych.

W okresie hospitalizacji M. G. (3) w Oddziale Klinicznym Neurochirurgii i Neurotraumatologii stosowano bądź to sprzęt jednorazowego użytku takie jak jednorazowe rękawiczki, fartuchy strzykawki, igły, cewnik F., dreny, rurki intubacyjne , specjalistyczne opatrunki. Natomiast w trakcie zabiegu operacyjnego w przypadku narzędzi wielokrotnego użycia narzędzia te były poddane specjalistycznej sterylizacji. Sterylizacji poddane były też pakiety opatrunkowe. Do dezynfekcji skóry używano wobec pacjenta M. G. (3) specjalistycznych środków o szerokim spektrum działania przeciwwirusowego i przeciwbakteryjnego. Personel miał dostęp do środków dezynfekcyjnych oraz przeciwbakteryjnych do mycia powierzchni, których używał. Osobne firmy zewnętrzne dokonywały np. dezynfekcji materacy.

Z uwagi na dobry stan pooperacyjny i dobre wyniki M. G. (3) wypisano ze Szpitala (...) w K. i przewieziono z powrotem do Szpitala (...) w N. na oddział neurologiczny, gdzie przebywał w okresie od 12.02 – 24.02.2009 roku. Tam hospitalizowany był z powodu stanu po operacji krwiaka śródmózgowego z przebiciem do przestrzeni podpajęczynówkowej, naczyniaka tętniczo-żylnego lewego płata skroniowego, nawracającymi stanami gorączkowymi do diagnostyki, infekcją dróg moczowych. W szpitalu w N. M. G. (3) już dnia 13.02.2009 roku zaczął gorączkować 38,9 stC. Wykonano badania posiewu. W materiale pobranym dnia 13.02.2009 roku w posiewie krwi wykryto bakterię: gronkowiec złocisty „szczep szpitalny” (MRSA) odporny na antybiotyki. W materiale pobranym dnia 16.02.2009 roku w wymazie odleżyny krzyżowej również wynik wskazywał na zarażenie gronkowcem złocistym (MRSA). Dnia 15.02.2009 temperatura ciała M. G. wynosiła do 39 stC, od dnia 17.02.2009 roku do dnia 18.02.2009 temperatura wynosiła w granicach 38,4 stC, w dniach 23-24.02.2009 temperatura ciała wynosiła 39,4 stC. Dnia 21.02.2009 roku stwierdzono suchą odleżynę na pośladku lewym.

W szpitalu w N. M. G. (3) miał pełną świadomość, planował wykonywanie prac na gospodarstwie. Stan jego zdrowia pogarszał się jednak gwałtownie.

Od dnia 25.02.2009 roku do dnia 24.03.2009 roku M. G. (3) z powodu zarażenia gronkowcem przebywał na oddziale internistyczno kardiologicznym Szpitala (...) w N. w stanie ciężkim. Stwierdzono między innymi aktywne gronkowowcowe, zapalenie wsierdzia zastawki aortalnej, niewydolność nerek, niewydolność krążenia, ognisko hipodensyjne, nie wykluczony ropień przerzutowy, ogniska zawałowe, zmiany w obu nerkach, wątroba powiększona, duża ilość płynu w jamach opłucnowych, niewydolność krążenia. Stosowana antybiotykoterapia nie przyniosła żadnego rezultatu. Dnia 12.03.2009 roku M. G. (3) przeniesiono z OIOM z rozpoznaniem zapalenia wsierdzia, wcześniej był hospitalizowany w oddziale chirurgicznym od 25.02.2009 do 5.03.2009 z podejrzeniem ropni wątroby. Cały czas utrzymywała się bakteriemia MRSA w posiewach krwi z 14 i 20.03.2009 roku.

Pacjenta w bardzo ciężkim stanie przeniesiono dnia 24.03.2009 roku na oddział Kliniczny (...) Serca, Naczyń i Transplantologii (...) Szpitala (...) II w K., gdzie przebywał do dnia 12.04.2009 roku. Rozpoznano wtedy ostre i podostre zapalenie wsierdzia, niewydolność nerek, niewydolność krążenia. Przy przyjęciu pacjent był apatyczny, kontakt z nim był utrudniony, występowała afazja ruchowa. M. G. (3) dializowano w Szpitalu (...) w K.. M. G. (3) zmarł w dniu 12 kwietnia 2009 roku o godzinie 21.00, a jako bezpośrednią przyczynę zgonu wskazano wstrząs kardiogenny, zaburzenia zastawki tętnicy głównej nieokreślone, niewydolność serca nieokreśloną.

(dowód: kopia skróconego aktu zgonu k. 75, dokumentacja medyczna k. 81-83 i k. 215-258 i k. 283-370 i k. 435-448 i k. 464-517 i k. 801, kserokopie umów dostaw towarów k. 371-408, kserokopia pasków sterylizacji k. 409-412, zeznania świadka M. M. (1) k. 555 i 542 00:05:33, zeznania świadka D. W. k. 555 i 542 00:25:46, zeznania świadka A. K. (2) k. 555 i 542 00:35:36)

W sprawie nieumyślnego narażenia M. G. (3) w okresie od 26.01.2009 do 12.02.2009 roku przez lekarzy Szpitala (...) w K. oraz okresie od 12.02.2009 do 24.03.2009 przez lekarzy Szpitala (...) w N. na bezpośrednie niebezpieczeństwo utraty życia Prokuratura Rejonowa w Nowym Sączu prowadziła dochodzenie.

W toku tego dochodzenia dopuszczono m.in. dowód z opinii Akademii Medycznej z Katedry i Zakładu Medycyny Sądowej we W.. W opinii z dnia 4.07.2011 roku biegli z instytutu podkreślili, że z bardzo wysokim prawdopodobieństwem do zakażenia M. G. (3) gronkowcem złocistym doszło w Klinice (...) w K.. Obecność u niego tego gronkowca we krwi i wymazie z odleżyny nie była spowodowana niewłaściwym postępowaniem personelu medycznego. Biegli nie dopatrzyli się nieprawidłowości w postępowaniu lekarskim zarówno w zakresie diagnostyki jak i prowadzonego leczenia i dotyczyło to całego okresu od 26.01.-24.03.2009 roku. Nieskuteczność leczenia wynikała z oporności bakterii na wiele antybiotyków. Biegli podkreślili, że pierwsze badanie bakteriologiczne stwierdzające zainfekowanie pacjenta gronkowcem złocistym pochodzi z dnia 13 lutego 2009 r., przy czym przyczyną zgonu pokrzywdzonego M. G. (3) było uogólnione zakażenie gronkowcem złocistym, które doprowadziło do zmian wielonarządowych, przede wszystkim w sercu, z następową niewydolnością krążenia i nerek. Zakażeniu gronkowcem sprzyjał stan pacjenta po przyjęciu związany z wylewem krwi do mózgu (wymagający przeprowadzenia skomplikowanego zabiegu operacyjnego, konieczności zakładania cewników naczyniowych, jak i do pęcherza moczowego), a ponadto powstanie trudnej do uniknięcia odleżyny; nieskuteczność leczenia wynikała z oporności bakterii gronkowca złocistego na wiele antybiotyków.

Postanowieniem z dnia 29.09.2011 roku dochodzenie umorzono wobec stwierdzenia, iż czyn nie zawiera znamion czynu zabronionego.

(dowód: postanowienie z dnia 29.09.2011 roku k. 77-80, opinia ZMS we W. z dnia 4.07.2011 roku k. 84-88 i k. 140-144)

W okresie 1.01.2008 do 31.12.2008 w Szpitalu (...) w N. na oddziale pediatrii, nefrologii, chirurgii dziecięcej i oddziale chorób zakaźnych: nie odnotowano drobnoustrojów alarmowych, nie stwierdzono zakażeń wewnątrzoddziałowych i ogniska epidemicznego.

W okresie 1.01.2008 do 31.12.2008 w Szpitalu (...) w N. na oddziale internistyczno kardiologicznym: wykryto u 3 pacjentów drobnoustrój S.aureus MRSA, u 2 pacjentów Pseudomonas aeruginosa, u 1 pacjenta acinetobacter baumani, u 1 pacjenta enterococcus fecalisVRE i u 2 pacjentów e.coli ESBL, jednak nie stwierdzono zakażeń wewnątrzoddziałowych i ogniska epidemicznego.

W okresie 1.01.2008 do 31.12.2008 w Szpitalu (...) w N. na oddziale chorób wewnętrznych: wykryto u 1 pacjenta drobnoustrój S.aureus MRSA, u 4 pacjentów Pseudomonas aeruginosa, u 1 pacjenta acinetobacter baumani, jednak nie stwierdzono zakażeń wewnątrzoddziałowych i ogniska epidemicznego.

W okresie 1.01.2008 do 31.12.2008 w Szpitalu (...) w N. na oddziale neurologicznym: wykryto u 1 pacjenta drobnoustrój Pseudomonas aeruginosa, jednak nie stwierdzono zakażeń wewnątrzoddziałowych i ogniska epidemicznego.

W okresie 1.01.2008 do 31.12.2008 w Szpitalu (...) w N. na oddziale pulmonologicznym: wykryto u 3 pacjentów drobnoustrój S.aureus MRSA, u 1 pacjenta Pseudomonas aeruginosa, jednak nie stwierdzono zakażeń wewnątrzoddziałowych i ogniska epidemicznego.

W okresie 1.01.2008 do 31.12.2008 w Szpitalu (...) w N. na oddziale otolaryngologicznym i urologicznym: wykryto po 1 przypadku zakażenia S.aureus MRSA, jednak nie stwierdzono zakażeń wewnątrzoddziałowych i ogniska epidemicznego.

W okresie 1.01.2008 do 31.12.2008 w Szpitalu (...) w N. na oddziale psychiatrycznym: wykryto u 1 pacjenta Pseudomonas aeruginosa, jednak nie stwierdzono zakażeń wewnątrzoddziałowych i ogniska epidemicznego.

W okresie 1.01.2008 do 31.12.2008 w Szpitalu (...) w N. na oddziale chirurgii urazowo-ortopedycznej: wykryto u 12 pacjentów drobnoustrój S.aureus MRSA, u 1 pacjenta Pseudomonas aeruginosa, jednak nie stwierdzono zakażeń wewnątrzoddziałowych i ogniska epidemicznego.

W okresie 1.01.2008 do 31.12.2008 w Szpitalu (...) w N. na oddziale chirurgii ogólnej i naczyniowej: wykryto u 14 pacjentów drobnoustrój S.aureus MRSA, u 5 pacjentów Pseudomonas aeruginosa, u 4 pacjentów acinetobacter baumani, u 2 pacjentów S. pyogenes jednak nie stwierdzono zakażeń wewnątrzoddziałowych i ogniska epidemicznego.

W okresie 1.01.2008 do 31.12.2008 w Szpitalu (...) w N. na oddziale anestezjologii i intensywnej terapii: wykryto u 13 pacjentów drobnoustrój S.aureus MRSA, u 4 pacjentów Pseudomonas aeruginosa, u 3 pacjentów acinetobacter baumani, jednak nie stwierdzono zakażeń wewnątrzoddziałowych i ogniska epidemicznego.

