Portal Orzeczeń Sądu Okręgowego w Nowy Sączu

UZASADNIENIE

wyroku z dnia 30 września 2020r.

Pozwem inicjującym przedmiotowe postępowanie powodowie R. W. (1) i P. W. (1) domagali się zasądzenia od pozwanych E. W. oraz od Skarbu Państwa reprezentowanego przez Prezesa Sądu Okręgowego w Tanowie, solidarnie na ich rzecz kwoty 3 miliony zł z ustawowymi odsetkami od dnia 11.09.2006 do dnia zapłaty oraz zasądzenia od pozwanych na rzecz powodów zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych (k.1-5).

Motywując swoje żądanie powodowie podnieśli, że R. W. (1) prowadziła działalność gospodarczą w zakresie wydobywania z własnego gruntu kruszywa naturalnego w oparciu o posiadaną dokumentację geologiczną i górniczą a także uzyskaną koncesję na wydobywanie kopaliny ze złoża. W 2000 roku A. i R. W. (1) otrzymali ofertę na wybudowanie linii technologicznej do sortowania kruszywa naturalnego na frakcje użytkowe. N. miała przyczynić się do znacznego poprawienia pozyskiwania kruszywa. Maszyny zostały nabyte w ratach. Zabezpieczeniem ich spłaty była hipoteka wpisana na gruntach stanowiących własność A. i R. W. (1). Niestety okazało się, że inwestycja w maszyny nie była trafna i powódka wraz z nieżyjącym obecnie mężem A. W. (1) popadli w zadłużenie względem firmy (...) - (...) sp. z o.o. z siedzibą w S.. Sprzedający, działający już jako wierzyciel, dysponując tytułem wykonawczym Sądu Rejonowego w Tarnowie z dnia 14 maja 2004 roku wystąpił do Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w Brzesku o wszczęcie i przeprowadzenie egzekucji z nieruchomości położonych w B., dla których założone były księgi wieczyste prowadzone przez Sąd Rejonowy w Brzesku Wydział Ksiąg Wieczystych o numerach (...), (...), (...), (...), (...). Postępowanie egzekucyjne zostało zarejestrowane pod sygnaturą Km (...). W związku z toczącym się postępowaniem egzekucyjnym doszło do zajęcia wskazanych wyżej nieruchomości przez Komornika przy Sądzie Rejonowym w Brzesku E. W.. Pismem z dnia 21 lipca 2004 roku dłużnicy zostali powiadomieni o przystąpieniu do opisu i oszacowania nieruchomości oraz o powołaniu biegłego w celu oszacowania wartości nieruchomości. Wycenę organ egzekucyjny zlecił biegłemu J. C. (1). Na opis i oszacowanie dłużnicy złożyli skargę do Sądu Rejonowego w Brzesku gdzie już na tym etapie postępowania podnosili, że dokonana wycena nie jest prawidłowa, zaś ustalona cena rażąco zaniżona względem rzeczywistej wartości jaką przedstawiały nieruchomości. Cena oszacowania wyniosła 205.111 zł. Cena wywoławcza w pierwszej licytacji ustalona została na kwotę 153.834 zł (3/4 wartości oszacowania). W ocenie powodów organ egzekucyjny bez rozeznania wskazał, że nieruchomość będąca przedmiotem egzekucji jest niezabudowana. Z oczywistych względów wartość mienia była zaniżona albowiem wycena żwirowni zupełnie pomijała fakt, że żwirownia była czynna i prowadziła regularną eksploatację złoża. Wycenie poddana została jedynie wartość samego gruntu o powierzchni 17, 99 ha. Wycena pomijała także wartość koncesji na wydobycie kruszywa. Biegły nie rozprawił się także z kwestią tego czy i dlaczego jako przedmiot wyceny uznaje samą nieruchomości a nie wartość przedsiębiorstwa, jako całości. W związku z wyznaczeniem pierwszego terminu licytacji dłużnicy złożyli skargę na te czynności Komornika do Sądu Rejonowego w Brzesku. Ponownie podnosili nieprawidłowości w wartości podanej przez biegłego, wnosząc o ponowne oszacowanie wartości nieruchomości. Skarga została orzeczeniem z dnia 26 kwietnia 2006 roku oddalona (sygn. akt: I Co 162/06). Orzeczenie to zostało zaskarżone do Sądu Okręgowego w Tarnowie, który postanowieniem z dnia 30 czerwca 2006 roku oddalił zażalenie dłużników (sygn. akt: I Cz 256/06). Jednocześnie w dniu 22 czerwca 2006 roku wierzyciel (...) sp. z o.o. wystąpiła do Komornika Sądowego w Brzesku o umorzenie egzekucji wobec zaspokojenia bezpośrednio przez dłużników. W dniu 4 sierpnia 2006 roku dłużnicy zwrócili się do Sądu Rejonowego o powołanie biegłego celem ponownej wyceny nieruchomości. Postanowieniem z dnia 10 sierpnia 2006 roku (sygn. akt: I Co (...)) ich skargę przekazano do właściwego Komornika celem rozpoznania. Kolejnym pismem z dnia 28 sierpnia 2006 roku skierowanym do Sądu Rejonowego w Brzesku dłużnicy wnieśli o umorzenie egzekucji ponownie wskazując na liczne nieprawidłowości w toku postępowania egzekucyjnego, nieprawidłowe i rażąco niesprawiedliwe ustalenia operatu szacunkowego. Pomimo tak licznych prób interwencji dłużników, zwrócenia uwagi zarówno Komornika jak i Sądu na problem nieprawidłowej wyceny postanowieniem z dnia 11 września 2006 roku Sąd Rejonowy w Brzesku przysądził własność działek w B. opisanych w treści tego postanowienia. Ostatecznie postępowanie egzekucyjne zostało zakończone w dniu 12 grudnia 2008 roku postanowieniem Komornika Sądowego. W związku z zainicjowanym przez dłużników postępowaniem przed Prokuraturą Rejonową w Tarnowie w sprawie 3Ds 1837/08, postanowieniem z dnia 23 stycznia 2009 roku zlecono Komisji Opiniującej przy (...) Stowarzyszeniu (...) w K. wydanie opinii, której przedmiotem była ocena prawidłowości sporządzonego operatu szacunkowego pod względem poprawności metodologicznej, staranności, właściwego odwzorowania rynku oraz zgodności treści i formy z obowiązującymi w dacie opracowań przepisami prawa oraz standardami zawodowymi. Przedmiotem opiniowania był operat szacunkowy sporządzony przez rzeczoznawcę majątkowego J. C. (1) a dotyczący działek obejmujących teren górniczy Z. I. w B.. Wnioski opinii Komisji stwierdzają, że autor operatu szacunkowego powołując się na określone pragmatyki, standardy winien je stosować, zaś popełnił liczne błędy przy sporządzaniu opinii. Komisja uznała, że przy procedurze wyceny doszło do naruszenia nie tylko standardów zawodowych, ale i uregulowań prawnych związanych metodyką wyceny, które miały wpływ na otrzymany wynik wyceny. Komisja uznała, że opiniowany operat nie może stanowić podstawy do określenia wartości rynkowej nieruchomości dla celu przeprowadzenia egzekucji z nieruchomości, gdyż zawiera błędy dyskwalifikujące, stanowiące odstępstwa od przepisów prawa i standardów zawodowych, mające istotny wpływ na odwzorowanie rynku i określoną wartość nieruchomości. Powyższe wskazuje, że postępowanie egzekucyjne w szczególności w części dotyczącej opisu i oszacowania nieruchomości dłużników nastąpiło z rażącym naruszeniem obowiązującego prawa. Organ egzekucyjny (a także i nadzorujący jego prace Sąd Rejonowy) wiedzieli starania dłużników o ustalenie prawidłowej wartości licytowanego mienia i wiedzieli, że nie budzi żadnych wątpliwości, że kwota wyceny została obliczona nieprawidłowo a wręcz rażąco została zaniżona. Pomimo tego organ egzekucyjny w żaden sposób nie podjął starań o zweryfikowanie treści opinii a także rozstrzygnięcie tak licznie zgłaszanych zarzutów przez dłużników. Istotną kwestią jest także to, że biegły sądowy J. C. (1) w 2005 roku sporządził operat szacunkowy określający wartość majątku przedsiębiorstwa (...) sp. z o.o. a to Ż. (...) we wsi B., gmina B., gdzie wycenił reputację firmy i znak firmowy, wartość pokładów złoża, wartość wydobycia na blisko 11 mln zł. Powodowie oparli swoje roszczenie na art. 23 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku o komornikach sądowych i egzekucji. Według powodów pozwana E. W., swoim działaniem podejmowanym w ramach funkcji Komornika Sądowego wyrządziła im szkodę majątkową. Czy to, bowiem na skutek celowego działania, czy to na skutek rażącego niedochowania elementarnych powinności związanych z prowadzeniem postępowania egzekucyjnego czy nawet doświadczeniem życiowym i zawodowym doszło do powstania szkody po stronie powodów. Wskazana przez powodów kwota jest wynikiem ich obliczeń jako nieprofesjonalistów. Zdaniem powodów spełnione zostały wszystkie przesłanki odpowiedzialności odszkodowawczej z cyt. art. 23 § 1. Zaistniało zdarzenie wyrządzające szkodę w postaci czynności komornika, który pomimo licznych wskazań dłużników nie zlecił wykonania albo aktualizacji wyceny albo też dokonania nowej przez innego biegłego. Nadto istnieje adekwatny związek przyczynowy pomiędzy szkodą a wskazanym wyżej zdarzeniem. Jednocześnie spełnione zostały również przesłanki dla dochodzenia kwoty odszkodowania od drugiego z pozwanych, a więc Skarbu Państwa, na zasadzie odpowiedzialności solidarnej. W dniu 20 listopada 2013 zmarł A. W. (1). Jego następcami prawnymi są R. W. (1) i syn P. W. (1). Roszczenie powodów może być skutecznie dochodzone albowiem powstanie szkody oraz roszczenie są bezpośrednim skutkiem przekroczenia przez Komornika Sądowego jak i biegłego sądowego uprawnień w związku z wykonywanymi obowiązkami zawodowymi. Przyjmując, że do powstania szkody doszło w dniu 11 września 2006 roku (termin przysadzenia własności działek) stwierdzić należy, że powództwo wytoczono w terminie, o którym mowa w art. 118 k.c. (10 lat). Powodowie posiadają także informacje o tym, że prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w Busku-Zdroju z dnia 06.02.2012, sygn. akt II K (...) (utrzymanym w mocy wyrokiem Sądu Okręgowego w Kielcach z dnia 19.03.2013 IX Ka (...)) pozwany Komornik Sądowy E. W. została skazana za umyślne przestępstwo z art. 231 §1 k.k. i w konsekwencji odwołana ze stanowiska Komornika Sądowego, co w bezpośredni sposób wskazuje na sposób działania pozwanej przy prowadzeniu postępowania egzekucyjnego oraz wysoce uprawdopodabnia, że miało ono charakter umyślny i wynikało z celowego działania. W przypadku potwierdzenia prawomocnej karalności pozwanego komornika za uzasadnione należy uznać rozważenie popełnienia przez nią przestępstwa również w przedmiotowym przypadku. Należy wówczas przyjąć, iż w takim wypadku roszczenie to ulega przedawnieniu z upływem terminu, o którym mowa w art. 442 ^{( 1 )}k.c. (20 lat).

Prezes Sądu Okręgowego w Tarnowie w odpowiedzi na pozew wniósł o oddalenie powództwa w całości i zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania wg norm przepisanych (k. 127).

Pozwana E. W. w odpowiedzi na pozew wniosła o oddalenie powództwa w całości i zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego wg norm przepisanych (k. 137-141).

Pozwana podniosła, że jedną z przesłanek roszczenia odszkodowawczego na podstawie art. 23 ustawy o komornikach sądowych i egzekucji jest szkoda, a jej brak wyłącza w ogóle odpowiedzialność komornika. Mając na uwadze ustalenia Sądu Rejonowego w Brzesku wyrażone w uzasadnieniu postanowienia o przybiciu z dnia 11.09.2006 r., sygn. akt l Co (...), w którym sąd podał, że rzeczoznawca majątkowy, który wykonał prywatną opinię na zlecenie powodów nie uwzględnił w operacie obciążeń hipotecznych nieruchomości na łączną kwotę 1 250 000,00 zł, nie zauważył, iż przedmiotem egzekucji były nieruchomości, a nie przedsiębiorstwo, wskutek czego biegły szacując wartość nieruchomości nie mógł uwzględnić wartości koncesji, łączna kwota należności głównej egzekwowanej w toku postępowania pod sygnaturą KM (...) i (...) wynosiła 160 000 zł czyli więcej niż cena wywoławcza wynosząca 153 834,00 zł wskutek czego bezcelowym było ustalanie kolejności w jakiej ma być przeprowadzony przetarg odnośnie zajętych nieruchomości dłużnika, przedmiotowe nieruchomości zostały zlicytowane za kwotę o 134% wyższą od ceny wywoławczej, przesłanka szkody nie wystąpiła, a zatem powództwo nie zasługuje na uwzględnienie. Zdaniem pozwanej w jej działaniu jako komornika nie wystąpiła też w niezgodność z prawem. Wszystkie czynności komornika podejmowane były w zgodzie z ustawą Kodeks postępowania cywilnego i podlegały nadzorowi właściwego Sądu Rejonowego. Żadna z decyzji podjętych przez komornika jako organ egzekucyjny nie została skutecznie zaskarżona. Zdaniem pozwanej powodowie nie mają też legitymacji procesowej jako następcy prawni A. W. (1), ponieważ nie wykazali, że są jego następcami prawnymi. Pozwana podniosła też zarzut przedawnienia roszczenia powodów na podstawie art. 442 ^{( 1)} k.c., gdyż upłynął okres 3 lat od dnia, w którym poszkodowani dowiedzieli się o szkodzie i osobie obowiązanej do jej naprawienia. Chwilą decydującą dla oceny kiedy powstała rzekoma szkoda stwierdzona w pozwie, jest data postanowienia Sądu Okręgowego w Tarnowie z dnia 29.12.2006 r., sygn. akt I Cz (...), którym oddalono zażalenie dłużników na postanowienie Sądu Rejonowego w Brzesku o przysądzeniu własności przedmiotowych działek. Bieg przedawnienia roszczenia na podstawie art. 23 ust. 2 ustawy o komornikach sądowych i egzekucji o odszkodowanie rozpoczął się najpóźniej w dniu 29.12.2006 r. Ponadto brak wpływu prawomocnego wyroku w sprawie II K (...) na niniejsze postępowanie, bo niniejsze powództwo nie dotyczy stanu faktycznego na gruncie którego zapadł ten wyrok.