W okresie 1.01.2008 do 31.12.2008 w Szpitalu (...) w N. na oddziale ginekologiczno-położniczym: wykryto u 10 pacjentów drobnoustrój S.aureus MRSA, u 2 pacjentów Pseudomonas aeruginosa, u 1 pacjenta S. pyogenes jednak nie stwierdzono zakażeń wewnątrzoddziałowych i ogniska epidemicznego.

W okresie 1.01.2008 do 31.12.2008 w Szpitalu (...) w N. na oddziale neonatologii z intensywną terapią: wykryto u 3 pacjentów drobnoustrój S.aureus MRSA, u 2 pacjentów Pseudomonas aeruginosa, jednak nie stwierdzono zakażeń wewnątrzoddziałowych i ogniska epidemicznego.

W okresie 1.01.2009 do 31.12.2009 w Szpitalu (...) w N. na oddziale pulmonologii nefrologii, chirurgii dziecięcej i oddziale chorób zakaźnych: nie odnotowano drobnoustrojów alarmowych, nie stwierdzono zakażeń wewnątrzoddziałowych i ogniska epidemicznego.

W okresie os 1.01.2009 do 31.12.2009 w Szpitalu (...) w N. na oddziale ginekologiczno-położniczym: wykryto u 3 pacjentów drobnoustrój S.aureus MRSA, u 2 pacjentów Pseudomonas aeruginosa, u 1 pacjenta S. hemolitic jednak nie stwierdzono ogniska epidemicznego.

W okresie 1.01.2009 do 31.12.2009 w Szpitalu (...) w N. na oddziale anestezjologii i intensywnej terapii: wykryto u 4 pacjentów drobnoustrój S.aureus MRSA, u 7pacjentów Pseudomonas aeruginosa, u 3 pacjentów acinetobacter baumani, u 7 pacjentów E.coli ESBL +, u 1 pacjenta klebsiella pneumoniae, u 1 pacjenta staphylococcus hemolitic, u 2 pacjentów S.epidermidis MRSE, u 6 pacjentów Candida sp i u 3 pacjentów enterobacter cloacae jednak nie stwierdzono ogniska epidemicznego.

W okresie 1.01.2009 do 31.12.2009 w Szpitalu (...) w N. na oddziale chirurgii ogólnej i naczyniowej: wykryto u 12 pacjentów drobnoustrój S.aureus MRSA, u 16 pacjentów Pseudomonas aeruginosa, u 4 pacjentów acinetobacter baumani, u 6 pacjentów E.coli ESBL +, u 1 pacjenta klebsiella pneumoniae, u 6 pacjentów S.epidermidis MRSE, u 1 pacjenta proteus mirabilit, u 1 pacjenta proteus vulgaris, u 1 pacjenta enterococcus VRE jednak nie stwierdzono ogniska epidemicznego.

W okresie 1.01.2009 do 31.12.2009 w Szpitalu (...) w N. na oddziale psychiatrii: wykryto u 1 pacjenta drobnoustrój S.aureus MRSA, u 1 pacjenta E.coli ESBL+ jednak nie stwierdzono ogniska epidemicznego.

W okresie 1.01.2009 do 31.12.2009 w Szpitalu (...) w N. na oddziale chirurgii urazowo-ortopedycznej: wykryto u 8 pacjentów drobnoustrój S.aureus MRSA, u 4 pacjentów Pseudomonas aeruginosa, u 1 pacjenta E.coli ESBL +, u 1 pacjenta acinetobacter baumani, u 1 klebsiella pneumoniae jednak nie stwierdzono ogniska epidemicznego.

W okresie 1.01.2009 do 31.12.2009 w Szpitalu (...) w N. na oddziale neonatologii z IT: wykryto u 1 pacjenta drobnoustrój Pseudomonas aeruginosa, u 1 pacjenta E.coli ESBL jednak nie stwierdzono ogniska epidemicznego.

W okresie 1.01.2009 do 31.12.2009 w Szpitalu (...) w N. na oddziale pediatrii: wykryto u 9 pacjentów drobnoustrój Rotavirus, jednak nie stwierdzono ogniska epidemicznego

W okresie 1.01.2009 do 31.12.2009 w Szpitalu (...) w N. na oddziale internistyczno-kardiologicznym: wykryto u 4 pacjentów drobnoustrój S.aureus MRSA, u 8 pacjentów Pseudomonas aeruginosa, u 2 pacjentów acinetobacter baumani, u 1 pacjenta E.coli ESBL +, u 1 pacjenta klebsiella pneumoniae, u 2 pacjentów S.epidermidis MRSE, u 1 pacjenta proteus mirabilit, u 1 pacjenta staph hemoliticus jednak nie stwierdzono ogniska epidemicznego.

W okresie 1.01.2009 do 31.12.2009 w Szpitalu (...) w N. na oddziale chorób wewnętrznych: wykryto u 2 pacjentów drobnoustrój Pseudomonas aeruginosa, u 1 pacjenta klebsiella pneumoniae, u 1 pacjenta S.epidermidis MRSE, u 1 pacjenta proteus mirabilit, jednak nie stwierdzono ogniska epidemicznego.

W okresie 1.01.2009 do 31.12.2009 w Szpitalu (...) w N. na oddziale otolaryngologicznym: wykryto u 1 pacjenta drobnoustrój pseudomonas aeruginosa, jednak nie stwierdzono ogniska epidemicznego.

W okresie 1.01.2009 do 31.12.2009 w Szpitalu (...) w N. na oddziale urologii: wykryto u 1 pacjenta drobnoustrój e.colii ESBL +, jednak nie stwierdzono ogniska epidemicznego.

W okresie 1.01.2009 do 31.12.2009 w Szpitalu (...) w N. na oddziale neurologicznym: wykryto u 1 pacjenta drobnoustrój S.aureus MRSA, u 1 pacjenta Pseudomonas aeruginosa, u 1 pacjenta s. ureus (...) i u 1 pacjenta streptococcus viridans jednak nie stwierdzono ogniska epidemicznego.

W wyniku kontroli w 2008 i 2009 roku nie stwierdzono zaniedbań sanitarno-higienicznych, a procedury dotyczące dezynfekcji i sterylizacji były realizowane prawidłowo. Były też stosowane procedury reżimu sanitarnego i dotyczące postępowania z pacjentem skolonizowanym lub zarażonym. Kontrole SANEPIDU w 2008 i 2009 roku prowadzone w Szpitalu w N. nie stwierdziły występowania nieprawidłowości sanitarno-technicznych.

(dowód: raporty o zakażeniach zakładowych ze szpitala w N. k. 802-833, protokoły zebrań zespołów kontroli zakażeń zakładowych w szpitalu w N. S. k. 834-858, protokoły kontroli sanitarnej ze szpitala w N. S. k. 861-909)

W protokołach kontroli Powiatowego Inspektora Sanitarnego w K. z 2007 roku dotyczących Oddziału Kliniki (...) w K., bloku operacyjnego i intensywnej opieki medycznej wskazywano m.in. na nieprawidłowości sanitarno-higienicznych i technicznych takie jak: zniszczone ściany bloku operacyjnego poza salami, zniszczona stolarka okienna w ciągu komunikacyjnym, zniszczone listwy przypodłogowe, kaloryfer, uchwyt dla niepełnosprawnych, uszkodzenia pojedynczych płytek ściennych, zakamienione sitka umywalek, uszczelnienia przy umywalkach żółkniejące, 4 wózki do przewozu chorych ziszczone eksploatacyjnie, brudne kratki wentylacyjne, osad z kamienia na bateriach na umywalkowych, w toalecie dla personelu ściany nad flizami brudne, pokój socjalny w złym stanie technicznym, ściany brudne wymagające odmalowania.

Dyrekcja Szpitala była kilkukrotnie ponaglana przez organ kontroli w kwestii wykonania w/w zaleceń, PPIS w K. przedłużał jej też terminy usunięcia uchybień technicznych. Wobec braku poprawy stanu technicznego dnia 8.08.2008 roku PPIS wydał decyzje nakazującą w Oddziale Klinicznym Kliniki (...) w K. nakazującą: usunięcie osadu kamiennego z baterii przy punktach wodnych w całym oddziale, zapewnienie czystość kratek wentylacyjnych w obrębie całego oddział, odmalowanie wsporników umywalki na sali nr 5 oraz uchwytów dla niepełnosprawnych, wymienienie zniszczonych uszczelnień przy umywalkach na salach 6 i 8, w kabinach prysznicowych w łazience i toalecie dla personelu, wymienienie pękniętej umywalki i zniszczonych eksploatacyjnie fug w punktach wodnych przy dyżurce pielęgniarskiej oraz na dużej sali pooperacyjnej, wymienienie uszkodzonego brodzika w łazience dla personelu, zamontowanie zasobnika w ręczniki na Sali nr 10 OIT. Nakazano też na bloku operacyjnym odmalować zniszczone eksploatacyjnie ściany, pokój socjalny i WC, odnowić lub wymienić stolarkę okienną w ciągu komunikacyjnym, odmalować kaloryfery, wymienić zanieczyszczone eksploatacyjnie listy przypodłogowe, zardzewiałe kratki odpływowe, uszkodzone płytki ścienne i podłogowe, uszczelnienia przy umywalkach, usuwać na bieżąco osad kamienny z sitek wylewek baterii, odnowić zniszczone wózki do przewozu chorych.

Szpital (...) bardzo powoli realizował obowiązek poprawy warunków sanitarno-higienicznych. Jeszcze we wrześniu 2008 roku (...) w K. podkreślał brak wykonania pewnych zaleceń, nakładał na Szpital upomnienia z pouczeniem o ewentualnym nałożeniu grzywny, wydłużał terminy wykonania pewnych bardziej skomplikowanych napraw.

Podczas kontroli interwencyjnej w maju 2008 roku stwierdzono uchybienia polegające na nie oddawaniu przez większość pracowników Kliniki Neurochirurgicznej i Neurotraumatologii odzieży ochronnej do prania, brak procedury dotyczącej postępowania z brudną odzieżą , niedobory ochrony indywidualnej dla pracowników. We wrześniu 2008 roku PPIS w K. stwierdził, że zaleceń dotyczących odzieży nie wykonano.

W grudniu 2008r podczas kontroli sprawdzającej Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego wykazano, iż Szpital (...) w K. wykonał obowiązek i zapewnił odpowiednią ilość odzieży pracownikom Oddziału Klinicznego Neurochirurgii i Neurotraumatologii, zapewnił także bieżącą wymianę brudnej odzieży na czystą .

Szkolenia personelu Oddziału Klinicznego Neurochirurgii i Neurotraumatologii na temat „Higienicznej dezynfekcji rąk" prowadzono w dniach 10.06.2008, 20.10.2008, 04.11.2008 i 27.11.2008r. Pielęgniarka epidemiologiczna prowadziła stały nadzór personelu medycznego, uzupełniano dozowniki łokciowe w środek myjący i dezynfekujący i zamieszczono instruktaż mycia i dezynfekcji rąk przy każdym zlewie. Z protokołu (...) Zespołu (...) z dnia 14.11.2008r wynika, że prowadzono obserwację wykonywania czynności mycia i dezynfekcji rąk również przez studentów. Z protokołu nr. (...) z dnia 08.10.2008r Zespołu (...) wynika, że w związku z wprowadzeniem nowych preparatów do mycia i dezynfekcji rąk wymagających innych rodzajów dozowników zdecydowano o szkoleniu personelu.

W protokole Zespołów kontroli zakażeń zakładowych w Szpitalu (...) w K. z dnia 8.04.2008 roku Klinice w Neurochirurgii, Neurotraumatologii zauważono zwiększoną liczbę występowania m.in. MRSA. Wróżono kontrolę i nadzór nad sytuacja epidemiologiczną (k.1586).

W protokole Zespołów kontroli zakażeń zakładowych w Szpitalu (...) w K. z dnia 2.07.2008 roku Klinice w Neurochirurgii, Neurotraumatologii prowadzono wymazy w kierunku MRSA u personelu medycznego. Z przebadanych dotychczas osób wynikało, że 9,09 % -13 osób z personelu stanowią nosiciele MRSA (k.1574).

W protokole Zespołów kontroli zakażeń zakładowych w Szpitalu (...) w K. z dnia 21.01.2009 roku K. L. przekazała informacje o wstrzymaniu monitorowania MRSA u pacjentów przyjmowanych do kliniki Neurochirurgii i Neurotraumatologii na okres 2 miesięcy (k.1561)

Z protokołu nr. (...) Zespołu kontroli Zakażeń Zakładowych Szpitala (...) w K. z dnia 04.03.2009r wynika, że została dopracowana ostateczna wersja procedury eradykacji nosicielstwa Staphylococcus aureus MRSA u pracowników. Procedura polegać miała na stosowaniu maści Bactroban 2% donosowo, 3 razy na dobę przez 5 dni, podczas eradykacji do mycia włosów i ciała zalecono preparat antyseptyczny Skinman Skrub. Po okresie 5 tygodni od zakończenia leczenia Bactrobanem zalecono wykonanie kontrolnych wymazów z nozdrzy celem wykluczenia rekolonizacji MRSA.

Z protokołu nr (...) z dnia 18.11.2009r sporządzanego przez Zespół (...) wynika, iż omawiano wyniki badań mikrobiologicznych wymazów pobranych w środowisku V Oddziału Anestezjologii Intensywnej Terapii O.K Kliniki (...) dnia 28.10.2009r., gdzie stwierdzono, że nie mogą one odnosić się do jakości pracy osób sprzątających. W wyniku dyskusji ustalono, iż są one w dużej mierze wynikiem nieprzestrzegania procesu dekontaminacji rąk.

W protokole Zespołów kontroli zakażeń zakładowych w Szpitalu (...) w K. z dnia 21.10.2009 roku E. W. zgłosiła utrzymujący się problem z zakażeniami układu oddechowego u pacjentów IT OK Kliniki (...). Firma sprzątająca nie mogła wykonać generalnego sprzątania i dezynfekcji całej sali, bo nie można było jej od dłuższego czasu opróżnić.

W okresie od 1.01.2008 do 31.12.2008 w Szpitalu (...) w K. wykryto 610 zakażeń szpitalnych, z czego 214 na OK Kliniki (...). W okresie od 1.01.2009 do 31.12.2009 w Szpitalu (...) w K. wykryto 585 zakażeń szpitalnych, z czego 268 na OK Kliniki (...).

(dowód: protokoły kontroli (...) w K. ze Szpitala (...) w K. k. 919-1449, decyzje i upomnienia k. 1450-1536, protokoły zebrań zespołów kontroli zakażeń zakładowych w Szpitalu (...) w K. k. 1541-1592 i k. 1599-1601, raport zakażeń zakładowych za okres 1.01.2008 do 31.12.2008 k. 1593-1598 raport zakażeń zakładowych za okres 1.01.2009 do 31.12.2009 k. 1602-1605)

Powódki pismem z dnia 27.12.2012 roku zgłosiły szkodę Szpitalowi (...) w K., domagając się wskazania ubezpieczyciela. Podały, że domagają się zapłaty: M. G. (1) kwoty 300.000 zł zadośćuczynienia, 50.000 zł odszkodowania za pogorszenie sytuacji życiowej i 5.000 zł zwrotu kosztów pogrzebu, A. G. i M. G. (2) każda po 350.000 zł zadośćuczynienia, 50.000 zł odszkodowania oraz renty w wysokości po 700 zł miesięcznie, L. G. 300.000 zł zadośćuczynienia, a E. G. (2) 200.000 zł zadośćuczynienie. Swoje żądania uzupełniły o okoliczności faktyczne w piśmie z dnia 14.02.2013 roku. Szpital (...) w K. wskazał (...) S.A. w W. jako swojego ubezpieczyciela. Ubezpieczyciel przeprowadził postępowanie likwidacyjne i odmówił jakiejkolwiek wypłaty żądanych roszczeń. Uznał, że opinia wydana na potrzeby postępowania karnego wyklucza nieprawidłowości w postępowaniu medycznym Szpitala.

Także pozwany Szpital (...) w K. prowadził wewnętrzne postępowanie wyjaśniające, w którym stwierdził, że brak podstaw do uwzględnienia roszczeń powódek.

(dowód: zgłoszenie szkody z dnia 27 grudnia 2012 roku k. 89-90, uzupełnienie zgłoszenia szkody z dnia 14.02.2013 roku k. 91-97, decyzje ubezpieczyciela k.98-100 i k. 145-151, korespondencja między pełn. powódek a pozwanym szpitalem k. 101, dokumenty w aktach likwidacji szkody)

W okresie od 1.01.2009 do 31.12.2009 Szpital (...) w K. posiadał zawartą z pozwanym (...) SA umowę ubezpieczenia obowiązkowego odpowiedzialności cywilnej Zakładu Opieki Zdrowotnej z dnia 5.12.2008 roku nr (...) i umowę ubezpieczenia dobrowolnego odpowiedzialności cywilnej Zakładu Opieki Zdrowotnej nr rej (...).

Zgodnie z par 2 i 3 ust 1 umowy ubezpieczenia obowiązkowego odpowiedzialności cywilnej Zakładu Opieki Zdrowotnej z dnia 5.12.2008 roku nr (...) ubezpieczyciel udzielił obowiązkowego ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej Zakładu Opieki Zdrowotnej udzielającemu świadczeń opieki zdrowotnej za szkody wyrządzone przy udzieleniu świadczeń opieki zdrowotnej w okresie 1.01.2009 31.12.2009. Suma gwarancyjna ochrony ubezpieczeniowej OC wynosiła równowartość w złotych 46 500 euro za jedno zdarzenie i 275.000 euro za wszystkie zdarzenia-par 4 umowy.

Zgodnie z par 3 ust 1-3 i par 5 umowy ubezpieczenia dobrowolnego odpowiedzialności cywilnej Zakładu Opieki Zdrowotnej nr rej (...) ubezpieczyciel udzielał dobrowolnej ochrony ubezpieczeniowej w przypadku gdy w związku z działalnością Samodzielnego Publicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej polegającą na udzielaniu świadczeń zdrowotnych lub posiadanym mieniem, ochroną ubezpieczeniową objęte były szkody wyrządzone przez pracowników ubezpieczonego na podstawie umowy o pracę lub innej umowy oraz przez osoby za które ponosił odpowiedzialność w okresie od 1.01.2009 do 31.12.2009 roku. Według par 4 postanowiono, że ochrona ubezpieczeniowa zostaje rozszerzona. Zgodnie z par 6 tej umowy suma gwarancyjna rozszerzenia ochrony ubezpieczeniowej ( ubezpieczenie obowiązkowe i dobrowolne ubezpieczenie nadwyżkowe), która świetle par 3 ust 8 OWU stanowiła górną granicę odpowiedzialności (...) wynosiła 500.000 zł za jedno zdarzenie. Ponadto w świetle par 7 tej umowy udział własny szpitala w szkodzie wynosił 10 %.

(dowód: umowy ubezpieczenia k.130-139, OWU k. 152-167, dokumenty w aktach likwidacji szkody)

M. G. (3) był żonaty z M. G. (1) od 26 lat. Z małżeństwa tego posiadał trzy córki: A., M. i L. G.. Wszyscy mieszkali w miejscowości J. razem z matką M. G. (3) E. G. (2). E. G. (2) darowała synowi dom i gospodarstwo rolne w zamian za opiekę. Pobierała emeryturę wynoszącą około 800-900 zł. M. G. (3) z wykształcenia był rolnikiem. Prowadził gospodarstwo rolne o powierzchni 7,19 ha, uprawiając ziemię (zboże, zmieniani) oraz hodując zwierzęta (miał 9 świń i krowy), był ubezpieczony w KRUS, podobnie jak żona M. G. (1). M. G. (1) wówczas nie pracowała zajmował się domem i dziećmi. M. G. (3) utrzymywał się ze sprzedaży prosiąt i cieląt. Korzystał z rodziną z własnego mleka. M. G. (3) sam dokonywał wszelkich napraw urządzeń, remontów, oraz wszelkich czynności związanych z gospodarką rolną. Gospodarstwo które prowadził, w zupełności zaspokajało materialne potrzeby jego rodziny, nie brakowało środków finansowych. M., A., M. i L. G. pomagały M. G. (3) przy żniwach, wykopkach.

M. G. (3) w chwili śmierci miał zaledwie 46 lat. Był w pełni sił, zdrowym mężczyzną. W (...) córki M. G. (3) miały: A. G. 12 lat, M. G. (2) 11 lat, L. G. 24 lata, a jego żona 44 lata. M. G. (3) opiekował się swoją 82 letnią matką, mającą I grupę inwalidzką. Zawoził ją do lekarza i do kościoła.

Wszyscy tworzyli zgodną i wspierającą się rodzinę, związaną silnymi więziami uczuciowymi. M. G. (3) z żoną i dziećmi wyjeżdżali nad jezioro.

O zakażeniu M. G. (3) gronkowcem M. G. (1) dowiedziała się od lekarzy w N. tydzień po operacji. O śmierci męża poinformował ją dyrektor Szpitala w K. w dniu Ś. Wielkanocnych. Po śmierci M. G. (3) jego żona nie była w stanie samodzielnie prowadzić gospodarstwa rolnego. Korzystała z pomocy sąsiedzkiej, systematycznie ograniczając liczbę zasiewów oraz zwierząt hodowlanych do 2 krów i 2 macior. Aktualnie gospodarstwo rolne od 2019 roku nie jest prowadzone, grunty rolne zostały wydzierżawione.

Przez 2-3 lata powódki nie mogły pogodzić się ze śmiercią M. G. (3). M. i A. G. korzystały w szkole z pomocy pedagoga szkolnego. Przez pewien czas spały z matką, bo miały złe sny. Nie były objęte terapią psychologiczną, podobnie jak M. G. (1) i E. G. (2). M. G. (1) szukała pomocy emocjonalnej u najbliższych przyjaciół. Przyjmowała ziołowe leki uspakajające. M. G. (1) nie posiadała prawa jazdy, musiała prosić o pomoc w dowiezieniu teściowej do kościoła obce osoby. Jedna z córek musiała zrezygnować z gdy w drużynie, bo nie miał jej kto zawozić na treningi. M. G. (1) została zmuszona do ograniczenia wydatków na codzienne funkcjonowanie. L. G. po śmierci ojca podjęła pracę, musiała pomóc matce finansowo, nie rozpoczęła studiów. E. G. (2) po śmierci syna podupadła na zdrowiu, często płakała. M., A., M. i L. G. często odwiedzają grób zmarłego. Wspominają go przy okazji świąt. Szczególnie święta wielkanocne są dla nich trudne, bo wtedy doszło do zgonu M. G..