Pismem z dnia 7.11.2016 roku (k. 156-160) powodowie podnieśli, że twierdzenie jakoby po ich stronie nie wystąpiła szkoda jest przedwczesne. W niniejszym postępowaniu chodzi właśnie między innymi o to, by poznać faktyczną wartość majątku zajętego powódce i jej zmarłemu mężowi. Nie zmienią tego twierdzenia Sądu Rejonowego wyartykułowane 10 lat temu jakoby np. prywatna opinia biegłego pomijała obciążenia hipoteczne. Dywagacje pozwanej na temat bezprawności działania komornika są całkowicie zbędne. Powodowie zarzucają pozwanemu komornikowi popełnienie przestępstwa, które konsumuje rozważania odnośnie bezprawności. Co do zarzutu przedawnienia to wg powodów roszczenie może być skutecznie dochodzone albowiem powstanie szkody oraz roszczenie są bezpośrednim skutkiem przekroczenia przez Komornika Sądowego jak i biegłego sądowego uprawnień w związku z wykonywanymi obowiązkami zawodowymi. Przyjmując, że do powstania szkody doszło w dniu 11 września 2006 roku (termin przysądzenia własności działek) stwierdzić należy, że powództwo wytoczono w terminie, o którym mowa w art. 442 ¹§1 k.c. (10 lat). Nie zmienia tego faktu zastrzeżenie uczynione we wspomnianym przepisie, iż termin ten wynosi trzy lata od dnia, w którym poszkodowany dowiedział się o szkodzie i osobie odpowiedzialnej do jej naprawienia. Sposób w jaki prowadzone był postępowanie przygotowawcze w sprawie m.in. „złożenia fałszywej opinii" oraz informacje i zapewnienia pochodzące od funkcjonariusza publicznego jakim była pozwana E. W. ugruntowały w powodach oraz ich poprzedniku prawnym A. W. (1) przekonanie, iż wyłącznie odpowiedzialnym za powstanie przedmiotowej szkody jest rzeczoznawca sporządzający operat w postępowaniu egzekucyjnym KM (...) a to J. C. (1). Po wieloletniej batalii w sprawie przestępstw popełnionych przez J. C. (1) powodowie powzięli wiedzę, że osobą odpowiedzialną za powstałą szkodę jest komornik E. W.. Miało to miejsce dopiero w 2014 roku. Osobno powodowie podkreślili, że w sprawie niniejszej należy zastosować 20-letnim terminem przedawnienia z art 442 ¹§2 k.c. albowiem zachowanie pozwanej E. W. wyczerpuje znamiona przestępstwa stypizowanego w art. 231§1k.k. Prowadząc postępowanie egzekucyjne KM (...) komornik E. W. nie dopełniła ciążących na niej obowiązków prawidłowego i rzetelnego opisania i oszacowania poddanych egzekucji nieruchomości, który to obowiązek wynika z art. 947 i 948 kpc oraz §135 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 9 marca 1968 r. w sprawie czynności komorników w ten sposób, iż nie podjęła działań przewidzianych prawem, które pozwoliłyby powołanemu do wyceny nieruchomości rzeczoznawcy majątkowemu wykonanie wyceny zgodnie z rzeczywistym stanem rzeczy a następnie w dniu 5 kwietnia 2005 dokonała opisu i oszacowania posługując się sfałszowanym operatem, w którym poprzez pominięcie faktu, iż nieruchomość stanowi działającą kopalnię kruszywa wraz maszynami, wagą, linią technologiczną, zasobami kruszywa itd. a w miejsce tego przyjęła, iż są to nieużytki. Dlatego doszło do drastycznego zaniżenia wartości nieruchomości, komornik działała tym na szkodę R. i A. W. (1). Wg powodów pozwana komornik nie pofatygowała się ani razu aby zapoznać się ze stanem nieruchomości. Pozwana nie zdawała sobie sprawy co jest przedmiotem opisu i oszacowania, gdzie nieruchomość ta jest położona etc. Pomimo to pozwana E. W. sporządziła protokół opisu i oszacowania w sposób niezgodny z faktycznym przebiegiem tej czynności - innymi słowy pozwana sfałszowała protokół opisu i oszacowania albowiem uczyniła w nim wzmiankę, iż w czynnościach uczestnika tylko ona i biegły z wyłączeniem stron i uczestników postępowania, podczas gdy w rzeczywistości obecni byli dłużnicy i biegły z wyłączeniem komornika a protokół nie został wówczas a to 5 kwietnia 2005 r. sporządzony w ogóle. Natomiast został sporządzony później, antydatowany i przesłany dłużnikom bez ich podpisów pocztą. Pozwana wbrew swojemu obowiązkowi nie była obecna przy opisie i oszacowaniu zaś obecny wówczas biegły bardzo zdawkowo i krótko dokonał pobieżnego oglądu nieruchomości, nie zapoznał się z przebiegiem jej granic ani na trwale z gruntem związanymi urządzeniami, okoliczności te później pominął zupełnie w swej opinii. Komornik prowadzący postępowanie egzekucyjne nie może zrezygnować z przeprowadzenia oględzin nieruchomości. Powinien też działać w oparciu o art. 947-948 kpc i par 131- 134 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 9 marca 1968 r. (Dz.U. 1968 nr 10 poz. 52 ) w sprawie czynności komorników. Czynności tam opisanych dokonuje komornik a nie rzeczoznawca. Ponadto pozwana E. W. nie zweryfikowała przedłożonego jej przez rzeczoznawcę J. C. (1) oszacowania nieruchomości. Pomimo licznych zastrzeżeń i monitów A. i R. W. (1) pozwana w dalszym ciągu zaniechała zapoznania się z przedmiotową nieruchomością choć wówczas mogła by powziąć wiedzę o rażących nieprawidłowościach operatu i zapobiec szkodliwym skutkom własnego uprzedniego zaniechania. W miejsce tego pozwana doprowadziła do pospiesznej sprzedaży nieruchomości „za grosze”, za ułamek jej wartości stanowiący zaledwie kilka procent jej rzeczywistej wartości, co stanowi o celowym działaniu komornika na niekorzyść dłużników postępowania egzekucyjnego i działaniu w wykonaniu z góry powziętego zamiaru sprzedaży nieruchomości po znacznie zaniżonej cenie. Nie jest to bowiem, w przypadku tego komornika, przypadek odosobniony. Zdaniem powodów także współpraca pozwanego komornika wraz z biegłym była bardzo trwała zatem należy rozpatrywać ich działania jako wspólne i podejmowane w porozumieniu. Potwierdza to wyrok skazujący Sądu Rejonowego w Busku. Sam operat zawierał wiele przekłamań. Biegły nie ujawnił m.in., iż nieruchomości określone i traktowane jako nieużytki rolne leżą na terenie udokumentowanego złoża pn. (...), jak i w niedalekim sąsiedztwie wielu innych złóż. Powodowie przedstawili też szereg zarzutów do opinii biegłego J. C.. Powodowie podkreślili, że H. N. nabywca nieruchomości oszacował prawdopodobne zasoby złoża i wycenił nabytą za 360.000 zł nieruchomość rolną, na 8 milionów zł, albowiem za taką właśnie cenę w sierpniu 2009 wystawił tą nieruchomość na sprzedaż na portalu ogłoszeniowym.

Pozwany SP - Prezes Sądu Okręgowego w Tarnowie zastępowany przez Prokuratorię Generalną SP w odpowiedzi na pozew wniósł o oddalenie powództwa w całości i zasądzenie od powodów na rzecz Skarbu Państwa Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa kosztów zastępstwa prawnego wg norm prawem przepisanych (k. 475-479).

SP podnosił przede wszystkim zarzut przedawnienia roszczenia powodów w stosunku do Skarbu Państwa. Podniesiono też zarzut przyczynienia się powódki i jej małżonka skutkujący koniecznością miarkowania szkody ze względu na zawinione niezłożenie opłaty od skargi na opis i oszacowanie zajętej nieruchomości. SP zaprzeczył zasadności roszczenia powodów, wskazując na brak prejudycjalnie stwierdzonej bezprawności działania pozwanego Skarbu Państwa Prezesa Sądu Okręgowego w Tarnowie, jak również czynności podejmowanych przez pozwanego komornika. Sąd w ramach nadzoru nad toczącym się postępowaniem egzekucyjnym wobec państwa W. nie popełnił żadnych uchybień procesowych, nie nastąpiło też rażące naruszenie obowiązujących przepisów prawa materialnego, które skutkowałby wyłącznie na tej podstawie przyjęciem odpowiedzialności Skarbu Państwa. W zakresie oceny związku przyczynowego uzasadniającego roszczenia powodów kluczowe znaczenie posiada zachowanie się dłużników w postępowaniu egzekucyjnym z nieruchomości prowadzonym przez Komornika przy Sądzie Rejonowym w Brzesku do momentu przeprowadzenia pierwszej licytacji. Pomiędzy datą opisu i oszacowania nieruchomości a datą pierwszej licytacji dłużnicy zainicjowali postępowanie przed Sądem Rejonowym w Brzesku skargą na opis i oszacowanie. Skarga posiadała braki, m.in. brak fiskalny, którego dłużnicy w terminie nie uiścili, dlatego sąd postanowieniem z dnia 12.07.2005r. oddalił wniosek dłużników o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu i skargę odrzucił. Zatem Komornik nie działał pochopnie, szybko, w sposób wskazujący, że jego celem było pominięcie słusznych praw dłużników w egzekucji. Dłużnicy byli w sposób prawidłowy powiadamiani o każdej czynności komornika oraz sądu, a także mieli czas i sposobność ku temu, aby wykorzystywać przysługujące im środki zaskarżenia czynności komornika. W momencie, gdy było jeszcze możliwe zapobieżenie licytacyjnej sprzedaży nieruchomości w oparciu o operat biegłego. Nie można stwierdzić dlaczego dłużnicy nie uiścili egzekwowanej kwoty bezpośrednio do Kancelarii Komornika, dlaczego nie spowodowali, jeżeli wywiązali się ze spłaty długu bezpośrednio u wierzyciela, aby ten cofnął wniosek egzekucyjny. Kontynuacja postępowania egzekucyjnego i podział sumy podważają wiarygodność ówczesnych twierdzeń dłużników o dokonaniu spłaty wierzyciela. Niezrozumiała jest również bezczynność dłużników, którzy nie brali udziału w najistotniejszych z punktu widzenia egzekucji czynnościach tj. opisie i oszacowaniu nieruchomości. Aktywność sądową dłużnicy podjęli dopiero po dokonaniu sprzedaży nieruchomości, gdy nie było możliwe odwrócenie jej skutków. Wskazać ponadto należy, że Skarb Państwa nie odpowiada za biegłych, którzy w zakresie wydawanych opinii są niezależni, a wykazanie przez powodów wadliwości wydanej opinii biegłego nie uzasadnia odpowiedzialności Skarbu Państwa lub komornika z tego tytułu, zatem brak jest w tym przedmiocie podstaw do odpowiedzialności Skarbu Państwa. Komornik zlecając biegłemu przeprowadzenie operatu działał w granicach prawa, a legalnym sposobem kwestionowania dokonanej wyceny, było złożenie przez Państwa W. skargi na powyższą czynność. Brak takiej skargi lub jej nieskuteczne złożenie nie powinno obciążać pozwanych. Wg SP wadliwym jest stanowisko powodów, iż wartość nieruchomości którą w znaczeniu procesowym pozwany kwestionuje jest szkodą powodów. Prowadzona egzekucja, nawet w przypadku uzyskania wyższej ceny z tytułu sprzedaży nieruchomości, nie zwiększyłaby stanu majątkowego powodów i ich poprzednika prawnego. Uzyskane środki w wysokości wierzytelności podlegających zaspokojeniu według reguł prawa egzekucyjnego, nie weszłyby do majątku powódki i jej małżonka. Prowadzona egzekucja nawet w przypadku uzyskania sum wyższych niż zrealizowane w toku egzekucji, prowadziłaby jedynie do zaspokojenia wierzycieli powódki i wierzycieli jej małżonka aż do spłaty wszelkich wymagalnych długów. Ponadto nieruchomości objęte egzekucją zostały sprzedane powyżej wartości oszacowania, a zatem kwestionowana wartość wyceny nie wpłynęła na wynik egzekucji, a brak oferentów, którzy byliby gotowi wylicytowane nieruchomości kupić za wyższą kwotę, nie może obciążać pozwanego. Twierdzenia o istnieniu orzeczeń karnych wiążących Sąd w niniejszej sprawie są nieuprawnione, bowiem wskazywane wyroki dotyczyły egzekucji prowadzonej na wobec innych dłużników niż powodowie.

Skoro powódka nadal prowadziła działalność wydobycia kruszywa na nieruchomości to prawidłowym było stwierdzenie biegłego, że wycenie podlega nieruchomość a nie przedsiębiorstwo dłużnika z jego uprawnieniami (np. koncesjami). Przedłożona do pozwu opinia dotyczy wyceny przedsiębiorstwa a nie jego wybranego aktywu i analiza porównawcza jest bezprzedmiotowa.

Sąd ustalił następujący stan faktyczny:

A. W. (1) posiadający doświadczanie w zakresie geologii pragnął otworzyć własną żwirownię, tym bardziej, że w rejonie K. prowadzono i planowano inwestycje budowlane dróg. W tym celu razem z żoną w latach 90-tych ubiegłego wieku dokonał zakupu szeregu dziełek ewidencyjnych w miejscowości B., m.in. dz. ewid (...) i (...) obj. KW (...), nr (...) obj. KW (...), nr (...), (...) i (...). KW (...), dz. ewid. 2530 obj. KW (...).834, dz. ewid nr (...), nr (...), nr 298, (...), (...), (...), (...), (...), (...), (...), (...), 1690, (...), (...), (...), (...). kw (...).

(dowód: zeznania świadka E. F. k. 659 00:05:35, zeznania świadka J. F. k. 660 00:18:26, zeznania świadka B. T. k. 660 00:29:14, zeznania świadka B. K. (1) k. 660-661 00:44:53, zeznania świadka M. K. k. 661 00:50:51, zeznania świadka B. K. (2) k.661/2 01:00:10, zeznania świadka M. S. (1) k. 661-662 01:10:36, zeznania świadka J. S. k. 662 01:16:36, zeznania świadka W. S. (1) k. 714-715 00:05:34, zeznania świadka M. S. (2) k. 715 00:17:33)

Żona A. W. (1) R. W. (1) zarejestrowała działalność gospodarczą : Zakład Produkcji (...). A. W. (1) zaczął przygotowywać dokumentację geologiczną na potrzeby uzyskania koncesji na wydobycie kruszywa, którą sporządzono we wrześniu 1999 roku. W tej dokumentacji złoża w zagłębiu pn Z. I. określono na 103.170 metrów sześciennych - 208.404 Mg.

(dowód: dokumentacja geologiczna k. 181-209)

Żwirownia ruszyła w 1999 roku m.in. na w/w działkach, lecz na początku wydobycie nie było duże. W 2001 roku A. W. (1) postanowił wyposażyć żwirownię w wydajniejsze maszyny, ponieważ rósł popyt na wydobywane w żwirowni kruszywo. Nawiązał współpracę z (...) sp. z o.o. w S. i zakupił na raty linię technologiczną. Producent obiecywał wysoką wydajność sprzedanej linii, ale szybko okazało się, że ta wydajność jest znacznie mniejsza od obiecywanej. Dochody żwirowni gwałtownie spadły. R. i A. W. (1) zaczęli mieć znaczne problemy finansowe, nie regulowali swoich zobowiązań w tym płatności rat za ową linię technologiczną.