Pogrzeb M. G. (3) został sfinansowany m.in. z zasiłku KURS, który wyniósł 4000 zł. Pieniądze te nie wystarczyły na mszę pogrzebową, kwiaty. M. G. (1) na nagrobek wydała 5000 zł, a na inne wydatki pogrzebowe pożyczyła od rodzeństwa 2000 zł. Zorganizowała stypę.

A. i M. G. (2) KRUS przyznał renty rodzinne, które wynosiły w okresie od 12.04.2009 do 30.09.2009 roku po 252,77 zł brutto, w okresie 1.10.2009 28.02.2011 po 361,91 zł brutto i były systematycznie zwiększane w kolejnych latach. Od 1.04.2020 roku renty te wynosiły po 400 zł brutto

(dowód: zaświadczenie z dnia 3.12.2012 roku k. 33, zaświadczenie KRUS k. 34, decyzja z dnia 3.03.1997 k. 51, orzeczenie o niepełnosprawności k. 52, kopie odpisów skróconych aktów urodzenia k. 71-73, kopia aktu małżeństwa k. 74, zeznania powódki M. G. (1) k. 430 00:005:43 i k. 1900-1901 00:09:40, zeznania świadka J. G. (1) k. 430-431 00:17:17, zeznania świadka J. G. (2) k. 431 00:35:15, informacje KRUS k. 1811, zeznania powódki L. G. k. 1901-1902 00:55:50, zeznania powódki A. G. k. 1902 01:10:23, zeznania powódki M. G. (2) k. 1902 01:23:40)

W 2008 roku z hodowli 3 krów 3 cieląt 12 macior i knura, 200 prosiąt, przy uwzględnieniu kosztów opieki weterynaryjnej, wskaźników reprodukcji stada, kosztów ubezpieczenia, mediów, utrzymania budynków i uwzględnieniu 50% udziału pasz własnych dochód roczny netto z gospodarstwa rolnego (...) wyniósł 23.406,40 zł, a miesięczny 1950,53 zł. W 2013 roku dochód roczny netto wyniósł 20.056,04, a miesięczny 1671,34 zł.

(dowód: opinia biegłego w zakresie rolnictwa k. 1817-1850)

Dnia 6.02.2021 roku E. G. (2) zmarła. Postanowieniem Sądu Rejonowego w Nowym Sączu z dnia 25.06.2021 roku stwierdzono, że spadek po E. G. (2) na podstawie ustawy nabyły : córki E. G. (1), H. K. po 4/12 części oraz wnuczki A. K. (3), M. G. (2), A. G., L. G. po 1/12 części.

(dowód: kopia skróconego aktu zgonu k. 1877, wypis aktu notarialnego k. 1892-1893, postanowienie SR z dnia 25.06.2021 roku k. 1894)

Najbardziej prawdopodobną przyczyną śmierci M. G. (3) była niewydolność wielonarządowa w przebiegu uogólnionej infekcji spowodowanej gronkowcem złocistym MRSA. Najbardziej prawdopodobnym miejscem zakażenia tym patogenem był okres leczenia M. G. (3) przed 13.02.2009 rokiem w Szpitalu (...) w K..

W pozwanym szpitalu wobec M. G. (3) postępowanie lekarskie i pielęgniarskie było zgodne z zasadami i współczesną wiedzą medyczną i adekwatne do jego stanu zdrowia i nie nosiło znamion błędu. Do zakażenia nie doszło podczas operacji, bo zaistniałoby wczesne powikłanie rany pooperacyjnej, a takiego nie było. Pomimo stosowania procedur u pewnego odsetka pacjentów dochodzi do powikłań po prowadzonej terapii. W odniesieniu do pacjentów neurologicznych należy mieć na uwadze ogólnoustrojową odpowiedź związaną z podstawowym procesem chorobowym i osłabienia mechanizmów obronnych pacjenta. Taki stan sprzyja powstaniu m.in. odleżyn powstaniu infekcji. Każdy pobyt w szpitalu trwający dłużej niż 2-3 doby wiąże się z potencjalnym ryzykiem skolonizowania go przez patogeny i ryzykiem rozwinięcia infekcji szpitalnej.

Gronkowiec złocisty MRSA jest patogenem powszechnie obserwowanym w szpitalach. Ciężki stan ogólny w okresie pooperacyjnym, konieczność leczenia na oddziale intensywnej terapii z zastosowaniem respiratora, cewnikowania, pozycji leżącej sprzyjały rozwojowi zakażenia wewnątrzszpitalnego. Patogen wyhodowany u zmarłego wskazuje na jego szpitalny charakter oporny na antybiotyki. Odleżyna powstała u zmarłego w okolicy krzyżowej podczas pobytu na OIT w dniu 7.02.2009 roku w pozwanym szpitalu w K.. Stosowanie materaca p.odleżynowego nie chroni w sposób bezwzględny pacjenta przed odleżynami. Materac p.odleżynowy jest tylko jedną z metod prewencji przeciwodleżynowej.

Gronkowiec to bakteria, która znajduje się na skórze ludzi. W zależności od sytuacji klinicznej pacjenta, zabiegów jakim jest poddawany, ta podatność na zakażenia jest większa lub mniejsza. Pacjenta M. G. (3) nie umieszczono w pomieszczeniu izolowanym, ponieważ przepisy określają sposoby i przyczyny izolacji chorych. To nie zawsze jest osobna sala. Zależy jaki rodzaj izolacji jest potrzebny, czy potrzebna jest ochrona pacjenta od bakterii, czy chodzi o zabezpieczenie pacjenta, który jest zarażony. Jak wielu pacjentów po zabiegu operacyjnym M. G. (3) był podatny na zakażenia. Pacjent, który przebył śpiączkę, przebywa w warunkach intensywnej terapii. Wtedy monitorowane są czynności i zapewnienia się w miarę jałowe warunki, personel jednak nie jest w stanie wysterylizować pacjenta. Pacjent niebezpieczny dla otoczenia np. z gruźlicą przebywa w warunkach intensywnej terapii w osobnej sali. W większości przypadków badania Sanepidu dopuszczają pomieszczenia zbiorcze. W intensywnych terapiach jest dedykowany personel, kontakty są ograniczone do minimum. Poza tym rodziny wchodzą i przynoszą na sobie rozmaite bakterie. To sprzyja rozszerzaniu się infekcji szpitalnych na tereny szpitalne i poza szpitalne. Prawa pacjenta są takie, że ma prawo się kontaktować się z rodziną.

Jeżeli protokół pokontrolny SANEPIDU wykazuje nieprawidłowości, dana jednostka jest zobowiązana do natychmiastowego ich usunięcia. Gdy jest wzrost zakażeń na danym oddziale, jest natychmiastowa reakcja Sanepidu. Oddział by nie funkcjonował, gdyby były nieprawidłowości, które grożą zakażeniem pacjenta. Zakażenie gronkowcem dotyczy skóry, więc nie ma potrzeby izolacji. Zarażenie gronkowcem nie jest zakażeniem lotnym, potrzebna jest więc izolacja kontaktowa, którą można zapewnić na sali wieloosobowej przez stosowanie rękawic sprzętu dedykowanego. Pacjent szczególnie narażony na zainfekowanie to taki, który nie ma odporności, np. pacjent przygotowany do przeszczepu, wtedy pacjent jest wyizolowany. Pacjent po urazie jest pacjentem typowym. Każdy człowiek po zmianie środowiska na nowe jest kolonizowany w 4. dobie przez lokalne bakterie. Pobyt w szpitalu dłużej niż 4 doby stwarza ryzyko skolonizowania lokalnymi bakteriami, co nie oznacza, że rozwinie się wskutek tego poważny stan immunologiczny. M. G. (3) nie wymagał izolacji ochronnej. Takiej izolacji wymagają pacjenci po transplantacji, przez transplantacją. Stan kliniczny wskazywał, że M. G. (3) miał stany gorączkowe, które wymagały diagnostyki. Obecność gronkowca złocistego jest jednoznaczna. Stany gorączkowe pojawiały się w dokumentacji kilkakrotnie ze szpitala w K.. Gdy pacjent trafił do S., te stany nadal się utrzymywały. Dlatego trafił do diagnostyki ponownie do K..

Zabieg operacyjny powoduje lokalny odczyn zapalny, może być chwilowe podwyższenie krwinek białych. Stan M. G. (3) wymagał diagnostyki, która była szeroka. Były w S. wykonywane badania radiologiczne, USG jamy brzusznej, tomografia komputerowa głowy, które zmierzały do ustalenia przyczyny stanu klinicznego pacjenta. Z dokumentacji wynika, że celem przeniesienia pacjenta była dalsza diagnostyka i znalezienie przyczyny stanów gorączkowych. Posiew dodatni w kierunku gronkowca i stany gorączkowe a także końcowe zapalenie wsierdzia układy się w diagnozę zakażenia gronkowcem. Wynik, który wskazuje na zakażenie, pochodzi z 13 lutego 2009. Wynik dodatni zakażenia gronkowcem nie jest przypadkowy, nie można tego traktować jako próbki.

Stosowane leczenie w szpitalu w N. było adekwatne do uzyskiwanych wyników i stanu klinicznego, najpierw było włączone leczenie empiryczne po uzyskaniu antybiogramu zostało dopasowane do uzyskanego antybiogramu.

M. G. (3) przed zabiegiem neurologicznym miał zmienione zastawki, występowały zwapnienia, na co wskazywał wynik echa serca. Obecność zwapnień na zastawkach świadczy o wcześniejszych procesach zapalnych, które predysponowały do osadzania się bakterii. Pacjent w pozycji intubowanej, który leży pod respiratorem ma wdrażane sposoby na unikniecie wytworzenia odleżyn, ale nie zawsze są one skuteczne.

W Oddziale Klinicznym Neurochirurgii i Neurotraumatologii istniały w 2008r problemy z odzieżą ochronną pracowników w zakresie jej ilości i wymiany czystej na brudną. Ponadto kontrole sanitarne w 2008r wykazały uchybienia natury higienicznej i technicznej wynikające z eksploatacji pomieszczeń jak i niedostatecznej czystości np. kratek wentylacyjnych, baterii, ścian, jakie stosownie do nałożonego obowiązku poprawiono.

Analiza protokołów kontroli Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w latach 2008-2009 w Oddziałach Neurologii, (...) Ogólnej, Oddziale Chorób Wewnętrznych Internistyczno-Kardiologicznym Szpitala w N. wskazuje, że nie stwierdzano nieprawidłowości sanitarno-epidemiologicznych.

Z raportów rocznych zakażeń zakładowych Szpitala (...) w K. za rok 2008 wynika, że łączna liczba zakażeń szpitalnych placówki wynosiła 610, z czego 214 zakażeń miało miejsce w Oddziale Klinicznym Neurochirurgii, Neurotraumatologii. W pierwszym półroczu obserwowano 97 przypadków, co wskazuje, że w drugim półroczu było ich więcej - 117. W roku 2009r łączna liczba zakażeń szpitalnych Szpitala (...) w K. stanowiła - 585, z czego w Oddziale Klinicznym Neurochirurgii i Neurotraumatologii miało miejsce 286 przypadków w tym 83 w pierwszym półroczu. Raport nie precyzuje rodzaju drobnoustrojów, dlatego też nie ma możliwości wykazania jaki odsetek stanowiły zakażenia MRSA. W okresie poprzedzającym hospitalizację M. G. (3) jak i w okresie jego hospitalizacji jak wynika z raportów rocznych musiały występować zakażenia szpitalne w Oddziale Klinicznym Neurochirurgii i Neurotraumatologii zwłaszcza biorąc pod uwagę fakt, iż w przedmiotowym oddziale liczba zakażeń jest najwyższa spośród zestawionych w tabeli oddziałów Szpitala (...). Analiza raportów rocznych o zakażeniach zakładowych i drobnoustrojach alarmowych Szpitala (...) w N. wskazuje na nieliczne zakażenia pacjentów MRSA w skali roku 2009. W placówce jaką cechuje wysoka ilość zakażeń patogenami szpitalnymi pacjent jest bardziej narażony na kontakt z tymi patogenami niż w placówce o małej w skali roku liczbie zakażeń.