W 2004 roku na terenach kopali istniały m.in. zbiornik wodny, droga dojazdowa z drogi wojewódzkiej, osadnik pulpy, plac składowy i manewrowy, waga samochodowa, fundamenty pod linię technologiczną oraz ruchomości tj. linia technologiczna do rozdrabniania kruszywa, kontenery i mobilne biuro dla obsługi żwirowni.

(dowód: zeznania świadka E. F. k. 659 00:05:35, zeznania świadka J. F. k. 660 00:18:26, zeznania świadka B. T. k. 660 00:29:14, zeznania świadka B. K. (1) k. 660-661 00:44:53, zeznania świadka M. K. k. 661 00:50:51, zeznania świadka B. K. (2) k.661/2 01:00:10, zeznania świadka M. S. (1) k. 661-662 01:10:36, zeznania świadka J. S. k. 662 01:16:36 zeznania świadka W. S. (1) k. 714-715 00:05:34, zeznania świadka M. S. (2) k. 715 00:17:33, częściowo zeznania powódki R. W. (1) k. 715-716 00:30:55, częściowo zeznania powoda P. W. (1) k. 716-717 01:03:23)

W lipcu 2004 roku przygotowano projekt zagospodarowania złoża (...), w którym zasoby przemysłowe w kat C1 określono na 675,45 tyś Mg. Decyzją z dnia 2.09.2004 roku udzielono R. W. (1) prowadzącej Zakład Produkcji (...) koncesji na wydobycie kruszywa naturalnego ze złoża Z. I. zlokalizowanego w miejscowości B. z terminem ważności do 31.12.2014 roku. Koncesję wydano na obszar o pow. 5,8 ha obejmujący dz. (...), 298, (...) oraz częściowo dz. (...), (...), (...), (...), 1690, (...), (...), (...), (...), (...), 2530, (...), które były jednocześnie obszarem i terenem górniczym Z. I..

Decyzją z dnia 13.01.2005 roku zatwierdzono plan rozruchu Zakładu (...) na okres ważności 31.01.2005-31.01.2010 r.

(dowód: dokumentacja geologiczna k. 210-230, decyzja z dnia 2.09.2004 z załącznikami k. 231-256 i k. 571-574, decyzja z dnia 13.01.2005 roku k. 257 z dokumentami z postępowania administracyjnego k. 258-298, decyzja z dnia 7.03.2005 k. 609-610)

W dniu 8.09.2003 roku w formie notarialnej (rep A 5194/2003) A. i R. W. (1) zakupili od spółki (...) sp. z o.o. w S. całą linię technologiczną do rozsortowania kruszywa składającą się ze stacji dozowania surowca, przesiewacza, myjki betonowej, dwuwałowej, odwadniacza kołowo-występowego, 5 przenośników taśmowych, kompletnych poliuratanowych podkładów sitowych, instalacji domywającej na dwa przesiewacze, konstrukcji wsporcza, zsuwni, instalacji wody technologicznej, układu zasilania i sterowania urządzeń, agregatu prądotwórczego za 1.250.000 zł na cele prowadzonej przez R. W. (2) działalności gospodarczej pod nazwą R. W. (1) Zakład Produkcji (...) z siedzibą w T.. Cena była płatna w 12 tarach. W zakresie ratalnej płatności ceny co do każdej raty A. i R. W. (1) poddali się egzekucji w myśl art. 777 par 1 pkt 4 kpc. A. i R. W. (2) ustanowili na nieruchomościach obj KW (...), (...), (...), (...) i (...) prowadzonych przez SR w Brzesku hipoteki zwykłe w kwotach po 250.000 zł co do każdej z nich, dla zabezpieczenia spłaty rat.

Sąd Rejonowy w Tarnowie postanowieniem z dnia 14.05.2004 roku do sygn. I Co 985/04 nadał klauzulę wykonalności aktowi notarialnemu z dnia 8.09.2003 roku rep A 5194/2003 sporządzonemu przed notariuszem J. W. w Kancelarii Spółki Cywilnej (...) w G. w części obejmującej zawarte w par 4 ust 1 h aktu notarialnego oświadczenie dłużników R. i A. W. (1) o poddaniu się egzekucji co do zobowiązania zapłaty na rzecz wierzyciela (...) sp. z o.o. w S. kwoty 40.000 zł z tytułu uiszczenia ósmej raty ceny zakupu linii technologicznej, a także w części obejmującej zawarte w par 4 ust 1 i aktu notarialnego oświadczenie dłużników R. i A. W. (1) o poddaniu się egzekucji co do zobowiązania zapłaty na rzecz wierzyciela (...) sp. z o.o. w S. kwoty 40.000 zł z tytułu uiszczenia dziewiątej raty ceny zakupu linii technologicznej. Zasądzono też od dłużników 621 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.

(dowód: kserokopia aktu notarialnego z dnia 8.09.2003 roku k. 481-491 i k. 731-742, postanowienie z dnia 14.05.2004 k. 492-493)

W dniu 7.06.2004 roku do Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w Brzesku E. W. wpłynął wniosek (...) sp. z o.o. w S. o wszczęcie postępowania egzekucyjnego na podstawie tytułu wykonawczego w postaci aktu notarialnego z dnia 8.09.2003 roku sporządzonego przed Notariuszem J. R. A (...) zaopatrzonego w klauzulę wykonalności przez Sąd Rejonowy w Tarnowie dnia 14.05.2004 roku. Wierzyciel wnioskował o wszczęcie egzekucji z ruchomości, rachunków bankowych, wierzytelności przysługujących dłużnikom tj. R. i A. W. (1) oraz będących ich własnością nieruchomości: obj. KW (...) tj. dz. ewid (...) o pow. 1,79 ha, obj KW (...) tj dz. ewid (...) o pow. 2,73 ha, obj. KW (...) tj dz. (...), (...) i (...) o pow. 3,66ha, obj KW (...) tj. dz. (...), (...), 298, (...), (...), (...), (...), (...), (...), (...),1690, (...), (...), (...), (...) o pow. 8,59 ha, obj. Kw (...) tj. dz. ewid 2530 o po 2,33 ha. Sprawę zarejestrowano do sygn. Km (...).

Pismem z dnia 7.06.2004 roku komornika – E. W. zawiadomiła A. i R. W. (1) o wszczęciu postępowania egzekucyjnego i skierowania egzekucji zgodnie z wnioskiem wierzyciela do ruchomości, nieruchomości, wierzytelności rachunku bankowego dłużników. Komornik zajął m.in. nieruchomości obj KW (...), (...), (...), (...) i (...) i oddał je w zarząd dłużnikom. Na podstawie zawiadomienia komornika z dnia 7.06.2004 roku w dziale III w/w kw wpisano ostrzeżenie o wszczęciu egzekucji z nieruchomości.

Pismem z dnia 18.06.2004 roku wierzyciel poinformował komornika E. W., że inny komornik sądowy rewiru II przy SR w Tarnowie prowadził egzekucję przeciwko dłużnikom R. i A. W. (1) na podstawie postanowienia SR w Tarnowie z dnia 16.04.2004 roku ds. I Co (...) skierowaną do ruchomości. Wierzyciel ograniczył wniosek egzekucyjny, domagając się prowadzenia egzekucji pod sygn. Km (...) tylko z nieruchomości.

Pismem z dnia 16.07.2004 roku wierzyciel wniósł o dokonanie przez komornika opisu i oszacowania nieruchomości.

Pismem z dnia 21.07.2004 roku komornik poinformował dłużników A. i R. W. (1), że przystępuje do opisu i oszacowania nieruchomości obj Kw (...), (...), (...), (...) i (...) i dołącza postanowienie o powołaniu biegłego w celu oszacowania nieruchomości. Informowano, że w dniu wyznaczonym w obwieszczeniu zostanie sporządzony przez organ egzekucyjny protokół opisu i oszacowania w/w nieruchomości. Postanowieniem z dnia 21.07.2004 roku komornik postanowił o powołaniu biegłego J. C. (1) rzeczoznawcy majątkowego do oszacowania nieruchomości obj Kw (...), (...), (...), (...) i (...). Postanowieniem z tej samej daty przystąpił do opisu i oszacowania w/w nieruchomości. Termin opisu i oszacowania wyznaczono na 22.09.2004r na godz. 13 w miejscu położenia nieruchomości.

W protokole z dnia 23.07.2004 roku podpisanym przez komornika wpisano, że na podstawie wypisu z rejestru gruntów ustalono, że dłużnicy posiadają nieruchomości obj. KW (...) o pow. 1,59ha, obj. Kw (...) o pow. 0,5300ha, obj. Kw (...) o pow. 1,69 ha i obj. KW (...) o pow. 10 ha.

Pismem z dnia 3.09.2004 roku wierzyciel informował komornika, że w dniu 23.08.2004 roku dłużnicy dokonali wpłaty na jego rachunek kwoty 200.000 zł. W związku z tym pismem i wnioskiem wierzyciela postanowieniem z dnia 14.09.2004 roku na podstawie art. 820 kpc komornik zawiesił postępowanie egzekucyjne.

Pismem z dnia 25.10.2004 roku wierzyciel wniósł o podjęcie zawieszonego postępowania, twierdząc, że nie otrzymał od dłużnika żadnych należności na poczet należności dochodzonych w postępowaniu Km (...).

Zarządzeniem z dnia 3.11.2004 roku komornik sądowy E. W. dołączyła do sprawy Km (...) sprawę o sygn. Km (...) z wniosku wierzyciela (...) sp. z o.o. w S. o egzekucję wierzytelności głównej 80.000 zł na podstawie tytułu wykonawczego w postaci aktu notarialnego z dnia 8.09.2003 roku sporządzonego przed Notariuszem J. R. A (...) zaopatrzonego w klauzulę wykonalności przez Sąd Rejonowy w Tarnowie dnia 6.09.2004 roku do sygn. I Co (...).

Wnioskiem z dnia 25.10.2004 roku wierzyciel wniósł o połączenie egzekucji prowadzonej z nieruchomości ds. Km (...) i (...) z egzekucją prowadzoną przez komornika w T. ds. II Km 2377/07 z ruchomości tj. linii do przeróbki kruszywa, ze względu na zwiększenie efektywności licytacji i przyspieszenia sprzedaży całości urządzeń z nieruchomością jako atrakcyjniejszych dla ewentualnego nabywcy. Wierzytelność w tym postępowaniu wierzyciela (...) sp. z o.o. w S. wobec dłużników wynosiła 810.000 zł samej należności głównej.

Postanowieniem z dnia 18.11.2004 roku komornik przystąpił do opisu i oszacowania nieruchomości obj. Kw (...), (...), (...), (...) i (...). Termin opisu i oszacowania wyznaczono na 27.12.2004r na godz. 10 w miejscu położenia nieruchomości.

W protokole z dnia 27.12.2004 roku podpisanym przez komornika, J. C. wpisano, że na podstawie wezwań stawili się J. C. (1), dłużnik osobiście, za wierzyciela-brak. Przystąpiono do opisu i oszacowania nieruchomości obj. KW (...), (...), (...), (...) i (...). Komornik zapisał, że nieruchomości stanowią żwirowisko, las, tereny żwironośne w trakcie poeksploatacyjnym i eksploatacyjnym. Zobowiązano biegłego do doręczenia elaboratu w terminie 1 miesiąca o czym poinformowano dłużnika. Czynność trwała od 10 do 11.45. Na protokole znajduje się też podpis A. W..

Pismem z dnia 3.02.2005 roku komornik zwracał się do UM w B. o pilne przesłanie kserokopii koncesji dot. wydobycia naturalnego kruszywa niezbędnej do oszacowania nieruchomości w miejscowości B.. Pismo komornika przekazano Wojewodzie (...). Koncesję z 2.09.2004 i z dnia 7.03.2005 roku dłużnicy przedłożyli dopiero w marcu 2005 roku.

Pismem z dnia 5.04.2005 roku komornik przesłał dłużnikom protokół dokonanego opisu i oszacowania nieruchomości informując, że w terminie miesiąca zostanie wyznaczony I termin licytacji. Korespondencję tą dłużnicy odebrali 7.04.2005 roku.

W protokole opisu i oszacowania nieruchomości z dnia 5.04.2005 roku komornik informował, że ukończył opis i oszacowanie nieruchomości opisanej jako działki w B. obj. KW (...) tj. dz. ewid. (...) i (...), obj. KW (...) tj. dz. ewid. (...), obj. KW (...) tj. dz. (...), (...) i (...), obj. Kw (...) tj. dz. ewid. 2530 i obj. KW (...). Przy rozpoczęciu protokołu opisu i oszacowania obecni byli komornik i biegły J. C. (1). Innych osób nie było. (...) poł. w B. miały powierzchnię łączną 17,99 ha i nie były zabudowane. Integralną częścią tego protokołu był operat szacunkowy J. C..

W operacie szacunkowym J. C. (1) dotyczącym nieruchomości gruntowych o łącznej pow. 17,99 ha w wskazano, że obejmują one w części teren górniczy Z. I. w B. o pow. 5,80 ha ( dotyczyło to dz. ewid. nr działki (...)) oraz częściowo dz. 2966, 6718, 1687, 1688, 1690, 1693, 2527, 2528/1, 2528/2, 2529, 2530 i 2531/1, z których to działek utworzono obszar górniczy Z. I. i działki rolne niewymienione w przedłożonej koncesji położone w terenach przyległych tj. dz. 1675,1691, 1683, 1686, 6756, 1692, 3601, 3602. Łączną wartość tych działek biegły wycenił na 205.111 zł. Biegły przyjął, że zakres wyceny nieruchomości obejmuje teren górniczy złóż kruszywa naturalnego i tereny rolne, a posiadana koncesja na wydobycie kruszywa naturalnego ze złoża Z. I. zlokalizowanego w B. dla Zakładu Produkcji (...) nie może być przedmiotem obrotu rynkowego wraz ze zbywanymi nieruchomościami, zbycie zajętych nieruchomości powoduje wygaśnięcie koncesji. Biegły wskazał, że teren na powierzchni 58 036,63 m.kw. stanowi tereny górnicze, czynną eksploatacyjnie żwirownię. Jako obszar górniczy ze zbadanymi zasobami kruszywa wg koncesji był dokładnie określony. Biegły opisał, że nieruchomości w tym z obszaru górniczego zlokalizowane są w terenach północnych wsi B. i są to tereny, które przed uznaniem za obszar górniczy stanowiły łąki, grunty orne o niskich klasach bonitacyjnych V i VI. Obszar terenów granicą północną zamykał kompleks leśny. Dojazd i komunikacja drogami utwardzonymi i gruntowymi. Odległość od siedziby gminy około 5 km od T. około 35 km. Do terenu żwirowni Z. I. doprowadzona była linia energetyczna. Jak wynika z dokumentacji geologicznej złoża „udokumentowane złoże leży w obrębie Z., jednostki geologicznej będącej rowem tektonicznym”. Występują w pokładach żwiry posypane pisakiem tworzące tarasy w obrębie rzeki. Nakład złoża budują gleby, pisaki drobnoziarniste silnie zapylone, pyły piaszczyste i gliniaste oraz gliny pylaste. Bezpośrednio pod nakładem występuje seria złożowa o zróżnicowanym pod względem uziarnienia profilu pionowym. Biegły opisał też zasoby (...) wg koncesji. Zasoby geologiczne, przemysłowe na dzień uprawomocnienia koncesji wynosiły 348.241 metrów sześciennych tj 675,45 tyś Mg. Biegły zaznaczył, że koncesję wydano na 10 lat, a eksploatacja złoża odbywała się metodą odkrywkową, systemem mechanicznym ścianowo-zbierakowym, znad i spod lustra wody, bez odwadniania złoża. Biegły uznał, że w przypadku sprzedaży licytacyjnej koncesje wygasną i będą bezprzedmiotowe dla nowych nabywców, więc wszelkie zasoby mineralne pod gruntem są własnością Skarbu Państwa i nie mogą być przedmiotem wyceny na rzecz właściciela gruntu. Biegły podał, że nieruchomości obj. KW (...), (...), (...) i (...) nie stanowią całego obszaru będącego w posiadaniu A. i R. W. (1), jest to teren znacznie większy i objęty innymi kw, których nie dotyczy zajęcie komornicze. Jednak zajęte nieruchomości jako takie nie mogą stanowić w tym przypadku samodzielnego terenu wydobywczego. W związku z powyższym biegły przyjął do obliczeń metodę porównawczą dla gruntów rolnych i innych, które były nabywane na tworzenie żwirowni lub ich powiększenie, bez brania pod uwagę istniejących zasobów geologicznych, które stanowiły własność SP. Urządzenia zorganizowanej w kopalni żwirowni należące do dłużników nie były przedmiotem zajęcia i wyceny ich wartości.