Biegli nie byli w stanie ocenić czy zakażenie M. G. (3) wynikało z niedostatecznych warunków sanitarno-epidemiologicznych czy też zaistniało mimo należytej staranności personelu medycznego w zakresie zapewnienia pacjentowi odpowiednich warunków sanitarnych i epidemiologicznych podczas hospitalizacji. Można jedynie z wysokim prawdopodobieństwem stwierdzić, że do zakażenia M. G. (3) doszło w okresie hospitalizacji w Oddziale Klinicznym Neurochirurgii Neurotraumatologii.

Dostarczone materiały nie wskazują na istnienie zakażenia MRSA u personelu Oddziałów w jakich był hospitalizowany G. M.. Natomiast z danych pochodzących z pisma sporządzonego dnia 10.07.2008r przez Zastępcę Naczelnej Pielęgniarski ds. Epidemiologii Szpitala (...) w K. wynika, że po przebadaniu personelu O.K Kliniki (...) w K. w okresie 26.06.2008-08.07.2008 stwierdzono nosicielstwo gronkowca złocistego MRSA u 13 spośród 135 przebadanych osób, co stanowiło ok. 9,62%. Zalecono eradykację MRSA poprzez stosowanie donosowo maści B. 2-3 razy dziennie przez 5 dni, po wcześniejszej dezynfekcji rąk. Ponadto zalecono do mycia ciała i włosów preparat S. (...). Badanie kontrolne zalecono w 3-4 dobie po leczeniu maścią poprzez pobranie wymazu z nozdrzy, zaś ocenę ewentualnej rekolonizacji MRSA poprzez badanie wymazów pobranych 5 tygodni od zakończenia leczenia.

Brak podstaw do kwestionowania stosowanej u M. G. (3) w szpitalu w N. antybiotykoterapii. Biorąc pod uwagę przebieg zachorowania M. G. (3) nie ma żadnej pewności, że zastosowanie antybiotyków w większych dawkach bądź innego typu zmieniłoby sytuację kliniczną chorego.

(dowód: częściowo opinia Uniwersytetu Medycznego w B. k. 590-630, opinie uzupełniające k. 685-729 i k. 790-793 i k.1682-1685 i k. 1752-1760)

Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie przedłożonych przez strony i przesłanych przez inne podmioty dokumentów, których treść nie budziła wątpliwości Sądu.

Zeznania powódki M. G. (1), L. G., M. G. (2), A. G., świadka J. G. (1), świadka J. G. (2) Sąd w pełni podzielił. W/w osoby zeznawały spójnie na temat tego jak żył i jak zarobkował zmarły oraz jak funkcjonowało gospodarstwo rolne po jego śmierci oraz jakie emocje towarzyszyły powódkom po stracie ojca, syna i męża.

Zeznania świadków M. M. (1), D. W., A. K. (2)-pracowników pozwanego Szpitala pozostawały zasadniczo zbieżne z dokumentacją medyczną. Świadkowie nie pamiętali M. G. (3) jako pacjenta, bazowali na zapisach w historii leczenia.

Ustaleń w zakresie przyczyn śmierci M. G. (3), miejsca zakażenia go gronkowcem złocistym, Sąd dokonał na podstawie opinii UM w B. wraz z opiniami uzupełniającymi, których wnioski podzielił częściowo. Opinia główna została wydana przez biegłych bez odniesienia się do sytuacji sanitarno-epidemiologicznej pozwanego Szpitala, bo wnioski dowodowe dotyczące protokołów kontroli SANEPIDU powódki zgłosiły dopiero na dalszym etapie postępowania już po wydaniu opinii głównej. Dlatego wnioski i konstatacje biegłych z opinii głównej Sąd uznał za niepełne i zbyt ogólne, gdyż biegli odwołali się do standardów kontroli szpitali pod kątem sanitarno-epidemiologicznym celem wyeliminowania patogenów z otocznia chorych bez szczególnego odniesienia do tej konkretnej sytuacji sanitarno-epidemiologicznej w pozwanym szpitalu. Uczynili to dopiero w opiniach uzupełniających.

Sąd pominął jako zbędny dla rozstrzygnięcia sprawy i zmierzający do przewłoki postępowania -art. 235 ² §1 pkt 2 i 5 kpc wniosek powódek o dopuszczenie dowodu z opinii biegłego psychologa na okoliczność doznanych przez nie krzywd. Sama trauma emocjonalna i psychologiczna po stracie najbliższej osoby nie wymaga wiadomości specjalistycznych. Sąd jest w stanie ocenić ją sam na podstawie przeprowadzonych w sprawie innych dowodów. Ponadto powódki nie korzystały z pomocy psychologicznej po śmierci M. G. (3) zatem biegły nie posiadałby żadnego materiału poglądowego i opiniował tylko na podstawie twierdzeń powódek.

Ustaleń w zakresie wysokości dochodów netto uzyskiwanych przez M. G. (3) w gospodarstwie rolnym w latach 2008-2013 Sąd dokonał w oparciu o opinię biegłego ds. rolnictwa, która była pełna, jasna i profesjonalna. Nadto żadna ze stron jej nie kwestionowała.

W ustaleniach faktycznych pominięto przedłożoną przez pozwany szpital opinię prywatną dr J. W. na okoliczność nieprawidłowej antybiotykoterapii wdrożonej po wykryciu gronkowca w szpitalu w N. z k. 1697-1706 i k. 1791 i k. 1797-1798. Podkreślenia wymaga, że przedstawione przez stronę pisemne stanowisko osoby będącej ekspertem w konkretnej dziedzinie wiedzy, podpisane przez tę osobę, stanowi dokument prywatny i korzysta z domniemania autentyczności określonego w art. 245 k.p.c. Dokument taki nie stanowi natomiast dowodu w zakresie wiadomości specjalnych, których stwierdzeniu służy dowód z opinii biegłego (art. 278 k.p.c.). Strona może wprawdzie domagać się dopuszczenia dowodu z takiej ekspertyzy jako dokumentu prywatnego, jednak dowód taki może służyć wykazaniu jedynie tego, że osoba, która podpisała się pod ekspertyzą, złożyła oświadczenie zawarte w jej treści. Opinia przedkładana przez stronę nie może zastąpić opinii biegłego sądowego ani stanowić wyłącznej podstawy do podzielenia stanowiska strony przedstawiającej taką opinię wbrew opinii biegłego powołanego przez sąd-podobnie SN w wyroku z dnia z dnia 9 sierpnia 2019 r. II CSK 352/18. Tymczasem biegli z instytutu w B. w opinii uzupełniającej na k. 1684 i k. 1759 wyczerpująco odnieśli się do prawidłowego zastosowania antybiotykoterapii u M. G. (3), dlatego Sąd oddalił wnioski powódek i pozwanego szpitala o uzupełnienie opinii przez instytut w B. uznając, że biegli wyczerpująco odnieśli się do wszystkich zagadnień podniesionych przez strony. Opiniowanie przez biegłego farmakologa klinicznego zdaniem Sądu było zbędne.

Sąd zważył, co następuje:

Swoje roszczenia powódki wywodziły z art. 415 w zw. z art. 430 i art. 446 k.c. a jako pozwanych wskazały Szpital (...) w K. oraz jego ubezpieczyciela (...) SA. Odpowiedzialność pozwanych jest odpowiedzialnością in solidum.

Odpowiedzialność ubezpieczyciela jest pochodną odpowiedzialności sprawcy szeroko rozumianej szkody (art. 822 k.c.), a zasady odpowiedzialności placówki medycznej za wywołanie rozstroju zdrowia pacjenta w związku z podjętymi czynnościami leczniczymi reguluje art. 430 k.c., który określa zasadę odpowiedzialności deliktowej zwierzchnika, opartą na zasadzie ryzyka, której - obok szkody wyrządzonej osobie trzeciej przez podwładnego przy wykonywaniu powierzonej mu czynności - konstytutywnymi przesłankami pozostają także czyn sprawczy noszący znamiona niewłaściwości postępowania tj. bezprawność i wina w znaczeniu określonym w art. 415 k.c. oraz związek przyczynowy w rozumieniu art. 361 § 1 k.c. pomiędzy powierzoną czynnością wykonywaną na rachunek przełożonego a szkodą. Istocie zwierzchnictwa odpowiada przy tym również taka podległość organizacyjna, która obejmuje swym zakresem działania zatrudnionych w tym zakładzie specjalistów podporządkowanych jedynie ogólnoorganizacyjnie, którym w związku z tym przysługuje stosunkowo szeroki zakres samodzielności w podejmowaniu decyzji; każdorazowo jednak przełożony odpowiada za szkodę pozostającą w związku przyczynowym z powierzoną czynnością tj. taką, którą podwładny pracownik wykonywał na jego rachunek. Dla przyjęcia odpowiedzialności pozwanego szpitala na podstawie art. 430 k.c. nie jest przy tym konieczne wykazywanie winy zindywidualizowanej osoby, istotne bowiem pozostaje jedynie to, by osoba sprawcy szkody dawała się określić z pewnością, jako osoba należąca do grona podwładnych danego zwierzchnika. Wina organizacyjna zakładu leczniczego może przejawiać się przy tym w określonych zaniedbaniach na każdej płaszczyźnie jej działalności, zarówno w zakresie organizacji, bezpieczeństwa i higieny, jak także - opieki nad pacjentem. Każdorazowo, przyjęcie odpowiedzialności placówki medycznej uzależnione jest jednak od wykazania, że wyrządzona szkoda jest obiektywnie wynikiem naruszenia przez personel medyczny wymaganej staranności.

Oczywiście nie można zakładać, że zakażenie pacjenta w szpitalu w toku leczenia w każdym przypadku oznacza zaniedbanie w zakresie bezpieczeństwa sanitarnego. Zgodnie z art. 430 k.c. przesłanką odpowiedzialności odszkodowawczej szpitala jest zawsze wina lekarza i ewentualnie innych jeszcze osób tworzących personel medyczny i uczestniczących w leczeniu szpitalnym. Jeżeli personelowi medycznemu nie można przypisać uchybień wskazujących na ich winę, nie można także dostrzegać między tymi czynnościami a uszczerbkiem niemajątkowym powoda adekwatnego związku przyczynowego w rozumieniu art. 361 § 1 k.c.-por wyrok SN z dnia wyrok z dnia 14 stycznia 2016 r.I CSK 1031/14.

Sąd rozważał dwie zasadnicze przesłanki odpowiedzialności odszkodowawczej Szpitala w K., tj. możliwość przypisania temu pozwanemu winy (choćby w postaci tzw. winy bezimiennej) oraz istnienie związku przyczynowego między podjętymi czynnościami leczniczymi personelu medycznego i zgonem M. G. (3). Oceny w tym zakresie były dokonywane w oparciu o szczegółowe ustalenie zawarte w podstawowej i uzupełniających opiniach biegłych. Biegli stwierdzili, że do zakażenia zmarłego M. G. (3) gronkowcem złocistym –szczepem szpitalnym opornym na antybiotyki doszło w najprawdopodobniej pozwanym szpitalu. Na powyższą okoliczność wskazywali już biegli opiniujący w toku postępowania prokuratorskiego, stwierdzając że z bardzo wysokim prawdopodobieństwem do zakażenia pokrzywdzonego gronkowcem złocistym doszło w Klinice (...) w K.. Podobny wniosek zawarli biegli z UM w B. opiniując na potrzeby tej sprawy na k. 688. Stwierdzili, że w posiewie krwi G. M. z dnia 13.02.2009r uzyskano wzrost gronkowca złocistego MRSA. W tym okresie obserwowano klinicznie gorączkę i leukocytozę w badaniach laboratoryjnych. W kolejnych dniach: 16.02.2009r w posiewie wymazu z odleżyny również wyhodowano gronkowca MRSA. Dokumentacja medyczna zawarta w aktach sprawy wskazuje, że do (...) Szpitala (...) w (...).01.2009r. M. G. był przyjęty bez objawów infekcji z nagłym zachorowaniem natury neurologicznej. Po zabiegu operacyjnym 06.02.2009r w trakcie hospitalizacji w Oddziale Intensywnej Terapii wykonano posiewy krwi żylnej, moczu i wydzieliny z drzewa oskrzelowego w jakich nie uzyskano wzrostu gronkowca MRSA. W dniu 12.02.2009 pacjent został przekazany do Oddziału Neurologicznego Szpitala w N., gdzie dnia 13.02.2009r podjęto diagnostykę mikrobiologiczną uzyskując wzrost gronkowca złocistego opornego na metycylinę. W świetle powyższego najbardziej prawdopodobnym jest, że do zakażenia M. G. doszło przed 13.02.2009r, kiedy to był hospitalizowany w Szpitalu (...) w K.. Gronkowiec złocisty metycylinooporny jest drobnoustrojem pochodzącym ze środowiska szpitalnego, dlatego też zakażenie tymi patogenami w okresie wcześniejszym, w innym środowisku jest niezwykle mało prawdopodobne.

Ponadto szpitalowi temu można przypisać odpowiedzialność za to zakażenie, ponieważ warunki epidemiczno sanitarne w tym szpitalu były złe, wielokrotnie w tym przedmiocie na uchybienia szpitala zwracał uwagę Sanepid. Biegli z instytutu opiniujący w tej sprawie podkreślili, że jeżeli protokół pokontrolny Sanepidu wykazuje nieprawidłowości, dana jednostka jest zobowiązana do natychmiastowego ich usunięcia. Gdy jest wzrost zakażeń na danym oddziale, jest natychmiastowa reakcja Sanepidu.

Jak wynika z protokołów sanitarno-epidemiologicznych i protokołów kontroli Sanepidu pozwany naruszył ogólny obowiązek zapewnienia M. G. (3) maksimum bezpieczeństwa sanitarnego i tym samym istnieją podstawy do przypisania pozwanemu odpowiedzialności odszkodowawczej na podstawie art. 430 k.c. w związku z wystąpieniem winy członków personelu pracowniczego w postaci niedbalstwa (art. 355 § 2 k.c.). W opinii uzupełniającej biegłych, którzy analizowali na podstawie dokumentacji przestrzegania w pozwanym szpitalu zasad sanitarno epidemiologicznych stwierdzono, że analiza protokołów kontroli PIS obejmująca Oddział Kliniki (...), blok operacyjny i OIT prowadzona w 2008-2009 roku wskazywała w 2008 roku na szereg nieprawidłowości sanitarno-higienicznych i technicznych takich jak: zniszczone ściany bloku operacyjnego poza salami, zniszczona stolarka okienna w ciągu komunikacyjnym, zniszczone listwy przypodłogowe, kaloryfer, uchwyt dla niepełnosprawnych, uszkodzenia pojedynczych płytek ściennych, zakamienione sitka umywalek, uszczelnienia przy umywalkach żółkniejące, 4 wózki do przewozu chorych ziszczone eksploatacyjnie, brudne kratki wentylacyjne, osad z kamienia na bateriach naumywalkowych. Państwowy Inspektor Sanitarny nałożył na Szpital obowiązek naprawienia tych nieprawidłowości. Z kolejnych protokołów kontroli wynika, że Szpital stopniowo i bardzo wolno wywiązywał się z nałożonego obowiązku poprawy warunków sanitarno-higienicznych. Ponadto stwierdzono w 2008r też uchybienia polegające na nie oddawaniu przez większość pracowników Kliniki (...) odzieży ochronnej do prania, brak procedury dotyczącej postępowania z brudną odzieżą, niedobory ochrony indywidualnej dla pracowników. W grudniu 2008r. podczas kontroli sprawdzającej (...) wykazano, iż Szpital (...) w K. wykonał obowiązek i zapewnił odpowiednią ilość odzieży pracownikom Oddziału Klinicznego Neurochirurgii i Neurotraumatologii, zapewnił także bieżącą wymianę brudnej odzieży na czystą (k. 946-947). Z powyższych danych wynika, że w Oddziale Klinicznym Neurochirurgii i Neurotraumatologii istniały w 2008r. problemy z odzieżą ochronną pracowników w zakresie jej ilości i wymiany czystej na brudną. Ponadto kontrole sanitarne w 2008r wykazały uchybienia natury higienicznej i technicznej wynikające z eksploatacji pomieszczeń jak i niedostatecznej czystości np. kratek wentylacyjnych, baterii, ścian, jakie stosownie do nałożonego obowiązku poprawiono. Ponadto z raportów rocznych zakażeń zakładowych Szpitala (...) w K. za rok 2008 wynika, że łączna liczba zakażeń szpitalnych placówki wynosiła 610, z czego 214 zakażeń miało miejsce w Oddziale Klinicznym Neurochirurgii, Neurotraumatologii. Zarówno w okresie poprzedzającym hospitalizację M. G. (3) jak i w okresie jego hospitalizacji jak wynika z raportów rocznych musiały występować zakażenia szpitalne w Oddziale Klinicznym Neurochirurgii i Neurotraumatologii zwłaszcza biorąc pod uwagę fakt, iż w przedmiotowym oddziale liczba zakażeń była najwyższa spośród zestawionych w tabeli oddziałów Szpitala (...). Tymczasem w placówce jaką cechuje wysoka ilość zakażeń patogenami szpitalnymi pacjent jest bardziej narażony na kontakt z tymi patogenami niż w placówce o małej w skali roku liczbie zakażeń. Zdaniem Sądu mając na uwadze powyższe okoliczności należy przyjąć, że pozwany szpital posiadał uchybienia w sferze sanitrano –epidemiologicznej i zwiększył ryzyko zakażenia M. G. (3) MRSA, nawet jeśli proces operacyjno-terapeutyczny i diagnostyczny w zakresie schorzeń neurologicznych przeprowadził prawidłowo.

Odpowiedzialność (...) SA wynika dwóch umów ubezpieczenia zawartych z pozwanym Szpitalem (...) w K. z dnia 5.12.2008 roku tj. umowy ubezpieczenia obowiązkowego odpowiedzialności cywilnej Zakładu Opieki Zdrowotnej z dnia 5.12.2008 roku nr (...) i umowy ubezpieczenia dobrowolnego odpowiedzialności cywilnej Zakładu Opieki Zdrowotnej nr rej (...).

Zgodnie z § 2 i 3 ust 1 umowy ubezpieczenia obowiązkowego odpowiedzialności cywilnej Zakładu Opieki Zdrowotnej z dnia 5.12.2008 roku nr (...) ubezpieczyciel udzielił obowiązkowego ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej Zakładu Opieki Zdrowotnej udzielającemu świadczeń opieki zdrowotnej za szkody wyrządzone przy udzieleniu świadczeń opieki zdrowotnej w okresie 1.01.2009 31.12.2009. Suma gwarancyjna ochrony ubezpieczeniowej OC wynosiła równowartość w złotych 46.500 euro za jedno zdarzenie i 275.000 euro za wszystkie zdarzenia-§ 4 umowy.

Zgodnie z § 3 ust 1-3 i § 5 umowy ubezpieczenia dobrowolnego odpowiedzialności cywilnej Zakładu Opieki Zdrowotnej nr rej (...) ubezpieczyciel udzielał dobrowolnej ochrony ubezpieczeniowej w przypadku gdy w związku z działalnością Samodzielnego Publicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej polegającą na udzielaniu świadczeń zdrowotnych lub posiadanym mieniem, ochroną ubezpieczeniową objęte były szkody wyrządzone przez pracowników ubezpieczonego na podstawie umowy o prace lub innej umowy oraz przez osoby za które ponosił odpowiedzialność w okresie od 1.01.2009 do 31.12.2009 roku. Według § 4 postanowiono, że ochrona ubezpieczeniowa zostaje rozszerzona. Zgodnie z § 6 tej umowy suma gwarancyjna rozszerzenia ochrony ubezpieczeniowej ( ubezpieczenie obowiązkowe i dobrowolne ubezpieczenie nadwyżkowe), która świetle § 3 ust 8 OWU stanowiła górną granicę odpowiedzialności (...) wynosiła 500.000 zł za jedno zdarzenie. Ponadto w świetle § 7 tej umowy udział własny szpitala w szkodzie wynosił 10 %.

W tych okolicznościach odpowiedzialność ubezpieczyciela ograniczona została w wyroku do 500.000 zł oraz pomniejszona o 10% udziału własnego ubezpieczonego szpitala w szkodzie.

Zarzut przedawnienia podniesiony przez pozwany Szpital okazał się nietrafny. Zgodnie z art. 442 ¹ § 1 k.c. roszczenie o naprawienie szkody wyrządzonej czynem niedozwolonym ulega przedawnieniu z upływem lat trzech od dnia, w którym poszkodowany dowiedział się albo przy zachowaniu należytej staranności mógł się dowiedzieć o szkodzie i o osobie obowiązanej do jej naprawienia. Jednakże termin ten nie może być dłuższy niż dziesięć lat od dnia, w którym nastąpiło zdarzenie wywołujące szkodę.

Zasadniczy termin przedawnienia wynosi trzy lata, liczone od dnia dowiedzenia się przez poszkodowanego o szkodzie i osobie zobowiązanej do jej naprawienia (a tempore scientiae). Obie te przesłanki muszą wystąpić łącznie. Nierzadko jednak, zwłaszcza w związku z doznaniem szkody na osobie, dowiedzenie się o szkodzie i podmiocie zobowiązanym nie ma miejsca w tym samym momencie, a więc może być rozciągnięte w czasie. Dlatego jeśli poszkodowany dowie się o zobowiązanym w czasie późniejszym, ta data będzie początkiem biegu terminu przedawnienia –por. Wyrok Sądu Najwyższego z dnia 10 kwietnia 2002 r. IV CKN 949/00. Termin ten jednak nie może być dłuższy niż 10 lat od dnia, w którym nastąpiło zdarzenie wyrządzające szkodę (a tempore facti).