J. C. (1) w toku sprawy 3 ds. (...) podał, że był w terenie, widział nieruchomość objętą wyceną. Razem z nim byli komornik i pan W.. Biegły widział, że działki stanowią jeden obiekt i w większości należały do żwirowni. Wg biegłego w terenie nie było żadnych budowli i urządzeń trawle związanych z gruntem. Bynajmniej tak mu wskazał właściciel. Pan W. nie pokazywał mu koncesji, nie chciał z nim rozmawiać. Pan W. był wielokrotnie zobowiązywany do dostarczenia dokumentacji, ale zaczął się od tego uchylać i nic biegłemu nie przekazał. Biegły wyceniał według zlecenia poszczególne działki, a nie całą żwirownię.

Dnia 14.04.2005 roku wpłynęła do SR w Brzesku skarga dłużników z dnia 11.04.2005 roku na opis i oszacowanie nieruchomości obj. KW (...), (...), (...), (...) i (...), zarejestrowana ds. I Co (...). Dłużnicy zarzucili, że operat szacunkowy oparto na błędnych podstawach formalnych i merytoryczno-prawnych. Pominięto istotne składniki wycenianej nieruchomości tj. dokumentację geologiczną złoża kruszywa naturalnego pn. N. obejmującą granicami udokumentowanego złoża i dokumentację geologiczną złoża kruszywa naturalnego w kat C2 pn. Z. I. opracowaną przez dłużników i stanowiącą pierwszy etap eksploatacji zasobów kruszywa zalegającego w ternie górniczym. Pominięto też dodatek do dokumentacji geologicznej uproszczonej w kat C2 pn. Z. I. oraz nowy utworzony w 2004 roku teren górniczy o pow. 5,8 ha pn. Z. I.. Według dłużników nieuwzględnienie tej dokumentacji spowodowało, że ustalenia biegłego rzeczoznawcy były dowolne i oderwane od rzeczywistej wartości tych nieruchomości. Wg dłużników wartość sporządzonej dokumentacji geologicznej i kosztownych badań geologicznych stanowiły składowe wartości wycenianych nieruchomości, a biegły nie uwzględnił w wycenie posiadanej przez nich koncesji na wydobycie kruszywa. Dłużnicy wskazali, że na w/w nieruchomościach znajdował się zbiornik wodny, droga dojazdowa z drogi wojewódzkiej, pokrycie nieruchomości lasem mieszanym, dobrze funkcjonujący Zakład (...), zbiornik wody technologicznej i osadnik pulpy, plac składowy i manewrowy. Pismem z dnia 4.05.2005 roku dłużników solidarnie wezwano do uzupełnienia braków skargi przez uiszczenie opłaty od skargi w kwocie 50 zł, oznaczenie wartości przedmiotu zaskarżenia i podania czy wnoszą o uchylnie zaskarżonej czynności czy jej weryfikację, przedłożenie 1 odpisu skargi. Pismo to dłużnicy odebrali 10.05.2005 roku. Postanowieniem z dnia 12.07.2005 roku ds. I Co (...) Sąd Rejonowy w Brzesku oddalił wniosek dłużników o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków skargi i odrzucił skargę na czynności komornika polegająca na opisie i oszacowaniu nieruchomości z powodu nieuiszczenia opłaty od skargi. Sąd uznał, że dłużniczka ponosi pełną winę za niezachowanie terminu do uzupełnienia braku fiskalnego skargi. Po powrocie z K. dłużniczka miała wystarczająco dużo czasu na uzupełnienie braku. Dłużniczka powoływała się na niemożność uzupełnienia braku przez A. W. (1) z uwagi na jego nieuleczalną chorobę, przyjmowane leki i przeziębienie. Tych twierdzeń Sąd jednak nie podzielił, uznając je za fikcję. Postanowienie to zostało przez dłużników zaskarżone, lecz postanowieniem z dnia 22.02.2006 roku Sąd Okręgowy w Tarnowie do sygn. I Cz 33/06 oddalił zażalenie, podzielając stanowisko Sądu Rejonowego.

Po zwrocie akt komornik sądowy wyznaczył I termin licytacji nieruchomości obj. KW (...), (...), (...), (...) i (...) w sprawie Km (...) na 18.04.2006 roku na godz. 10.00. Cenę wywoławczą, co do wszystkich nieruchomości obj. w/w księgami wieczystymi ustalono na 153.834 zł jako ¾ oszacowanej wartości tj. 205.111 zł. Obwieszczenie o licytacji doręczono dłużnikom w dniu 15.03.2006 roku. Obwieszczenie o licytacji zamieszczono Gazecie (...) w dniu 14.03.2006 roku.

Na postanowienie o wyznaczaniu I terminu licytacji dłużnicy wnieśli zażalenie do SR w Brzesku zarejestrowane do sygn. I Co 162/06, podnosząc że termin licytacji ustalono w oparciu o operat opracowany na podstawie błędnych danych merytoryczno-prawnych, bo biegły nie uwzględnił faktycznych funkcji i cech wycenionego gruntu, przyjmując, że jest to grunt rolny, gdy licytacja dotyczyła gruntów z udokumentowanym złożem kruszywa naturalnego. W toku tego postępowania przedłożyli prywatną ekspertyzę opracowaną przez P. W. (2) w dniu 3.04.2000 roku, który nieruchomości obj. KW (...), (...) i (...) oszacował na 449.656 zł, uwzględniając, że częściowo znajdują się na terenach upraw rolnych a częściowo na udokumentowanym złożu kruszywa naturalnego. Ich skargę oddalono, uznając, że komornik zachował termin 1 miesiąca do wyznaczenia I licytacji od uprawomocnienia się opisu i oszacowania, w związku z prawomocnym odrzuceniem skargi w sprawie opisu i oszacowania rozpoznanych ds. I Co (...). SR zaznaczył, że w chwili obecnej dłużnicy nie mogą już kwestionować wyceny nieruchomości, bo postanowienie o opisie i oszacowaniu stało się prawomocne. Postanowienie Sądu Rejonowego w Brzesku ds. I Co 162/06 z dnia 26.04.2006 roku zostało utrzymane w mocy postanowieniem Sądu Okręgowego w Tarnowie ds. I Cz 256/06 z dnia 30.06.2006 roku. SO podkreślił, że podstawą skargi dłużników na obwieszczenie licytacji były wyłącznie zarzuty stawiane komornikowi dotyczące opisu i oszacowania nieruchomości, a nie można na każdym etapie postępowania egzekucyjnego kwestionować czynności dokonanych w poprzednich fazach postępowania. Opis i oszacowanie stanowiły osobne stadium egzekucji i podnoszenie znowu zarzutów dotyczących tego stadium jest spóźnione.

W dniu 18.04.2006 roku odbyła się I licytacja nieruchomości własności dłużników. Do licytacji przystąpiło 4 oferentów. Licytacja doszła do skutku, ponieważ jeden z licytantów H. N. zaoferował najwyższą cenę 360.000 zł. Komornik zamknął przetarg.

Wnioskiem z dnia 22.06.2006 roku wierzyciel wniósł o umorzenie w całości postępowania egzekucyjnego wobec zaspokojenia egzekwowanego roszczenia przez dłużników bezpośrednio wierzycielowi. Wniosek wierzyciela zwrócono jako obarczony brakami formalnymi. Dłużnicy również wnieśli o umorzenie postępowania egzekucyjnego z uwagi na spłatę należności, a następnie skargę na czynności komornika, który nie umorzył postępowania egzekucyjnego. Tą skargę odrzucono postanowieniem z dnia 16.04.2007 roku ds. I Co (...), jako niedopuszczalną, skoro bezczynność komornika kontroluje w ramach nadzoru prezes SO. Sąd dodał, że zapłata długu po zamknięciu przetargu, choć nie nastąpiło przybicie, nie może skutkować umorzeniem postępowania egzekucyjnego. Uiszczona przez dłużników dobrowolnie kwota po zamknięciu przetargu zostanie rozliczona na poczet ich zadłużenia.

Pismem z dnia 4.08.2006 roku dłużnicy złożyli wniosek o powołanie biegłego w celu ponownego sporządzenia opisu i oszacowania zajętych nieruchomości w B. oraz skargę na czynności komornika, a to zaniechanie nieudzielenia dłużnikowi obecnemu na licytacji pouczeń oraz odstąpienia od licytacji każdej z nieruchomości z osobna. Złożyli też wniosek o umorzenie egzekucji. Postanowieniem z dnia 10.08.2006 roku SR w Brzesku ds. I Co 299/04 odrzucił skargę na czynności komornika tj. zaniechanie nieudzielenia dłużnikowi obecnemu na licytacji pouczeń oraz odstąpienia od licytacji każdej z nieruchomości z osobna jako spóźnioną. Wnioski dłużników o powołanie nowego biegłego i umorzenie egzekucji przekazano właściwemu komornikowi.

Postanowieniem z dnia 11.09.2006 roku ds. I Co 299/04 Sąd Rejonowy w Brzesku przybił na rzecz H. N. własność położonych w B. dz. ewid. (...) i (...) obj. KW (...), nr (...) obj. KW (...), nr (...), (...) i (...). KW (...), 2530 obj. KW (...).834, nr (...), nr (...), nr 298, (...), (...), (...), (...), (...), (...), (...), (...), 1690, (...), (...), (...), (...). Kw. (...) będących przedmiotem przetargu w dniu 18.04.2006 za cenę 360.000 zł. Sąd uznał, że podstawą do udzielenia przybicia nie mogła być okoliczność dobrowolnego zapłacenia długu przez dłużników bezpośrednio wierzycielowi, a to z uwagi na treść art. 981 kpc, który przewiduje możliwość umorzenia egzekucji na skutek zaspokojenia wierzyciela ale tylko do chwili zamknięcia przetargu, a zapłata dłużników miała miejsce po tej dacie. Sąd uznał też, że na bieg postępowania egzekucyjnego nie ma wpływu prowadzenie postępowania karnego przeciwko biegłemu. W toku sprawy wypowiadał się licytant H. N. podkreślając, że próba sprzedaży każdej z działek po kolei nie będzie miała znaczenia, nie miałoby to sensu gospodarczego z uwagi na uwarunkowania eksploatacji kruszywa. Postanowienie to zaskarżyli dłużnicy, lecz postanowieniem Sądu Okręgowego w Tarnowie z dnia 29.12.2006 ds. I CZ (...) ich zażalenie oddalono. SO ponownie podkreślił, że kwestia oszacowania zajętych nieruchomości nie może być na tym etapie postępowania egzekucyjnego uwzględniona, z uwagi na stadialność tego postępowania i zamknięcia stadium opisu i oszacowania w sposób prawomocny.

Postanowieniem z dnia 30.03.2007 roku ds. I Co 299/04 Sąd Rejonowy w Brzesku przysądził na rzecz H. N. własność położonych w B. dz. ewid. (...) i (...) obj. KW (...), nr (...) obj. KW (...), nr (...), (...) i (...). KW (...), 2530 obj. KW (...).834, nr (...), nr (...), nr 298, (...), (...), (...), (...), (...), (...), (...), (...), 1690, (...), (...), (...), (...). kw (...) będących przedmiotem przetargu w dniu 18.04.2006 za cenę 360.000 zł, która została w całości zapłacona. To postanowienie zaskarżyli dłużnicy, po raz kolejny podnosząc m.in. zaniżenie wartości nieruchomości, lecz zostało ono oddalone postanowieniem Sądu Okręgowego w Tarnowie z dnia 22.06.2007 ds. I CZ 202/07. SO znowu podkreślił, że na tym etapie postępowania nie mogą być badane czynności egzekucyjne komornika sprzed przybicia.

Postanowieniem z dnia 3.09.2008 roku ds. I Co 299/04 Sąd Rejonowy w Brzesku sporządził plan podziału sumy 360.000 zł uzyskanej ze sprzedaży na licytacji w/w nieruchomości. Uczestnikom planu podziału wypłacono: SP-SR w Brzesku 3920 zł z tytułu kosztów egzekucyjnych, V.- (...) sp. z o.o. koszty egzekucyjne w sprawie Km (...) w kwocie 1.075,85 zł, V.- (...) sp. z o.o. koszty egzekucyjne w sprawie Km (...) w kwocie 1800 zł i sądowe w kwocie 621 zł, V.- (...) sp. z o.o. 352.583,15 należności zabezpieczonej hipotecznie.

Postanowieniem z dnia 12.12.2008 komornik stwierdził zakończenie postępowania egzekucyjnego w sprawie Km (...) i (...). Na czynność tą skargę wnieśli dłużnicy. Sąd Rejonowy w Brzesku postanowieniem z dnia 17.04.2009 do sygn. I Co 572/08 oddalił ich skargę, zaznaczając, że prawomocnymi postanowieniami SR w Brzesku z dnia 11.09.2006, 30.03.2007 i 3.09.2008 dokonano przybicia własności na rzecz licytanta H. N. zajętych nieruchomości, następnie przysądzenia ich własności, a wreszcie sporządzono plan podziału sumy uzyskanej ze sprzedaży. Sporządzenie planu podziału i zaspokojenie wierzyciela doprowadziło do zakończenia postępowania egzekucyjnego. Komornik w zaskarżonym postanowieniu tylko potwierdził tą okoliczność. Zażalenie dłużników na to postanowienie oddalił SO w Tarnowie postanowieniem z dnia 22.09.2009 roku ds. I Cz (...).