Podkreślenia wymaga, że proces leczenia zmarłego od 26.01.2009 roku z przyczyn krwiaka i naczyniaka był złożony i odbywał się w związku z powikłaniem w kilku placówkach medycznych. Nawet jeśli powódki dowiedziały się o zakażeniu zmarłego wcześniej nawet tak jak wskazuje szpital dnia 24.02.2009 roku wraz z wypisem ze szpitala w N., to o osobie odpowiedzialnej za szkodę dowiedziały się znacznie później w lipcu lub sierpniu 2011 roku. Powódki o tym, że to najprawdopodobniej w Szpitalu (...) w K. doszło do zakażenia M. G. (3) gronkowcem złocistym szczepem MRSA dowiedziały się z opinii Katedry Medycyny Sądowej sporządzonej dnia 4.07.2011 roku-k.84, na potrzeby postępowania prokuratorskiego. Biegli w tej opinii napisali, że skoro pierwszy raz gronkowca złocistego wyhodowano w posiewie z dnia 13.02.2009 roku to z bardzo wysokim prawdopodobieństwem, do zakażenia doszło w Klinice (...) w K.. Tezę tą powtórzył prokurator, umarzając postępowanie postanowieniem z dnia 29.09.2011 roku. Nie budzi wątpliwości, że zanim opinia ta trafiła do Prokuratury a następnie powódek minęło kilkanaście dni. Pozew wpłynął do Sądu natomiast dnia 10.07.2014 roku przed upływem w/w trzyletniego terminu przedawnienia.

In meritum co do roszczeń powódek o zadośćuczynienie i odszkodowanie:

Powódki: M. G. (1), M. G. (2), A. G. L. G. oraz spadkobiercy zmarłej E. G. (2) zgłosili żądania odszkodowania, zadośćuczynienia i renty z art. 446 k.c.

Co do roszczeń zmarłej E. G. (2):

Zdaniem Sądu A. G., M. G. (2), L. G., E. G. (1) i H. K., spadkobiercom E. G. (2), którzy zgłosili się w niniejszym postępowaniu, popierając powództwo wywiedzione za życia przez E. G. (2) przysługuje roszczenie o zadośćuczynienie za krzywdę wywołaną śmiercią syna M. G. (3) oraz odszkodowanie za pogorszenie się sytuacji życiowej po śmierci syna. Zgodnie z wyrokiem Sądu Najwyższego z dnia 12 grudnia 2013 r. III CZP 74/13 „w sprawie o zadośćuczynienie pieniężne za krzywdę doznaną wskutek śmierci najbliższego członka rodziny (art. 446 § 4 k.c.) ma zastosowanie art. 445 § 3 k.c. Spadkobiercom poszkodowanego przysługują też roszczenia zmarłego uprawnionego z tytułu stosownego odszkodowania przewidziane w art. 446 § 3 k.c. Roszczenia takie nie są bowiem ściśle związane z osobą uprawnionego i jako prawa o charakterze majątkowym wchodzą do masy spadkowej -por. uchwała Sądu Najwyższego z dnia 26 października 1970, III PZP 22/70.

Art. 446 § 3 k.c., stanowi, iż Sąd może przyznać najbliższym członkom rodziny zmarłego stosowne odszkodowanie, jeżeli wskutek jego śmierci nastąpiło znaczne pogorszenie ich sytuacji życiowej.

Podkreślenia wymaga, że przewidziane w art. 446 § 3 k.c. odszkodowanie z tytułu znacznego pogorszenia się sytuacji życiowej ma charakter kompensacji uszczerbku majątkowego. Przez sytuację życiową, zgodnie z art. 446 § 3 k.c., należy rozumieć ogół czynników składających się na położenie życiowe jednostki, także trudno wymierzalne wartości ekonomiczne (por. wyr. SN z 28.7.1976 r., IV CR 271/76, Legalis nr 19552). Należy też podkreślić, że zgodnie z aktualną (obowiązującą od wejścia w życie art. 446 § 4 k.c.) i prawidłową wykładnią przepisu art. 446 § 3 k.c., może on być podstawą prawną do kompensaty jedynie szkody majątkowej, nie ma zaś przesłanek do podtrzymywania wcześniejszej wykładni art. 446 § 3 k.c. uznającej, że stosownym odszkodowaniem należnym na podstawie tego przepisu są objęte także uszczerbki niemajątkowe. Aktualnie odszkodowanie za znaczne pogorszenie sytuacji życiowej powinno obejmować jedynie naprawienie szkody majątkowej, natomiast uszczerbek niemajątkowy może być kompensowany zadośćuczynieniem pieniężnym zasądzanym na podstawie art. 446 § 4 k.c.-por wyrok SA w Warszawie z dnia 7 listopada 2018 I ACa 775/17.

Art. 446 § 4 k.c. pozwala natomiast przyznać najbliższym członkom rodziny zmarłego odpowiednią sumę tytułem zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę. Zadośćuczynienie przewidziane w art. 446 § 4 k.c. nie jest zależne od pogorszenia sytuacji życiowej osoby bliskiej w wyniku śmierci bezpośrednio poszkodowanego, lecz ma na celu złagodzenie cierpienia psychicznego wywołanego śmiercią osoby najbliższej i pomoc członkom jego rodziny w dostosowaniu się do zmienionej sytuacji życiowej. Zadośćuczynienie to ma bowiem zrekompensować krzywdę wynikającą z naruszenia dobra osobistego, którym jest prawo do życia w pełnej rodzinie i ból spowodowany utratą najbliższej osoby. W literaturze i orzecznictwie wskazuje się, że na rozmiar krzywdy, o której mowa w art. 446 § 4 k.c., mają wpływ przede wszystkim: wstrząs psychiczny i cierpienia moralne wywołane śmiercią osoby bliskiej, poczucie osamotnienia i pustki po jej śmierci, rodzaj i intensywność więzi łączącej pokrzywdzonego ze zmarłym, rola w rodzinie pełniona przez osobę zmarłą, wystąpienie zaburzeń będących skutkiem śmierci osoby bliskiej, wiek pokrzywdzonego i jego zdolność do zaakceptowania nowej rzeczywistości oraz umiejętność odnalezienia się w niej. Niewątpliwie krzywdę doznaną w wyniku śmierci osoby bliskiej bardzo trudno ocenić i wyrazić w formie pieniężnej. Każdy przypadek powinien być traktowany indywidualnie z uwzględnieniem wszystkich okoliczności sprawy.

Stosownie do treści art. 446 § 3 k.c. Sąd przyznał spadkobiercom E. G. (2) odszkodowanie za pogorszenie sytuacji życiowej po śmierci syna w wysokości 10.000 zł. Natomiast stosownie do art. 446 § 4 k.c. uznał, że adekwatne zadośćuczynienie po śmierci jej syna wyniesie 80.000 zł.

Orzekając w ten sposób Sąd miał na uwadze wiek E. G. (2) w chwili śmierci syna M. G. (3) -ponad 80, jej stan zdrowia, to że pozostawała ze zmarłym w jednym gospodarstwie domowym, korzystała z jego pomocy i opieki. Niemniej jednak sama była już w podeszłym wieku i jej krzywda zdaniem Sądu chociaż duża i niepoliczalna, była mniejsza niż krzywda żony zmarłego czy jego małoletnich i pełnoletnich dzieci, mając na uwadze etap życia na jakim znajdowała się E. G. (2).

Odszkodowanie za pogorszenie się sytuacji życiowej E. G. (2) po śmierci syna Sąd przyznał w kwocie 10.000 zł. Kwota ta wynika z zakresu opieki jaką zmarły udzielał matce, opieki która miała wymiar finansowy, a polegała na dowożeniu do lekarza czy kościoła. E. G. (2) utrzymywała się z przyznanej jej emerytury i w tym aspekcie była samowystarczalna. Zmarły syn w wymienionym wymiarze pomagał jej. Mając na uwadze wiek E. G. (2) i zakres w/w pomocy, odszkodowanie 10.000 zł za pogorszenie sytuacji życiowej było uzasadnione i adekwatne.

Zasądzone roszczenie przyznano spadkobiercom zmarłej E. G. (2) tj. A. G., M. G. (2), L. G., E. G. (1), H. K. solidarnie, ponieważ z wyroku Sądu Najwyższego z dnia 28 listopada 2019 r. III CSK 284/17 wynika, że do chwili działu spadku, wierzytelności powstałej na podstawie art. 445 § 3 k.c., może dochodzić każdy spadkobierca, jak i wszyscy spadkobiercy łącznie. W przypadku udziału wszystkich spadkobierców zajdzie po ich stronie współuczestnictwo materialne i jednolite. Nie będzie miało ono charakteru koniecznego, ponieważ współuczestnictwo takie nie zachodzi przy bardzo silnej więzi wewnętrznej między podmiotami stosunków prawnych, gdy istnieje szczególny przepis, dający poszczególnym podmiotom prawo samodzielnego działania albo ograniczający możliwość wytoczenia powództwa przeciwko niektórym tylko podmiotom, np. w przypadku dochodzenia świadczeń niepodzielnych, dopóki któryś ze współwierzycieli nie wyrazi sprzeciwu (art. 381 § 1 k.c.). W uzasadnieniu tego wyroku SN zaznaczył, że „trafnie jednak podkreśla się, że przyjęcie tego rozwiązania wydaje się jednak pozostawać w sprzeczności z dyspozycją art. 1035 k.c. W rezultacie, należy przychylić się do poglądu nakazującego traktować wierzytelność podzielną jako jednolitą całość i stosować do jej dochodzenia reguły analogiczne do reguł dotyczących wierzytelności niepodzielnych, a więc art. 380-382 k.c.

Co do roszczeń M. G. (1)- żony zmarłego:

Mając na uwadze zacytowanej wyżej przepisy 446 § 3 k.c. i 446 § 4 k.c., oraz zapadłe na ich podstawie orzecznictwo Sąd przyznał powódce zadośćuczynienie za krzywdę po śmierci męża w kwocie 100.000 zł i odszkodowanie za pogorszenie sytuacji życiowej w kwocie 50.000 zł.

Sąd w całości uwzględnił też żądanie powódki dotyczące zwrotu kosztów pogrzebu męża w wysokości 5.000 zł. Zgodnie z art. 446 § 1 k.c. jeżeli wskutek uszkodzenia ciała lub wywołania rozstroju zdrowia nastąpiła śmierć poszkodowanego, zobowiązany do naprawienia szkody powinien zwrócić koszty leczenia i pogrzebu temu, kto je poniósł. Obowiązek zwrotu kosztów pogrzebu na podstawie art. 446 § 1 k.c. obejmuje zwrot kosztów bezpośrednio z pogrzebem związanych, takich jak np.: przewóz zwłok, nabycie trumny, zakup miejsca na cmentarzu, jak również zwrot wydatków, odpowiadających zwyczajom danego środowiska- por wyrok Sądu Apelacyjnego w Lublinie z dnia 26 maja 2021 r. III APa 5/21. Zasiłek pogrzebowy, jako świadczenie o charakterze ubezpieczeniowym, nie podlega zaliczeniu na poczet należnego odszkodowania z art. 446 § 1 k.c. Nie może więc ograniczać kwotowo zakresu odpowiedzialności nie tylko sprawcy wypadku, ale również ubezpieczyciela-por wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 10.09.2015 roku I ACa 2065/14.

Koszty pogrzebu w kwocie 5000 zł miesiły się w zwyczajowo przyjętych. Ubezpieczenie KRUS nie pozwoliło na pokrycie wszystkich kosztów. Powódka uzyskała z tego tytułu tylko 4.000 zł. Na opłatę u księdza powódka pożyczyła jeszcze 2.000 zł, a za nagrobek zapłaciła 5000 zł.

Co do zadośćuczynienia, które Sąd przyznał na poziomie 100.000 zł, to niewątpliwie żona zmarłego doznała traumy po śmierci męża, musiała przejąć wszystkie obowiązki domowe i te związane z prowadzeniem gospodarstwa rolnego czego wcześniej nie robiła. Straciła partnera życiowego, lecz jej wiek w dacie śmierci męża nie uniemożliwiał jej ułożenia sobie życia osobistego na nowo. Dlatego zadośćuczynienie wyższe niż 100.000 zł Sąd uznał za nieuzasadnione.

Sąd przyznał powódce 50.000 zł odszkodowania za pogorszenie sytuacji życiowej, bo jedynym źródłem dochodowym rodziny było gospodarstwo rolne prowadzone przez zmarłego. Wobec tego, że powódka nie miała doświadczenia w pracy na roli i przy bydle, musiała najmować pracowników, ostatecznie zmniejszyła liczbę inwentarza żywego, a ostatecznie zrezygnowała z jego prowadzenia. Ponadto jak wynika z opinii biegłego roczny dochód z gospodarstwa rolnego wynosił 23.406,40 zł, a miesięczny 1.950,53 zł. Gdyby zmarły żył, nie doszłoby do likwidacji gospodarstwa rolnego, powódka dalej mogłaby korzystać z produktów rolnych i w/w dochodu. Dlatego kwota 50.000 zł odszkodowania za pogorszenie sytuacji życiowej została uwzględniona w całości.

Co do roszczeń M. i A. G.- córek zmarłego, małoletnich w dacie śmierci ojca:

Sąd uznał, że funkcję kompensującą krzywdę doznaną po śmierci ojca zgodnie z art. 446 § 4 k.c. w przypadku powódek A. i M. G. (2) spełni kwota po 120.000 zł na rzecz każdej z nich. Sąd uwzględnił też żądania obu powódek w całości o odszkodowanie za pogorszenie sytuacji życiowej i przyznał każdej z nich z tego tytułu żądne kwoty po 50.000 zł w oparciu o art. 446 § 3 k.c.

Niewątpliwie córki małoletnie zmarłego najbardziej odczuły jego odejście. Korzystały z pomocy pedagoga szkolnego. Straciły ważnego pod względem wychowawczym opiekuna i wzór mężczyzny w okresie dorastania, co uzasadnia przyznanie im po 120.000 zł zadośćuczynienia. Faktem jest, że ojca im nikt nie zwróci, a był on głową rodziny. Pomagał im np. przy dowożeniu na zajęcia dodatkowe. W okresie małoletności nie mogły korzystać z tej jego wymiernej opieki, która zdaniem Sądu wynosiła po 50.000 zł, dlatego do tej kwoty przyznano odszkodowanie za pogorszenie się sytuacji życiowej.

Sąd oddalił natomiast żądania renty skapitalizowanej i bieżącej, o którą wnosiły powódki. W myśl art. 446 § 2 k.c. osoba, względem której ciążył na zmarłym ustawowy obowiązek alimentacyjny, może żądać od zobowiązanego do naprawienia szkody renty obliczonej stosownie do potrzeb poszkodowanego oraz do możliwości zarobkowych i majątkowych zmarłego przez czas prawdopodobnego trwania obowiązku alimentacyjnego. Takiej samej renty mogą żądać inne osoby bliskie, którym zmarły dobrowolnie i stale dostarczał środków utrzymania, jeżeli z okoliczności wynika, że wymagają tego zasady współżycia społecznego.

Zgodnie z ugruntowanym w orzecznictwie poglądem prawo do renty opartej na art. 446 § 2 ma charakter zindywidualizowany, jest roszczeniem osobistym każdej z osób uprawnionych i powinno być określone dla każdej z nich odrębnie (por. wyrok SN z dnia 02.051975r, I CR 103/75). Nie wystarczy jednak, aby podmiot tylko należał do kręgu potencjalnie uprawnionych do żądania alimentów od zmarłego, lecz konieczne jest, aby spełnione zostały ustawowe przesłanki aktualizujące obowiązek świadczenia (np. niemożność samodzielnego utrzymania się, niedostatek). Stąd dla rozstrzygnięcia zasadności jej zasądzenia należy ustalić, w jakim zakresie środki dostarczane przez zmarłego lub jego osobiste starania wyrażone w pieniądzu przyczyniały się do tworzenia tej części dochodów rodziny, która była przeznaczana na pokrycie usprawiedliwionych potrzeb tego członka rodziny, który domaga się jej przyznania. Roszczenie o zasądzenie renty ma charakter odszkodowawczy, ale ponieważ ma kompensować korzyści, jakie uprawniony utracił przez śmierć poszkodowanego, jego zakres wyznaczają okoliczności prawnie relewantne dla ustalenia wysokości świadczenia alimentacyjnego (por. A. Śmieja (w:) System prawa prywatnego, t. 6, s. 727 i n.). Tak więc uprawniony do alimentacji może domagać się świadczenia renty przez czas prawdopodobnego trwania obowiązku alimentacyjnego, w wysokości obliczonej stosownie do potrzeb poszkodowanego oraz do możliwości zarobkowych i majątkowych zmarłego. Przepis art. 446 § 2 k.c. nie posługuje się określeniem "usprawiedliwione potrzeby", użytym przez ustawodawcę w art. 135 k.r.o., jednak przy ustalaniu renty odszkodowawczej należy uwzględnić właśnie wszelkie usprawiedliwione potrzeby uprawnionego, zważywszy na reguły określania zakresu obowiązku alimentacyjnego.

O wysokości renty uzupełniającej zasądzonej na podstawie art. 446 § 2 k.c. przesądzają potrzeby poszkodowanego oraz możliwości zarobkowe i majątkowe zmarłego. Roszczenie przewidziane w art. 446 § 2 k.c. ma charakter odszkodowawczy, a nie alimentacyjny, niemniej jednak jego przesłanki wyraźnie nawiązują do przesłanek obowiązku alimentacyjnego, gdyż roszczenie to powstaje w jego miejsce i w celu skompensowania uprawnionemu do alimentów tego, że utracił osobę, na której ten obowiązek wobec niego spoczywał i która go spełniała albo mogła być przymuszona do spełniania. Świadczenie renty ma trwać przez czas prawdopodobnego trwania obowiązku alimentacyjnego. Celem renty alimentacyjnej jest naprawienie szkody polegającej na tym, że uprawniony do alimentów nie może ich uzyskać wobec śmierci – por. Wyrok Sądu Apelacyjnego w Krakowie z dnia 18 czerwca 2019 r. I ACa 239/19.

Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy i odnosząc się do roszczeń powódek o rentę w pierwszej kolejności należało przede wszystkim odwołać się do wyliczeń biegłego w zakresie rolnictwa. Jak policzył biegły dochód miesięczny jaki zmarły osiągał z gospodarstwa wolnego w 2008 roku wynosił 1950,53 zł. Jeśli w tym czasie miał na utrzymaniu trzy córki i niepracującą żonę (5 osób), to na utrzymanie jednego członka rodziny przypadało około 390 zł (1950,53 zł/ 5 osób ze zmarłym, E. G. (2) matka zmarłego utrzymywała się z pobieranej emerytury). Kwotę tą należałoby jednak pomniejszyć mając na uwadze, że zmarły pokrywał pełne koszty utrzymania domu. Jak wynika z zaświadczenia KRUS z k. 1811 od 12.04.2009 roku powódki pobierały miesięczna rentę z KRUS wynoszącą od 30.09.2009 roku 252,77 zł i systematycznie zwiększaną. Zdaniem Sądu pobierana przez powódki renta KURS wyczerpywała w całości kwotę jaką zmarły byłby w stanie ponosić miesięczne koszty utrzymania powódek. W tym postępowaniu powódki nie wykazały natomiast by zmarły miał jeszcze inne źródła dochodu i był w stanie zarobić więcej oraz alimentować je kwotami wyższymi niż te wynikające z przyznanej renty KRUS.

Co do roszczeń L. G. -córki zmarłego, pełnoletniej w dacie śmierci ojca:

Sąd przyznał L. G. zadośćuczynienie na podstawie art. 446 § 4 k.c. w kwocie 100.000 zł oraz 20.000 zł odszkodowanie za pogorszenie sytuacji życiowej w oparciu o art. 446 § 3 k.c.

Ta córka zmarłego najmniej odczuła śmierć ojca również z uwagi na moment jej życia gdy doszło do tej straty. Była ona już wtedy pełnoletnia. Wsparcie emocjonalne ojca, gdy prowadziła już dorosłe życie, było jej mniej potrzebne niż dwóm młodszym i małoletnim wtedy siostrom.

Sąd przyznał powódce odszkodowanie za pogorszenie sytuacji życiowej w kwocie 20.000 zł, mając na uwadze fakt, że nie mogła ona podjąć studiów po śmierci ojca. Zmuszana została do szybszego usamodzielnienia się i podjęcia pracy zarobkowej. Gdyby ojciec żył na pewno pomógłby jej w finasowaniu dalszej edukacji kwotą nie większą niż 20.000 zł.

Odsetki ustawowe od przyznanych kwot zasądzono od dnia zamknięcia rozprawy tj. 3.11.2021 roku. W tej sprawie z uwagi na sporność samej odpowiedzialności pozwanego szpitala, która jak pokazało to postępowanie na początkowym etapie postępowania nie była tak klarowna, konieczne było uzupełnienie postępowania o zbadanie sytuacji sanitarno-epidemiologicznej u pozwanego Sąd uznał, że przyznanie odsetek z datą wcześniejszą jest nieuzasadnione. To dopiero Sąd na podstawie wniosków opinii uzupełniającej przesądził odpowiedzialność pozwanego Szpitala.

O kosztach orzeczono zgodnie z art. 100 kpc. Sąd przyznał adwokatowi z urzędu przyznanemu powódkom wynagrodzenie według stawek taryfowych z par 6 pkt 7 rozporządzenia Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, z uwagi na wszczęcie postępowania w 2014 roku, powiększone o VAT mając na uwadze wps ( 5 powódek * 7.200 zł + VAT= 5 *8.856 zł). Opłatę od pozwu od uwzględnionych żądań pozwu w wysokości 35.250 zł ściągnięto tylko od ubezpieczyciela, ponieważ szpital został zwolniony od opłat. Wydatki, na które złożyły się koszty opinii i kserokopii w kwocie 31.856,90 zł oraz 40% wynagrodzenia pełn. z urzędu powódek czyli 17.712 zł ( bo w takim zakresie powódki wygrały proces) jako wydatki nakazano ściągnąć od pozwanego ubezpieczyciela. Sąd zasądził też od pozwanych solidarnie na rzecz powódek H. K. i E. G. (1) kwoty po 2400 zł tytułem zastępstwa adwokackiego z wyboru, stosując stawki taryfowe proporcjonalnie do stopnia wygrania sprawy. Pozostałe koszty postępowania między stronami wzajemnie zniesiono.

SSO Zbigniew Krupa