(dowód: zawiadomienie o wszczęciu egzekucji k. 14, postanowienie o przystąpieniu do opisu i oszacowania k. 15, obwieszczenie o przystąpieniu do opisu i oszacowania k. 16, postanowienie o powołaniu biegłego rzeczoznawcy k. 17, protokół opisu i oszacowania nieruchomości k. 18-19, wniosek o umorzenie egzekucji k. 20-21, postanowienie z dnia 10.08.2006 roku ds. I Co 299/04 k. 22-23, pismo dłużników z dnia 28.08.2006 ds. I Co 299/04 k. 24-27, postanowienie z dnia 11.09.2006 I Co 299/04 k. 28-30, postanowienie SO w Tarnowie z dnia 29.12.2006 roku I CZ 430/06 k. 31-34, postanowienie SO w Tarnowie z dnia 22.06.2007 roku I CZ 202/07 k. 35-43, obwieszczenia o licytacji w Gazecie (...) k. 165, obwieszczenia o licytacji z dnia 13.03.2006 roku k. 166, protokół przesłuchania J. C. (1) ds. 3 Ds. 1837/08/spc k. 167-168, protokół opisu i oszacowania nieruchomości k. 169, odpowiedź licytanta k. 177-178, zawiadomienie o wszczęciu postępowania egzekucyjnego k. 493, protokół z dnia 27.12.2004 roku k. 494 -495, protokół z licytacji k. 496 i k. 505-506, zapiski dotyczące wadium k. 497, pismo komornika o zajęciu wierzytelności ds. II Km 1277/04 k. 498-500, zajęcia wierzytelności w innych postęp. egzekucyjnych k. 501-504 i k. 507, postanowienie o przybiciu na własność z dnia 11.09.2006 k. 508-512, postanowienie z dnia 3.09.2008 roku dotyczące planu podziału sumy 360.000 zł k. 514-517, protokół rozprawy z dnia 12.07.2005 roku ds. I Co 195/05 k. 517 a-521, postanowienie z dnia 30.03.2007 roku k. 522, skarga dłużnika z dnia 11.04.2005 k. 523-524, pismo SR z dnia 4.05.2004 roku k. 525, postanowienie z dnia 12.07.2005 k.526-530, postanowienie z dnia 12.10.2005 roku k. 531-532, postanowienie z dnia 22.02.2006 roku k. 533-537, operat J. C. ds. Km (...) k. 538-570, zeznania pozwanej E. W. k. 717 01:36:41, dokumenty w aktach Km (...), aktach Km (...), aktach I Co 195/05, w aktach I Co 162/06)

Przeciwko A. i R. W. (1) od 2002 roku do 2013 roku toczyło się wiele innych postępowań egzekucyjnych z wniosku różnych wierzycieli. Do zapłaty na dzień 23.05.2017 roku pozostawało 1.312.357,70 zł i 1.477.565,03 zł

(dowód: zestawienia listy egzekucji k. 679-687)

A. i R. W. (1) zgłosili do Prokuratury zawiadomienie o możliwości popełnienia przez J. C. (1) przestępstwa, polegającego na zaniżeniu wartości należących do nich nieruchomości, podczas szacowania ich na potrzeby postępowania egzekucyjnego. Prokuratura Rejonowa w Tarnowie zleciła (...) Stowarzyszeniu (...) opinię co do sprawdzenia prawidłowości sporządzenia operatu szacunkowego przez J. C. (1) do sprawy KM (...). Biegli stwierdzili, że opiniowany operat nie może stanowić podstawy do określenia wartości rynkowej nieruchomości dla celów prowadzenia egzekucji z nieruchomości, gdyż zawiera błędy dyskwalifikujące, stanowiące odstępstwa od przepisów prawa i standardów zawodowych, mające istotny wpływ na odwzorowanie rynku i określoną wartość nieruchomości. Podejście porównawcze zastosowane przez biegłego nie uwzględniało wszystkich części składowych przedmiotowej nieruchomości. Dokonana przez biegłego wycena nie uwzględnia w pełni wartości nieruchomości. Autor nie uwzględnił zarówno części złoża kopaliny, nie uwzględnił wpływu na wartość nieruchomości koncesji i nie uwzględnił wartości urządzeń i budowli na trwałe związanych z gruntem (drogi dojazdowe, waga samochodowa, place utwardzone).

(dowód: opinia (...) Stowarzyszenia (...) z 15.04.2009 r. k. 44-63)

W dniu 18.10.2010 roku nieruchomości obj. KW (...), (...), (...), (...) i (...) od spadkobierców H. N. zakupił T. O., który w okresie październik-listopad 2010 roku prowadził wydobycie kruszywa na dz. ewid. (...), (...), (...), (...), (...), (...), (...), 2530 bez koncesji. Naliczono mu za to decyzją z dnia 11.02.2014 roku opłatę eksploatacyjną w kwocie 1.988.544 zł za wydobycie 51.785 Mg. T. O. popadł w długi w toku postępowania egzekucyjnego zajęto i zlicytowane należne do niego działki.

Postanowieniem z dnia 21.09.2011 roku ds. I Co 123/11 Sąd Rejonowy w Brzesku przybił na rzecz W. G. własność położonej w B. dz. ewid 298 obj KW (...) za 7.780,50 zł. Tym samym postanowieniem Sąd Rejonowy w Brzesku przybił na rzecz P. D. własność położonej w B. dz. ewid. (...). KW (...) za 42.864,75 zł. Tym samym postanowieniem z Sąd Rejonowy w Brzesku przybił na rzecz W. G. własność położonej w B. dz. ewid. (...). KW (...) za 13.765,50 zł. Tym samym postanowieniem Sąd Rejonowy w Brzesku przybił na rzecz W. G. własność położonej w B. dz. ewid. (...). KW (...) za 17.360,25 zł. Tym samym postanowieniem Sąd Rejonowy w Brzesku przybił na rzecz W. G. własność położonej w B. dz. ewid. (...). KW (...) za 8.379 zł. Tym samym postanowieniem Sąd Rejonowy w Brzesku przybił na rzecz W. G. własność położonej w B. dz. ewid. (...). KW (...) za 7.614 zł. Tym samym postanowieniem Sąd Rejonowy w Brzesku przybił na rzecz W. G. własność położonej w B. dz. ewid. (...). KW (...) za 9.576 zł. Tym samym postanowieniem Sąd Rejonowy w Brzesku przybił na rzecz W. G. własność położonej w B. dz. ewid. (...). KW (...) za 17.826 zł. Tym samym postanowieniem Sąd Rejonowy w Brzesku przybił na rzecz W. G. własność położonej w B. dz. ewid. (...). KW (...) za 22.281,75 zł. Tym samym postanowieniem Sąd Rejonowy w Brzesku przybił na rzecz P. D. własność położonej w B. dz. ewid. (...). KW (...) za 29.304,75 zł. Tym samym postanowieniem Sąd Rejonowy w Brzesku przybił na rzecz W. G. własność położonej w B. dz. ewid. (...). KW (...) za 6.157,5 zł. Tym samym postanowieniem Sąd Rejonowy w Brzesku przybił na rzecz W. G. własność położonej w B. dz. ewid. (...) KW (...) za 1.287,75 zł. Tym samym postanowieniem Sąd Rejonowy w Brzesku przybił na rzecz W. G. własność położonej w B. dz. ewid. (...) KW (...) za 14.181,75 zł. Tym samym postanowieniem Sąd Rejonowy w Brzesku przybił na rzecz W. G. własność położonej w B. dz. ewid. (...). KW (...) za 15.507 zł. Tym samym postanowieniem Sąd Rejonowy w Brzesku przybił na rzecz W. G. własność położonej w B. dz. ewid. (...). KW (...) za 7.946,25 zł. Tym samym postanowieniem Sąd Rejonowy w Brzesku przybił na rzecz W. G. własność położonej w B. dz. ewid. 1690 obj. KW (...) za 855 zł. Tym samym postanowieniem Sąd Rejonowy w Brzesku przybił na rzecz W. G. własność położonej w B. dz. ewid. (...) KW (...) za 885 zł. Tym samym postanowieniem Sąd Rejonowy w Brzesku przybił na rzecz W. G. własność położonej w B. dz. ewid. (...). KW (...) za 26.038,5 zł. Tym samym postanowieniem Sąd Rejonowy w Brzesku przybił na rzecz W. G. własność położonej w B. dz. ewid. (...) obj. KW (...) za 15.664,5 zł. Tym samym postanowieniem Sąd Rejonowy w Brzesku przybił na rzecz W. G. własność położonej w B. dz. ewid. (...) obj. KW (...) za 12.472,5 zł. Tym samym postanowieniem Sąd Rejonowy w Brzesku przybił na rzecz W. G. własność położonej w B. dz. ewid. 2530 obj. KW (...) za 45.963 zł. Tym samym postanowieniem Sąd Rejonowy w Brzesku przybił na rzecz W. G. własność położonej w B. dz. ewid. (...) obj. KW (...) za 99.168,75 zł.

(dowód: postanowienie z dnia 21.09.2011 roku k. 598-602, decyzja z dnia 11.02.2014 roku k. 723-726, akt notarialny z dnia 18.10.2010 roku k. 743-757 )

W 2012 roku firma Handlowa (...) złożyła u Marszałka Województwa (...) wniosek o poszerzenie bazy surowcowej złożą (...). Decyzją z dnia 21.06.2012 roku zatwierdzono projekt robót geologicznych na rozpoznanie złoża. Według zestawienia zasobów geologicznych złoża (...) obliczona na 31.12.2011 roku kopalina ogółem wynosiła 1.910.042 Mg. Według zestawienia zasobów geologicznych złoża (...) obliczona na 31.12.2011 roku kopalina ogółem wynosiła 12.893.923 Mg. Decyzją z dnia 25.04.2012 roku zatwierdzono plan rozruchu zakładu (...) na okres od 26.04.2012 do 31.12.2014 roku. Decyzją z dnia 8.02.2012 roku przeniesiono koncesję na wydobycie kopaliny ze złoża (...) przyznanego R. W. (1) na mocy decyzji z dnia 2.09.2004 roku na rzecz W. G. i I. G..

(dowód: decyzja z dnia 21.06.2012 roku z załącznikami k. 299-375, decyzja z dnia 25.04.2012 k. 376 z załącznikami k. 377-418, decyzja z dnia 8.02.2012 roku z załącznikami k. 419-472, pismo z dnia 21.12.2011 roku k. 575, pismo z dnia 21.12.2011 k. 576-580, oświadczenie z dnia 21.12.2011 roku k. 581 i k. 589-590, zaświadczenie 20.12.2010 roku k. 582, PIT k. 583-584, pełnomocnictwo k. 585-587, zawiadomienie o wszczęciu postępowania 17.01.2012 r. k. 595, decyzja z dnia 8.02.2012 r. k. 596-597 i k. 607-608, uzupełnienie odwołania k. 603-604, przyrzeczenie dzierżawy gruntów k. 605, pismo z dnia 17.10.2011 roku k. 606, decyzja z dnia 27.04.2012 k. 611-612, decyzja z dnia 29.08.2011 roku k. 613-614, decyzja z dnia 8.12.2011 roku k. 615-617)

W dniu 20 listopada 2013 roku na chorobę nowotworową zmarł A. W. (1). Na podstawie notarialnego aktu poświadczenia dziedziczenia sporządzonego w dniu 19.05.2014 w Kancelarii Notarialnej w T. przez notariusza A. J. (rep. A nr 1624/2014) spadek po nim z dobrodziejstwem inwentarza nabyli R. i P. W. (1) każdy po ½ części.

(dowód: odpis skrócony aktu małżeństwa k. 64, odpis skrócony aktu urodzenia k. 65, notarialny akt poświadczenia dziedziczenia sporządzony w dniu 19.05.2014 k. 161-162)

W dniu 28.04.2018 roku do Prokuratury Rejonowej w Bochni wpłynęło zawiadomienie o popełnieniu przestępstwa złożone przez R. W. (1), z którego wynikało, że E. W. Komornik Sądowy przy SR w Brzesku prowadziła postępowanie egzekucyjne przeciwko R. i A. W. (1), w trakcie którego zajęła należące do nich nieruchomości, a następnie oszacowała jej wartość w oparciu o nierzetelny i poświadczający nieprawdę operat J. C. (1).

Postanowieniem z dnia 30.05.2016 roku Prokurator Prokuratury Rejonowej w Bochni odmówiła wszczęcia śledztwa w sprawie niedopełnienia obowiązków i przekroczenia uprawnień służbowych w okresie od 7.06.2004 roku do 5.05.2008 roku przez komornika sądowego E. W. w trakcie postępowania egzekucyjnego prowadzonego ds. KM (...) i (...) z nieruchomości należących do A. W. (1) przez zaniżenie ich wartości i nie uwzględnienie wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego na szkodę interesu publicznego i prywatnego A. i R. W. (1) tj. o przestępstwo z art. 231 § 1 k.k. wobec przedawnienia karalności. Tym samym postanowieniem odmówiono też wszczęcia śledztwa w sprawie poświadczenia w dniu 13.03.2006 roku przez komornika sądowego E. W. nieprawdy co do okoliczności mającej zasadnicze znaczenie prawne w postanowieniu wydanym w postępowaniu ds. KM (...) ustalającym sumę oszacowania nieruchomości przeznaczonych do licytacji na kwotę 205.111 zł tj. o przestępstwo z art. 271 § 1 k.k. wobec przedawnienia karalności.

W treści uzasadnienia tego postanowienia wskazano, że śledztwo w sprawie działań biegłego J. C. podejrzewanego o popełnienie przestępstwo z art. 233 § 4 kk po raz ostatni umorzono 15.06.2009 roku do sygn. DS. (...), utrzymanym w mocy postanowieniem SR w Tarnowie z dnia 1.12.2009 roku ds. II Kp (...). Objęto tym postanowieniem też czyn polegający na niedopełnieniu obowiązków przez komornika w trakcie prowadzenia egzekucji do sygn. KM (...) tj. o czyn z art. 231 § 1 k.k. wobec braku w czynie znamion czynu zabronionego.

(dowód: postanowienie o odmowie wszczęcia śledztwa z dnia 30.05.2016 roku k. 162-164)

Prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w Busku-Zdroju z dnia 06.02.2012, sygn. akt II K (...) (utrzymanym w mocy wyrokiem Sądu Okręgowego w Kielcach z dnia 19.03.2013 IX Ka (...)) Komornik Sądowy E. W. została skazana za przestępstwo z art. 231 §1 k.k. polegające na tym, że w dniu 9.11.2007 roku w B. jako komornik sądowy przy SR w Brzesku w toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego ds. KM (...) przeciwko U. i M. Ł. nie dopełniła ciążących na niej obowiązków prawidłowego i rzetelnego opisania i oszacowania poddanych egzekucji nieruchomości nr 126/5 i 273/1 obj. KW (...) położonych w miejscowości B., który to obowiązek wynikał z art. 947-948 kpc i § 131-135 obowiązującego wówczas (...) MINISTRA SPRAWIEDLIWOŚCI z dnia 9 marca 1968 r. (Dz.U. 1968 nr 10 poz. 52 ) w sprawie czynności komorników, w ten sposób, że nie podjęła działań przewidzianych prawem, które pozwoliłyby powołanemu do wyceny nieruchomości rzeczoznawcy majątkowemu wykonanie wyceny zgodnie z rzeczywistym stanem rzeczy a następnie w dniu 27.02.2008 roku dokonała opisu i oszacowania tych nieruchomości posługując się sfałszowanym operatem, w którym przez pominięcie faktu że obydwie działki są zabudowane budynkami doszło do zaniżenia ich wartości tj. dz. 126/5 o 300.720 zł i działki (...) o 170.100 zł działając tym samym na szkodę wierzycieli J. G., (...) Banku Spółdzielczego, Województwa (...) oraz dłużnika M. i U. Ł..

Powyższy wyrok był m.in. przyczyną odwołana ze stanowiska Komornika Sądowego E. W..

(dowód: wyrok Sądu Rejonowego w Busku-Zdroju z dnia 06.02.2012, sygn. akt II K (...) z uzasadnieniem k. 170-175, zeznania pozwanej E. W. k. 717 01:36:41)

W dniu 6.05.2015 roku w prasie ukazał się artykuł „Marzenia pogrzebane w żwirowni”, w którym opisano historię żwirowni A. i R. W. (1) oraz przebieg postępowania egzekucyjnego i zniżenie w operacie szacunkowym wartości zajętych nieruchomości, w sytuacji gdy ten sam biegły wycenił sąsiedni zakład żwirowni na około 11 mln zł.

(dowód: artykuł prasowy k. 180, opinia J. C. k. 66-92)

Prawo własności do nieruchomości składających się z dz. ewid 2530, (...), (...), (...), (...), (...), (...), 298, (...), (...), (...), (...), (...), (...), (...), (...), 1690, (...), (...), (...), (...), (...), (...) o pow. łącznej 17,99 ha położnych w B. jako prawo własności nieruchomości gruntowej niezbudowanej o przeznaczeniu rolnym wynosi w sumie 105.079 zł. Biegły rzeczoznawca uwzględnił, że na w/w działkach znajduje się zbiornik wodny oraz obszary po eksploatacyjne kruszywa.

(dowód: opinia rzeczoznawcy majątkowego M. M. k. 897-915)

Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił opierając się na wyżej powołanych dokumentach przedłożonych przez strony i zalegających w aktach spraw związkowych. Pozostałe dokumenty m.in. z k. 591-594 i k. 729-730 i k. 820 -855, k. 872 i k. 1189-1217, które dotyczyły postępowania w sprawie T. O. ( II K(...)) pominięto w ustaleniach faktycznych jako nie mające znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy.

Zeznania świadków E. F., J. F., B. T., B. K. (1), M. K., B. K. (2), M. S. (1), J. S., W. S. (1), M. S. (2) Sąd w pełni podzielił. W/w osoby przedstawiły historię powstania żwirowni w B. przy udziale R. i A. W. (1). Zrelacjonowali co znajdowało się na terenach żwirowni i w jaki sposób tereny ze żwirownią zostały przez małżonków W. utracone. Ich zeznania były spójne i wzajemnie się uzupełniały.

Zeznania powodów Sąd podzielił tylko częściowo w tym zakresie w jakim przedstawili historię funkcjonowania żwirowni i problemy, które spowodowały, że utracili działki z kruszywem naturalnym. Zeznania powodów co do braku oględzin przedmiotu wyceny Sąd uznał za niewiarygodne, gdyż co innego wynika z protokołu z dnia 27.12.2004 roku (k.117 w aktach Km (...)), zeznań J. C. (1) złożonych do sprawy 3 Ds. (...) oraz zeznań pozwanej E. W.. Ponadto P. W. (1) raz podawał, że na gruncie nigdy nie było komornika, a innym razem, że komornik przyjechał na nieruchomość samochodem. Sąd nie podzielił też zeznań powoda P. W., iż na przedmiotowej nieruchomości znajdowała się hala, gdyż były to zeznania gołosłowne. O hali nie zeznawali nawet zawnioskowani przez powodów świadkowie.

Zeznania pozwanej E. W. Sąd uznał za wiarygodne. Pozwana zbieżnie do zeznań J. C. złożonych w sprawie 3 Ds. (...) podała, że była na oględzinach z dłużnikiem i komornikiem jeden raz. Potwierdza to też protokół z daty 27.12.2004 roku. Zbieżnie do dokumentacji egzekucyjnej zrelacjonowała przebieg egzekucji i aktywność dłużników w niej.

Ustaleń faktycznych Sąd nie dokonał w oparciu o opinię biegłego R. U., który określił wartość kompleksu aktywów geologiczno-górniczych na nieruchomościach, których dotyczyło postępowanie egzekucyjne do sygn. Km (...), nie była to bowiem wycena biegłego rzeczoznawcy majątkowego mogąca stanowić podstawę opisu i oszacowania nieruchomości na potrzeby sprzedaży licytacyjnej. Ponadto dotyczyła wyceny złóż, a nie nieruchomości ze złożami naturalnymi, co nie jest tożsame. Wartość nieruchomości nie jest definiowana ilością kruszywa znajdującego się w zasobach naturalnych i to tym bardziej tych, które biegły oszacował wg dostępnych dokumentów po 2006 roku.

Nic do sprawy nie wniosła też opinia Państwowego Instytut Geologicznego, w której instytut bez zgody Sądu sam zmienił cel opinii i zamiast wyceny nieruchomości z uwzględnieniem wyceny złóż wydał opinię na okoliczność czy na datę 11.09.2006 przepisy prawa i praktyka transakcyjna nieruchomości uznawały za właściwe dokonywanie sprzedaży nieruchomości gruntowych bez uwzględnienia kopalin występujących w granicach takich nieruchomości.

Sąd oparł się natomiast na opinii biegłego rzeczoznawcy majątkowego, który na wyraźne zlecenie Sądu nieruchomości objęte postępowaniem egzekucyjnym oszacował jako nieruchomości rolne. Wnioski opinii nie budziły wątpliwości Sądu.

Sąd pominął dowód z zeznań świadków W. S. (2) i J. P. z uwagi na cofnięcie tych wniosków przez powodów – k. 659/2.

Sąd zważył, co następuje:

Powództwo podlega oddaleniu.

Na wstępie należało podkreślić, że Sąd nie miał wątpliwości co do legitymacji czynnej powódki R. W. (1), w związku z powoływaną przez nią szkodą majątkową jaką poniosła wskutek sprzedaży licytacyjnej udziału w nieruchomościach w B., których była współwłaścicielką z A. W. (1) po zaniżonej cenie.

Zdaniem Sądu w przedmiotowej sprawie legitymacja czynna przysługuje też P. W. (1) i R. W. (1) jako spadkobiercom, po zmarłym w 2013 roku A. W. (1) - współwłaścicielu w nieruchomościach w B., mimo, że niniejsze powództwo wytoczono dopiero po jego śmierci w 2016 roku.

Na podstawie aktu poświadczania dziedziczenia sporządzonym w dniu 19.05.2014 w Kancelarii Notarialnej w T. przez notariusza A. J. (rep. A nr 1624/2014) to powodowie nabyli spadek po A. W. (1) po ½ części z dobrodziejstwem inwentarza. Dziedziczenie ma charakter sukcesji uniwersalnej. Wskutek jednego zdarzenia - śmierci spadkodawcy - spadkobiercy z mocy prawa wstępują w całą sytuację prawną zmarłego. Spadek to natomiast ogół cywilnoprawnych i majątkowych praw oraz obowiązków przysługujących spadkodawcy w chwili jego śmierci. Co do zasady spadkobiercy wstępują w prawa i obowiązki wynikające ze stosunków zobowiązaniowych, niezależnie od podstawy prawnej takiego stosunku. Nie budzi wątpliwości, że w skład spadku wchodzą co do zasady prawa i obowiązki przysługujące zarówno osobie poszkodowanej, jak i ponoszącej odpowiedzialność za wyrządzoną szkodę; nie ma przy tym znaczenia, na jakich zasadach opiera się obowiązek odszkodowawczy, w szczególności na zasadach odpowiedzialności deliktowej (art. 415 i n.) czy kontraktowej (art. 471 i n.), a także to, czy podstawa dochodzenia roszczeń wynika z przepisów Kodeksu cywilnego, czy ustaw szczególnych. W wyroku wydanym w sprawie o sygnaturze II CSK 844/16 Sąd Najwyższy orzekł, obowiązki majątkowe mające - mimo braku wyraźnego wskazania normatywnego - charakter cywilnoprawny należą do spadku (art. 922 § 1 k.c.).

Zgodnie z art. 922 § 2 k.c. nie należą do spadku prawa i obowiązki zmarłego ściśle związane z jego osobą. W doktrynie trafnie podkreśla się, że w braku wyraźnego wskazania ustawowego wniosek odnośnie do dziedziczności bądź niedziedziczności danego prawa lub obowiązku musi być wyprowadzony z jego natury lub charakteru, przy założeniu istnienia w danym systemie prawnym domniemania dziedziczności praw i obowiązków zmarłego, jeśli mają one charakter cywilny i majątkowy. Niekiedy wskazówki odnośnie do dziedziczności danego prawa lub obowiązku da się wyprowadzić jedynie z cech danego stosunku prawnego. Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 19 listopada 1996 r., III CZP 114/96 (OSNC 1997, Nr 3, poz. 25) trafnie podniósł, że należy odrzucić przypuszczenie, jakoby związek, według art. 922 § 2 k.c., miał polegać tylko na tym, że obciążał osobę zmarłego. Przeczy temu istota spadku jako ogółu praw i obowiązków należących do oznaczonej osoby oraz redakcja art. 922 § 1 i 2 k.c., w których wpierw mowa jest o zmarłym, a następnie o osobie, w celu wyraźnego przeciwstawienia sytuacji uregulowanych jako zasada (art. 922 § 1 k.c.) i wyjątek (art. 922 § 2 k.c.). Odmienne funkcje indywidualnych (osobistych) praw i obowiązków przejawiają się przede wszystkim w uregulowaniu dotyczącym ich wygaśnięcia. Ze śmiercią samych osób gasną na przykład obowiązek zaniechania działania naruszającego cudze dobra osobiste, obowiązek złożenia oświadczenia w celu usunięcia skutków naruszenia takiego dobra, obowiązek alimentacyjny (art. 139 k.r.o.). Wskutek rozwiązania umowy wygasa także obowiązek wykonania dzieła wymagającego przymiotów osobistych (art. 645 § 1 k.c.) lub wykonania zlecenia (art. 748 k.c.). W orzecznictwie uznano też, że obowiązek wykonywania pracy w ramach stosunku pracy jest ściśle związany z osobą pracownika, wobec czego nie przechodzi na jego spadkobierców (uzasadnienie uchwały Sądu Najwyższego z dnia 22 lutego 1994 r. I PZP 1/94 - OSNCP 1994, z. 9, poz. 172). W braku odmiennej umowy nie przechodzą na spadkobierców zobowiązania wspólnika wynikające z umowy spółki (art. 860 § 1 k.c.) W zakresie stosunków zobowiązaniowych dziedziczeniu podlegają prawa i obowiązki niezależnie od źródła, z którego dany stosunek obligacyjny wypływa. W piśmiennictwie i orzecznictwie jednolicie przyjmuje się, że roszczenie o naprawienie szkody, jak i odpowiadający mu obowiązek zasadniczo są dziedziczne. Tylko wyjątkowo ze względu na istotę i naturę prawa, którego realizacja ma na celu zaspokojenie interesu wyłącznie samego spadkodawcy, nie można ich dochodzić po śmierci poszkodowanego (np. roszczenia przewidziane w art. 444 § 1 zd. 2 i art. 444 § 2 k.c.) –por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 12 lutego 1971 r., I CR 651/70, nie publ.

Przechodząc do meritum:

Powodowie jako podstawę odpowiedzialności komornika i SP wskazali art. 23 § 1 i 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o komornikach sądowych i egzekucji (Dz.U.2018.1309 t.j.), obowiązującej w toku prowadzenia postępowania egzekucyjnego przez E. W. i podejmowania przez nią kwestionowanych czynności. Ustawa z dnia 22 marca 2018 r. o komornikach sądowych (Dz.U.2020.121 t.j. z dnia 2020.01.27) uchylająca ustawę z dnia 29 sierpnia 1997 r. nie zawierała przepisów przejściowych, a regulowała przepisy prawa materialnego. Jedną z naczelnych zasad prawa cywilnego jest zasada niedziałania prawa wstecz (lex retro non agit). Na podstawie art. 3 k.c. ustawa nie ma mocy wstecznej, chyba że to wynika z jej brzmienia lub celu. Omawiana zasada powoduje, że do zdarzeń prawnych stosuje się te przepisy prawa, które obowiązują w chwili ich zaistnienia. Natomiast nowelizacje przepisów prawa, które miały miejsce już po zaistnieniu określonych zdarzeń nie powinny oddziaływać na ich ocenę prawną. Wskazuje się przy tym, że wyjątki od zasady niedziałania prawa wstecz są możliwe jedynie w tych przypadkach, gdy nowelizacja wprost przewiduje taki zapis, bądź też gdy powyższe jednoznacznie wynika z jej celu. Podkreślić należy przy tym, że zasada wyrażona w art. 3 k.c. odnosi się jedynie do przepisów materialnoprawnych, zaś nie dotyczy przepisów proceduralnych.

W przedmiotowej sprawie zastosować zatem należało do oceny roszczeń powodów art. 23 u.k.s.e. Pozwani podnieśli jednak zarzut przedawnienia roszczeń powodów, do którego należało się odnieść w pierwszej kolejności.

Przede wszystkim w okolicznościach tej sprawy, do szkody doszło w 2006 roku, gdy obowiązywał art. 442 § 1 k.c. uchylony przez ustawę z 16.02.2007 r. o zmianie ustawy – Kodeks cywilny (Dz.U. poz. 538), która weszła w życie dnia 10.08.2007 r. i która zarazem wprowadziła art. 442 ¹ k.c.

Według jednak art. 2 w/w ustawy do roszczeń, o których mowa w art. 1, powstałych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, a według przepisów dotychczasowych w tym dniu jeszcze nieprzedawnionych, stosuje się przepisy art. 442 ¹ k.c. W niniejszej sprawie zastosować należało zatem art. 442 ¹k.c.

Według art. 442 ¹ § 1 k.c. roszczenie o naprawienie szkody wyrządzonej czynem niedozwolonym ulega przedawnieniu z upływem lat trzech od dnia, w którym poszkodowany dowiedział się o szkodzie i o osobie obowiązanej do jej naprawienia. Jednakże termin ten nie może być dłuższy niż dziesięć lat od dnia, w którym nastąpiło zdarzenie wywołujące szkodę. Jeżeli szkoda wynikła ze zbrodni lub występku, roszczenie o naprawienie szkody ulega przedawnieniu z upływem lat dwudziestu od dnia popełnienia przestępstwa bez względu na to, kiedy poszkodowany dowiedział się o szkodzie i o osobie obowiązanej do jej naprawienia (§ 2).

Na mocy art. 11 zd 1 kpc tylko ustalenia wydanego w postępowaniu karnym prawomocnego wyroku skazującego co do popełnienia przestępstwa wiążą sąd w postępowaniu cywilnym, a razie braku skazującego prawomocnego wyroku karnego za przestępstwo sąd cywilny jest władny samodzielnie ustalić czy czyn sprawcy szkody stanowił przestępstwo, tj. czy spełnione zostały znamiona przedmiotowe i podmiotowe, w tym wina sprawcy, jeśli jest to potrzebne do oceny zasadności zarzutu przedawnienia roszczenia. Analogiczne stanowisko, które w pełni akceptuje tut. Sąd, wyrażone zostało także przez Sąd Najwyższy w uchwale 7 sędziów z dnia 21 listopada 1967 r. (III PZP 34/67, OSNC 1968/6/94), a następnie powtórzone choćby w wyroku z dnia 24 czerwca 1969 r. (I PR 157/69, LEX nr 14029) i z dnia 5 maja 2009 r. (I PK 13/09, OSNP 2011/1-2/4).

Bezspornie na gruncie tej sprawy nie istnieje prawomocny wyrok karny skazujący byłego komornika E. W. za nie dopełnienie obowiązków prawidłowego i rzetelnego opisania i oszacowania poddanych egzekucji nieruchomości obj KW (...), (...), (...), (...) i (...), co doprowadziłoby do rażącego zaniżenia ich wartości na szkodę R. i A. W. (1) tj. o przestępstwo z art. 231 § 1 k.k.

Zaniechanie komornika w kontekście zarzutu przedawnienia należało zatem oceniać przez pryzmat art. 231 § 1 k.k., zgodnie z którym funkcjonariusz publiczny, który, przekraczając swoje uprawnienia lub nie dopełniając obowiązków, działa na szkodę interesu publicznego lub prywatnego, podlega karze pozbawienia wolności do lat 3.

Zaznaczenia wymaga, że to przestępstwo jest przestępstwem bezskutkowym. Nie jest konieczne, by wystąpił jakikolwiek uszczerbek w chronionych prawem dobrach (Zoll [w:] Zoll, 1999, s. 782; Barczak-Oplustil [w:] Wróbel, Zoll II/1, s. 1211). Wystarczy, że wystąpi zagrożenie takim uszczerbkiem, przy czym zagrożenie to jest abstrakcyjne (Spotowski, Przestępstwa, s. 56 i n.). Do przypisania czynu z art. 231 § 1 k.k. konieczne jest ustalenie konkretnego interesu publicznego lub prywatnego, który został narażony na niebezpieczeństwo, oraz związku przyczynowego pomiędzy przekroczeniem uprawnień lub niedopełnieniem obowiązków a narażeniem na niebezpieczeństwo tego interesu. Niedopełnieniem obowiązków będzie niedokonanie czynności, która należy do kompetencji danej osoby i której dokonanie w danej sytuacji było obligatoryjne. Działanie na szkodę interesu publicznego lub prywatnego obejmuje wszelkie działania i zaniechania prowadzące do powstania szkody (zob. J. Potulski [w:] System Prawa Karnego, t. 8, red. L. Gardocki, s. 600).

Wracając na chwilę do podstawy odpowiedzialności odszkodowawczej komornika za szkodę wyrządzoną przy wykonywaniu lub zaniechaniu czynności tj. art. 23 u.k.s.e., podkreślenia wymaga, że przepis ten nie uzależnia powstania po stronie komornika odpowiedzialności za szkodę od zaskarżenia czynności komornika. Dla określenia odpowiedzialności odszkodowawczej komornika miarodajne są jedynie ogólne przesłanki odpowiedzialności deliktowej uregulowane w art. 415 k.c., z wyłączeniem winy jako warunku tej odpowiedzialności. Przewidziana w art. 23 ust. 1 cytowanej ustawy odpowiedzialność odszkodowawcza komornika za szkodę wyrządzoną w toku egzekucji przez komornika jest odpowiedzialnością deliktową za działanie niezgodne z prawem. Nie jest to odpowiedzialność na zasadzie winy, lecz ryzyka, a podstawą jej przyjęcia są wyłącznie bezprawność działania komornika i będąca tego następstwem szkoda.

Solidarna odpowiedzialność odszkodowawcza komornika sądowego i Skarbu Państwa została uregulowana w art. 23 ustawy o komornikach sądowych i egzekucji. Odwołując się do treści art. 23 ust. 1 i 3 ustawy o komornikach sądowych i egzekucji, odpowiedzialność komornika obejmuje wyrządzoną przez niezgodne z prawem działanie lub zaniechanie szkodę majątkową i niemajątkową. Warunki odpowiedzialności komornika wyznaczają przesłanki odpowiedzialności Skarbu Państwa.

Koniecznym elementem uzyskania odszkodowania od komornika jest udowodnienie przez powoda - tak samo jak w stosunku do Skarbu Państwa - szkody, bezprawności zachowania pozwanego oraz związku przyczynowego. Dla określenia odpowiedzialności odszkodowawczej komornika miarodajne są ogólne przesłanki odpowiedzialności deliktowej przewidziane w art. 415 k.c., a zatem szkoda, zdarzenie ją wyrządzające i związek przyczynowy. Zgodnie z zasadą rozkładu ciężaru dowodów (art. 6 k.c. i art. 232 k.p.c.) wszystkie przesłanki odpowiedzialności udowodnić ma powód.

W kontekście powyższego na gruncie art. 231 §1 k.k. i odpowiedzialności odszkodowawczej komornika tj art. 23 ust. 1 i 3 ustawy o komornikach sądowych i egzekucji w zw. z art. 415 k.c. analizowane są podobne przesłanki, dlatego poniższe wywody będą aktualne zarówno w kontekście analizy zarzutu przedawnienie (możliwości przypisania komornikowi popełnienia przestępstwa z art. 231 § 1 k.k.) jak też odpowiedzialności odszkodowawczej komornika na podstawie art. 23 ust. 1 i 3 ustawy o komornikach sądowych i egzekucji w zw z art. 415 k.c.

Analizując przesłankę z art. 231 § 1 k.k. dotyczącą przekroczenia swoich uprawnień lub nie dopełnienia obowiązków przez funkcjonariusza publicznego komornika na etapie postępowania egzekucyjnego dotyczącego opisu i oszacowania nieruchomości zajętych należało odnieść się do ciążących na nim prawnie obowiązków wynikających z art. 947-948 kpc i § 131-135 obowiązującego wówczas ROZPORZĄDZENIA MINISTRA SPRAWIEDLIWOŚCI z dnia 9 marca 1968 r. (Dz.U. 1968 nr 10 poz. 52 ) w sprawie czynności komorników.

Podobnie na podstawie art. 23 ust. 1 i 3 ustawy o komornikach sądowych i egzekucji w zw. z art. 415 k.c. bezprawność w działaniu komornika należało oceniać także na podstawie w/w regulacji prawnych.

Zgodnie z art. 947 § 1 k.p.c. w protokole opisu i oszacowania komornik wymieni:

1) oznaczenie nieruchomości, jej granice, a w miarę możności jej obszar oraz oznaczenie księgi wieczystej lub zbioru dokumentów;

2) budowle i inne urządzenia ze wskazaniem ich przeznaczenia gospodarczego oraz przynależności nieruchomości, jak również zapasy objęte zajęciem;

3) stwierdzone prawa i obciążenia;

4) umowy ubezpieczenia;

5) osoby, w których posiadaniu znajduje się nieruchomość, jej przynależności i pożytki;

6) sposób korzystania z nieruchomości przez dłużnika;

7) oszacowanie z podaniem jego podstaw;

8) zgłoszone prawa do nieruchomości;

9) inne szczegóły istotne dla oznaczenia lub oszacowania nieruchomości.

Art. 948 § 1 k.p.c. stanowi natomiast, że oszacowania nieruchomości dokonuje powołany przez komornika biegły uprawniony do szacowania nieruchomości na podstawie odrębnych przepisów. Jeżeli jednak nieruchomość była w okresie sześciu miesięcy przed zajęciem oszacowana dla potrzeb obrotu rynkowego i oszacowanie to odpowiada wymogom oszacowania nieruchomości w egzekucji z nieruchomości, nowego oszacowania nie dokonuje się. Wg § 2 w oszacowaniu należy podać osobno wartość nieruchomości, budowli i innych urządzeń, przynależności i pożytków oraz osobno wartość całości, jak również wartość części nieruchomości, która w myśl art. 946 została wydzielona celem wystawienia oddzielnie na licytację. Wartości powyższe należy podać tak z uwzględnieniem, jak i bez uwzględnienia praw, które pozostają w mocy bez zaliczenia na cenę nabycia, oraz wartości praw nie określonych sumą pieniężną obciążających nieruchomość, w szczególności świadczeń z tytułu takich praw. A § 3 art. 948 stanowi, że opisem i oszacowaniem należy objąć z osobna każdą nieruchomość stanowiącą przedmiot egzekucji, jeżeli jest ona wpisana do odrębnej księgi wieczystej lub prowadzony jest dla niej odrębny zbiór dokumentów. Jeżeli jednak postępowania egzekucyjne toczące się co do kilku nieruchomości tego samego dłużnika, wpisanych do oddzielnych ksiąg wieczystych lub dla których prowadzone są odrębne zbiory dokumentów, połączone zostały w jedno postępowanie, to w przypadku gdy nieruchomości te stanowią całość gospodarczą, należy opisać i oszacować tę całość i każdą z nieruchomości z osobna.

Zgodnie z § 131 ROZPORZĄDZENIA MINISTRA SPRAWIEDLIWOŚCI z dnia 9 marca 1968 r. (Dz.U. 1968 nr 10 poz. 52 ) w sprawie czynności komorników, przy dokonywaniu opisu i oszacowania komornik powinien dążyć do zebrania wszelkich danych, które umożliwiają dokładne określenie nieruchomości i jej wartości. Wg § 132 opis nieruchomości powinien w przejrzysty sposób określać nieruchomość oraz jej rodzaj i stan przez wymienienie wszystkich danych, o których mowa w art. 947 § 1, a ponadto przez wskazanie sposobu dojazdu do nieruchomości od drogi publicznej. § 133 stanowi natomiast, że w razie gdy dane zawarte w wyciągach z księgi wieczystej lub z ewidencji gruntów i budynków, a dotyczące obszaru lub sposobu użytkowania nieruchomości, nie odpowiadają stanowi rzeczywistemu, należy w opisie podać stan rzeczywisty i zaznaczyć, na czym polega niezgodność z danymi ujawnionymi w księdze wieczystej lub w ewidencji gruntów i budynków. O stwierdzonej niezgodności komornik zawiadomi niezwłocznie organ prowadzący księgę wieczystą lub ewidencję gruntów i budynków. Wg § 134 jeżeli na nieruchomości znajdują się budynki lub inne urządzenia, opis powinien zawierać dokładne wskazanie ich roku budowy, stanu, przeznaczenia, rodzaju konstrukcji i materiału budowlanego, ilości kondygnacji, sposobu użytkowania, jak również sposobu i jakości wykonania i wyposażenia oraz zaopatrzenia w instalacje i urządzenia. Natomiast § 135 stanowi, że opis nieruchomości rolnych powinien zawierać, poza opisem znajdujących się na nich budynków i urządzeń, określenie obszaru, jakości i klasy gruntów ornych, łąk, pastwisk, lasów, ogrodów (z wyodrębnieniem obszaru sadów), torfowisk, terenów z pokładami żwiru, gipsu i gliny, kamieniołomów, wód, a ponadto rodzaju i obszaru zasiewów i upraw, ilości i jakości inwentarza żywego i martwego, jak również zapasów niezbędnych do prowadzenia gospodarstwa rolnego do najbliższych zbiorów.

Zdaniem Sądu Komornik E. W. na kwestionowanym przez powodów etapie postępowania egzekucyjnego dotyczącego opisu i oszacowania nie dopuściła się nieprawidłowości, polegającej na braku oględzin nieruchomości oraz nieuwzględnienia w opisie i oszacowaniu, że nieruchomości zajęte stanowią teren żwirowni. Komornik była na gruncie z biegłym C. i A. W. (1) w dniu 27.12.12.2004 roku. Sporządziła protokół tej czynności w formie skróconej, wskazując numery KW nieruchomości zajętych oraz podkreślając, że znajduje się na nich żwirowisko także w trakcie eksploatacji. Twierdzenia powodów o braku wizji w terenie Sąd uznał za podniesione tylko na potrzeby tej sprawy. Na protokole z dnia 27.12.2004 roku widnieje podpis dłużnika, a jego samego nie można przesłuchać z uwagi na zgon. Powodowie zeznając w tym przedmiocie opierali się tylko na zasłyszanych informacjach, które pozostają sprzeczne z dowodami z dokumentów. Ponadto szczegółowej charakterystyki nieruchomości, z uwagi na brak wiadomości specjalnych przez komornika i rozległego terenu zajęcia (około 18 ha) miał dokonać J. C. (1) w operacie, dlatego protokół opisu i oszacowania z kwietnia 2005 roku należy czytać łącznie z tym operatem. Komornik w protokole z dnia 27.12.2004 roku zaznaczyła przeznaczenie nieruchomości, oznaczając KW, na podstawie których można było precyzyjnie ustalić nr. działek ewidencyjnych, których zajęcia dokonano. Również biegły J. C. w swoim operacie wskazywał na złoża kruszywa znajdujące się na zajętych działkach, wskazywał wartość tych złóż. Wobec powyższego należało uznać, że komornik dopełnił przy opisie i oszacowaniu dokładnego określenia nieruchomości ze wskazaniem jej wykorzystywania zgodnie z art. 947 § 1 k.p.c. Nie można jej zatem w tym kontekście przypisać niedopełnienia obowiązków i popełnienia przestępstwa z art. 231 § 1 k.k., czy bezprawności działania na gruncie art. 415 k.c. To biegły, za którego komornik odpowiedniości nie ponosi tej ważnej cechy gruntów ze złożami naturalnymi kruszywa nie uwzględnił w wycenie. Kwestia wyceny nie należała jednak do obowiązków prawnych komornika. Sąd nie dopatrzył się również jakiegokolwiek sfałszowania protokołu opisu i oszacowania. Protokół opisu i oszacowania nieruchomości z dnia 5.04.2005 roku stwierdzał, że komornik ukończył opis i oszacowanie nieruchomości opisanej jako działki w B. obj. KW (...) tj. dz. ewid. (...) i (...), obj. KW (...) tj. dz. ewid. (...), obj. KW (...) tj. dz. ewid. (...), (...) i (...), obj. Kw (...) tj. dz. ewid. 2530 i obj. KW (...). Przy rozpoczęciu protokołu opisu i oszacowania obecni byli komornik i biegły J. C. (1). Innych osób nie było. Ten protokół powstał na potrzeby ukończenia opisu i oszacowania a jego złącznik stanowił operat szacunkowy J. C.. Powodowie nie rozróżnili natomiast tych dwóch czynności z dnia 27.12.2004 roku i z dnia 5.04.2005 toku. Oczywiście obydwa protokoły sporządzone przez komornika były bardzo ogólne i pobieżne z uwagi na skalę zajęcia, ale szczegółowy opis nieruchomości wykonał J. C. i w tym przedmiocie ( za wyjątkiem nieuwzględniana w terenie elementów trwale związanych z gruntem) dłużnicy opisu nie kwestionowali, gdyż wskazywał on precyzyjnie każdą z działek, jej lokalizację, granice, położenie oraz fakt, że znajdują się na nich złoża kruszywa. W tym miejscu tylko pobocznie należy nadmienić, że dłużnicy nie współpracowali z komornikiem, nie przedłożyli mu dokumentacji dotyczącej złóż kopalin na potrzeby wydania operatu prze biegłego C.. Komornik sam zwracał się do odpowiednich instytucji m.in. o koncesje udzielone R. W. (1). Dokumenty te biegły C. opisał i uwzględnił w swojej opinii.

Powodowie wskazywali również, że organ egzekucyjny bez rozeznania wskazał, że nieruchomość będąca przedmiotem egzekucji jest niezabudowana. W tym zakresie należy podzielić argumentację powodów, iż komornik określając działki jako niezbudowane dokonał opisu i oszacowania w sposób nierzetelny i niezgodny ze stanem faktycznym. Powodowie nie wykazali jednak by w związku z tym naruszono interes publiczny, prywatny na gruncie art. 231 § 1 k.k. oraz by ponieśli szkodę w kontekście art. 415 k.c.

Istotnie w protokole opisu i oszacowania nieruchomości z dnia 5.04.2005 roku komornik informował, że „ukończył opis i oszacowanie nieruchomości opisanej jako działki w B. obj. KW (...) tj. dz. ewid. (...) i (...), obj. KW (...) tj. dz. ewid. (...), obj. KW (...) tj. dz. (...), (...) i (...), obj. Kw (...) tj. dz. ewid. 2530 i obj. KW (...). (...) poł w B. miały powierzchnię łączną 17,99 ha i nie były zabudowane”. Ten protokół należało jednak czytać łącznie z operatem szacunkowym J. C. (1), w którym w pkt 5 i 6 opisano stan ogólny nieruchomości. W świetle art. 947§ 1 pkt 2 kpc w protokole opisu i oszacowania komornik wymieni budowle i inne urządzenia ze wskazaniem ich przeznaczenia gospodarczego oraz przynależności nieruchomości, jak również zapasy objęte zajęciem.

Należy podkreślić, że działka zabudowana to termin używany jako określenie działki gruntu, na której zlokalizowane są budynki lub budowle. Polskie ustawodawstwo nie definiuje pojęcia działki zabudowanej. Z pojęciem działki zabudowanej utożsamia się nieruchomości gruntowe zabudowane i zurbanizowane, a także grunty rolne zabudowane.

Jak wykazało niniejsze postępowanie na nieruchomości zajętej w toku egzekucji obj. Kw (...), (...), (...), (...) i (...) nie znajdowały się żadne budynki, ale znajdowały się na niej jednak urządzenia trwale związane z gruntem, tj. zbiornik wodny, droga dojazdowa z drogi wojewódzkiej, osadnik pulpy, plac składowy i manewrowy, waga samochodowa, fundamenty pod linię technologiczną oraz ruchomości tj. linia technologiczna do rozdrabniania kruszywa, kontenery i mobilne biuro dla obsługi żwirowni. Urządzenia trwale związane z gruntem takie jak drogi dojazdowe i gruntowe biegły C. scharakteryzował i opisał w swojej opinii, jednak nie dokonał jednak ich odrębnej wyceny. Biegły opisał, że „nieruchomości w tym z obszaru górniczego zlokalizowane są w terenach północnych wsi B. i są to tereny, które przed uznaniem za obszar górniczy stanowiły łąki, grunty orne o niskich klasach bonitacyjnych V i VI. Obszar terenów granicę północna zamyka kompleks leśny. Dojazd i komunikacja drogami utwardzonymi i gruntowymi”. Urządzania zorganizowanej kopalni żwiru należące do dłużników jako nie objęte przedmiotem zajęcia i wyceny biegły pominął w opinii. Nie skonkretyzował też rodzaju tych urządzeń. Urządzenia zbiornika wodnego, drogi dojazdowej, osadnik pulpy, placu manewrowego, wagi samochodowej, fundamentów pod linię technologiczną były ściśle związane z prowadzoną przez A. i R. W. (1) żwirownią, która jako przedsiębiorstwo nie była przedmiotem wyceny J. C. w sprawie Km (...). Ich istnienie i brak wyszczególnienia dłużnicy eksponowali w toku postępowania egzekucyjnego tylko w kontekście zniżenia wartości nieruchomości przez nieuwzględnienie w wycenie cech istotnych nieruchomości tj. występujących złóż kruszywa naturalnego, udokumentowanych i objętych koncesją. Ich zdaniem to właśnie wycena przez biegłego spornych nieruchomości jako gruntów rolnych, a nie gruntów z pokładami kruszywa, znacząco zaniżyła wartość nieruchomości. Ponadto jak wynika z dokumentów postępowania egzekucyjnego Km 730/4 i (...) egzekucję wierzyciel ograniczył tylko do nieruchomości. Część w/w ruchomości dotyczących prowadzenia żwirowni i wchodzących w skład przedsiębiorstwa (...) nie było objętych postępowaniem egzekucyjnym powadzonym do sygn. Km 730/4 i (...), zostały one zajęte na potrzeby prowadzenia innej egzekucji z wniosku tego samego wierzyciela ds. II KM 2377/07, prowadzonej przez innego komornika.

Sam fakt nie ujęcia w opisie i oszacowaniu urządzeń trwale związanych z gruntem przez komornika, który swoje działania połączył z dokonaniem charakterystyki nieruchomości przez biegłego C., miały poboczne znacznie i nie wpływały znacząco na obniżenie wartości nieruchomości, jak oszacowanie samego gruntu jako działek rolnych a nie żwironośnych, przy istnieniu i prowadzeniu sprawnej żwirowni. W tym kontekście w ocenie Sądu brak związku przyczynowo skutkowego między szkodą powodów, upatrywaną w obniżeniu wartości nieruchomości do wartości samego gruntu bez uwzględnienia wartości przedsiębiorstwa prowadzonego w formie żwirowni, a zaniechaniem komornika polegającym na nie ujęciu w opisie i oszacowaniu urządzeń trwale związanych z gruntem ( tj. zbiornika wodnego, osadnika pulpy, placu składowego i manewrowego, wagi samochodowej, fundamentów pod linię technologiczną). Należy podkreślić, że powodowie w toku tej sprawy nie udowodnili też szkody polegającej na obniżeniu wartości gruntu w związku z nieujęciem w opisie i oszacowaniu urządzeń trwale związanych z gruntem przez komornika. Nie zgłosili żadnych wniosków dowodowych w tym przedmiocie, koncentrując się na udowodnieniu szkody polegającej na obniżeniu wartości nieruchomości przez potraktowanie jej jako rolnej a nie z pokładami kruszywa udokumentowanych geologicznie i z koncesją. Wniosek dowodowy powodów o dopuszczenie dowodu z opinii biegłego powołano tylko na okoliczność określenia przez biegłego wartości nieruchomości sprzedanej w postępowaniu egzekucyjnym i wartości złóż według stanu na dzień 11.09.2006 r. utraty nieruchomości (teza dowodowa sprecyzowana na rozprawie w dniu 23.08.2017 roku k. 717/2). Następnie postanowieniem z dnia 22.01.2019 roku dopuszczono dowód z opinii biegłego ds. szacowania nieruchomości i biegłego z zakresu wyceny złóż na okoliczności określenia wartości nieruchomości sprzedanej w postępowaniu egzekucyjnym w dniu 11.09.2006 roku jako nieruchomości ze złożami kopalin-k. 1146. Nawet w zarzutach do opinii biegłego rzeczoznawcy majątkowego M. M. (k.987n), która obliczyła wartość nieruchomości z przyjęciem przeznaczenia rolnego, powodowie nie wspomnieli, że biegła oszacowała grunty jako niezabudowane, skupiając się jedynie na podważeniu samego sensu przyjęcia do wyceny założenia przeznaczenia rolnego działek. Co więcej biegła przyjmując założenie rolnego przeznaczenia działek wyceniła nieruchomości na łącznie 105.079 zł, podczas gdy J. C. w 2005 roku przyjmując podobne kryteria i niezabudowanie działek wycenił je na więcej tj. 205.111 złotych. Uwzględniając różnice cenowe na przestrzeni lat w kontekście tych dwóch operatów nie sposób uznać, że powodowie wykazali szkodę wynikającą z zaniżenia wartości nieruchomości na sutek nieuwzględnienia w opisie i oszacowaniu faktu występowania urządzeń trwale związanych z gruntem, w kontekście art. 415 k.c. Wobec powyższego trudno też rozstrzygać o naruszeniu przez komornika interesu prywatnego lub publicznego na gruncie art. 231 § 1 k.k.

Powodowie nie wykazali też by na spornych gruntach w 2004 roku istniała hala magazynowa jako budowla trwale związana z gruntem jak podawał P. W. (1), której komornik nie ujął w protokole opisu i oszacowania. Te zeznania P. W. (1) były gołosłowne, nawet R. W. (1) prowadząca na spornych nieruchomościach działalność gospodarczą o takiej hali nie wspominała. Nie przedłożono np. dokumentacji zdjęciowej rzekomej hali. Na temat tej hali nie ma żadnej wzmianki w dokumentach zalegających w aktach spraw związkowych. Na wybudowanie hali nie powoływali się nawet dłużnicy w toku postępowania egzekucyjnego. W piśmie z 14.04.2005 roku tj. skardze zarejestrowanej ds. I Co (...) dłużnicy wskazali, że na w/w nieruchomościach znajdował się zbiornik wodny, droga dojazdowa z drogi wojewódzkiej, pokrycie nieruchomości lasem mieszanym, dobrze funkcjonujący Zakład (...), zbiornik wody technologicznej i osadnik pulpy, plac składowy i manewrowy.

Reasumując należy podkreślić, że to nie komornik wyceniał nieruchomość A. i R. W. (1) tylko biegły rzeczoznawca. Komornik miał dokonać opisu i oszacowania tj. dokonać ustalenia stanu nieruchomości oraz wszelkich okoliczności faktycznych (np. sposób dojazdu do drogi publicznej) i prawnych (np. obciążenia nieruchomości) decydujących o jej wartości szacunkowej. W toku całej tej sprawy podobnie jak w postępowaniu egzekucyjnym dłużnicy tj. A. i R. W. (1) cały czas eksponowali jedynie nieprawidłowości w przyjętej przez biegłego J. C. metodzie wyceny. Podnosili, że wartość mienia była zaniżona albowiem wycena żwirowni zupełnie pomijała fakt, że żwirownia była czynna i prowadziła regularną eksploatację złoża oraz, że cenie poddana została jedynie wartość samego gruntu, z pominięciem wartości koncesji na wydobycie kruszywa. Argumentację tą powtarzano w toku tej sprawy, ale nie ma ona żadnego związku z rzekomym niedopełnieniem obowiązków komornika E. W.. Kwestia prawidłowości opisu i oszacowania była przedmiotem postępowania skargowego, które zakończyło się dla A. i R. W. (1) niekorzystnie, bo nie uiścili należnej opłaty od skargi.

Należy podkreślić, że pozwani nie mogą j odpowiadać za sporządzenie wadliwej wyceny przez biegłego rzeczoznawcę, gdyż z żadnego przepisu prawa nie wynika, że odpowiadają oni solidarnie, za zawinione działania opiniującego rzeczoznawcy. Biegły rzeczoznawca za nieprawidłowości przy wykonaniu swoich obowiązków ponosi samodzielną odpowiedzialność odszkodowawczą.

W tym miejscu należało krótko odnieść się do kwestii tego czy powodowie zachowali 10 letni termin wynikający z art. 442 ² § 1 k.c. liczony od dnia, w którym poszkodowany dowiedział się albo przy zachowaniu należytej staranności mógł się dowiedzieć o szkodzie i o osobie obowiązanej do jej naprawienia.

Powodowie podkreślali, że sposób w jaki prowadzone było postępowanie przygotowawcze w sprawie m.in. „złożenia fałszywej opinii" oraz informacje i zapewnienia pochodzące od funkcjonariusza publicznego jakim była pozwana E. W. ugruntowały w nich oraz ich poprzedniku prawnym A. W. (1) przekonanie, iż wyłącznie odpowiedzialnym za powstanie przedmiotowej szkody jest rzeczoznawca sporządzający operat w postępowaniu egzekucyjnym KM (...) a to J. C. (1). Po wieloletniej batalii w sprawie przestępstw popełnionych przez J. C. (1) powodowie powzięli wiedzę, że osobą odpowiedzialną za powstałą szkodę jest komornik E. W.. Miało to miejsce dopiero w roku 2014, gdy zainicjowali postępowanie karne.

Sąd nie podzielił argumentacji powodów, iż o osobie sprawcy szkody tj. komorniku dowiedzieli się dopiero w 2014 roku. Oczywiście jeżeli poszkodowany dowiedział się o tym, kto jest odpowiedzialny za szkodę później niż o samej szkodzie, termin rozpocznie się w tej dacie późniejszej. Przez dowiedzenie się o powyższych okolicznościach należy rozumieć jedynie powzięcie wiadomości ze źródeł wiarygodnych. Ustawodawca ma tu na myśli dowiedzenie się o faktach, nie zaś o przepisach prawa (nie ma więc znaczenia moment, w którym poszkodowany uświadomił sobie, że dana osoba odpowiada według prawa, jeśli wcześniej wiedział o jej uwikłaniu w zdarzenie wyrządzające szkodę). Powodowie od początku wiedzieli w jaki sposób postępował komornik, bardzo aktywnie uczestniczyli w postępowaniu egzekucyjnym, skarżąc praktycznie każdą podjętą przez niego czynność. Już w toku egzekucji wielokrotnie wskazywali na błędy komornika w opisie i oszacowaniu, próbując nieskutecznie podważyć tą czynność komornika, podkreślając jednocześnie zaniżenie nieruchomości z uwagi na brak uwzględnienia w wartości nieruchomości naturalnych pokładów kruszywa. Nie było zatem żadnych podstaw do przyjęcia, że o osobie wyrządzającej szkodę jak też o samej szkodzie dowiedzieli się w 2014 roku. Tą wiedza dysponowali już w momencie powstania szkody, tj. odjęcia im własności zajętych nieruchomości w 2006 roku. Trzyletni termin przedawnienia minął zatem w 2009 roku. Roszczenie powodów jest przedawnione skoro wystąpili z nim dopiero czerwcu 2016 roku.

Na podstawie powyższych wywodów Sąd uznał zarzut przedawnienia podniesiony przez pozwanych za uzasadniony, dlatego powództwo oddalił. Tylko pobocznie jak wynika z powyższych wywodów Sąd nie znalazł podstaw do przypisania pozwanym odpowiedzialności odszkodowawczej.

Mając na uwadze stan faktyczny tej sprawy i subiektywne przekonanie powodów o słuszności ich roszczeń jak też ich trudną sytuację materialną na podstawie art. 102 kpc sąd odstąpił od obciążenia ich kosztami procesu, w szczególności kosztami zastępstwa prawnego pozwanych. Nieuiszczonymi przez strony kosztami sądowymi obciążono SP.

SSO Monika Świerad